Friday, May 19, 2017

ĐIỂM PHIM ‘PELLE THE CONQUEROR’


Tố Nghi 


Pelle The Conqueror chuyển thể từ truyện. Đây là tome đầu của bộ trường thiên tiểu thuyết tétralogie 4 tomes. Tác giả của nó, Martin Andersen Nexo, sống vào đầu thế kỷ trước,  nổi tiếng thế giới và là niềm kiêu hãnh của dân tộc Đan Mạch - tương đương như Nguyễn Du với Truyện Kiều của VN mình hén - Bữa nào ai có qua Đan Mạch, xuống phố vào quán sách, giả bộ tò mò hỏi về ổng sẽ thấy chúng sáng mắt lên kể lể cho nghe điếc con ráy luôn  
Truyện trường thiên là truyện dài ngoằng, đọc lâu lắc nên thiệt cũng... ớn, bất kể là văn học xứ nào. Y hình (dà, bị hổng chắc) trường thiên tiểu thuyết 3-4-5 tomes được viết nhằm kể lể một sự kiện (vấn đề) trong một hoàn cảnh lịch sử hay giai đoạn xã hội nào đó thì phải -  như truyện kiếm hiệp Kim Dung?   
Truyện nhiều tomes do dài ngoằng, nên (có vẻ) nghiêng nhiều về tả cảnh thay vì tả tình. Đọc truyện dài ngoằng cần có thời gian, và trí nhớ, lỡ quên tên hay lộn tên là thấy bà... lần ra khúc trước kiếm lợi được cũng trần ai khoai củ, thắng khói luôn.
Do truyện dài ngoằng nên nhơn vật truyện đông đảo lắm cà, trùng tên là thường, tuy họ có khác nhưng khó nhớ, vậy mới điên đầu! Thế nên...(y hình) truyện dài ngoằng thường được đọc với tâm lý sẳn sàng "nhảy vọt", nghĩa là đốt giai đoạn bằng màn đọc lướt đọc tháo!
Tía lia dzậy là để kết luận thế này:
Truyện dài ngoằng khó đọc - phờ râu luôn - truyện dài ngoằng ngoại quốc lại càng đọc khó dữ hơn nữa, là vì ba cái mấu chốt (thời gian hoàn cảnh sự việc) nó xảy ra mãi tận đẩu đâu, chưa chắc đã làm ta tò mò chú ý tới nỗi phải đi tìm cho rốt và hiểu cho ráo, trừ phi tác giả có ý lồng vào đó một mối tình đau khổ trái ngang, mần màn "sợi chỉ đỏ xuyên suốt" cả truyện để ta  vì tò mò nên vịn vào lấy hứng mà kiên nhẫn lần đi tới chót.
Martin Andersen Nexo (1869-1954) là tiểu thuyết gia Đan Mạch có khuynh hướng xã hội, sau trở thành đảng viên đảng cộng sản.  Bộ trường thiên tiểu thuyết Pelle the conqueror (PTC) gồm 4 quyển đồ sộ, quyển đầu viết xong năm 1904 và quyển cuối 1910.
Tuy PTC đã trở thành tác phẩm kinh điển của dòng văn học đương đại xứ Đan Mạch, nhưng hầu như tên tuổi Martin Andersen Naxo vẫn chưa lọt ra thế giới bên ngoài, mãi cho tới khi phần đầu của bộ truyện được đạo diễn Đan Mạch lừng danh Billy August đưa lên màn bạc năm 1987.


Phim Pelle The Conqueror liên tiếp đoạt rất nhiều giải điện ảnh trong năm 1988:  Cọ Vàng Palme d’or, Cầu Vàng /Golden globe, và Oscar phim ngoại quốc hay nhứt.
Max Von Sydow, thái sơn bắc đẩu của điện ảnh Bắc âu nói chung và Thụy điển nói riêng, trong vai chánh, được đề cử lãnh giải nam tài tử xuất sắc. Nhưng rồi bị hụt vào tay Dustin Hoffman của Rain Man.
Với phim PTC tên tuổi Martin Andersen Nexo được thế giới biết đến, và truyện của ông được dịch sang Anh và Pháp ngữ (không rõ còn những tiếng nào nữa lận). Cùng với một ông Andersen nổi tiểng khác, Hans Christian Andersen, Martin Andersen Naxo trở thành niềm tự hào xứ sở -
Vậy rồi Martin Andersen Naxo là ai ?


 Martin Andersen Naxo  - MAN - sanh năm 1869 tại Copenhagen Denmark và mất năm 1954 tại Dresden East Germany, là con thứ tư trong một gia đình lao động nghèo và đông con (11 mống cả thảy). Cả hai bên cha mẹ đều là dân lao động, tiá ông là thợ nề và gia đình bên ngoại là thợ lò rèn.
Năm 1877, gia đình ông dọn tới sống tại Nexo thuộc đảo Bornholm (năm 1894 địa danh Nexo được ghép vào tên để trở thành họ Andersen Naxo chánh thức).
Cuộc sống chật vật thời niên thiếu đã là những dữ liệu phong phú được xử dụng trong các tác phẩm sau này. Theo giới nghiên cứu bình luận văn học thì truyện của MAN vẽ lại cái thế giới  nghèo khó trong đó ông vừa là thành viên và vừa là quan sát viên. Nhơn vật truyện rất thật nên rất người. Tình tiết của PTC nhiều và di chuyển nhanh, chúng quyện chặt lấy nhau nên mạch văn trôi êm thu hút. Đây là những cá biệt tạo nét sống động duyên dáng riêng của bút pháp văn tài.
Trong phim PTC, gần  200 trang chữ tiếng anh được rút lại thành 160 phút hình ảnh, lôi cuốn từ đầu tới cuối. Phim nói tiếng đan mạch (và chút ít thụy điển) phụ đề anh ngữ. Nhạc phim do Bjorn Itfalt phụ trách và Stefan Nilsson viết nhạc đề.
Tui mới bắt đầu đọc truyện nên chưa rõ phim có chuyển thể sát truyện không và truyện có hay như phim không. Nhưng các nhà phê bình đều đồng ý rằng, do cốt truyện được thu ngắn lại, thiếu chữ nghĩa giải thích, chi tiết xử dụng như một loại cận ảnh xóay mạnh đập thẳng vào mắt khán giả, làm một số cảnh trong phim trở thành dữ dội bạo tàn nhiều lần hơn trong truyện. Thiên tài của đạo diễn Billy August đã góp phần đưa tác phẩm văn học PTC lên vòm trời nghệ thuật thứ bảy - và đẩy tên tuổi tác giả ra thế giới bên ngoài –
Mào đầu lấy trớn. Bây giờ căng màn ảnh, check máy chiếu sửa soạn xuất phim.                                 
Cũng xin kính cáo trước: Những chữ in nghiêng tui lượm nhặt thiếu giấy phép từ bài thơ Thảo Nguyên của thi sĩ Nguyễn Xuân Thiệp. Thành thật tri ân ông đã ngó lơ cho tui hành nghề đạo chích tài tử.

Mời các bạn vào xem phim ở đây :


(Kỳ tới: Hồi 1 và Hồi 2 – Di dân & Đọa đày)
TỐ NGHI



3 comments: