Tuesday, June 19, 2018

CÓ NỖI BUỒN KHÔNG TÊN


Nguyễn Quang Chơn

Biểu tình trong mưa

Ông nhà thơ XD có câu " tôi buồn chẳng hiểu vì sao tôi buồn...", khi mà ổng đang vấn vít trong yêu thương tình ái. Tôi thì chẳng tình ái gì mà cũng thấy buồn, buồn tự hôm qua tới bi chừ, vợ hỏi sao thấy buồn buồn, ừ, buồn không tên!...

Số là gần đây hay vào face book. Mượn diễn đàn ảo này để trải những "hỷ, nộ, ái, ố, lạc" với đời. Và cũng để đọc một vài tài khoản để tự chia sẻ cùng nhau những nỗi niềm chung...Mình cũng chẳng khoái lắm cái face book "khá nhiều chuyện" ni nên mỗi lần mở, chỉ nhảy vào danh sách mấy vị mà mình đã chọn, nằm trong mục "tìm kiếm". Đó là HHV, ĐTQ, LTV, HĐ(Os), TDN, và chính mình, CN...

Mình vào mấy vị này vì mình cảm khái những bài viết của họ. Ở đây, mình thấy có sự hiểu biết, từng trải, và yêu đất nước này (ít ra là mình cảm nhận vậy)...

Hôm tê như thường lệ, mình search vào. Mình đọc bài của anh HHV, người đồng hương đất Quảng, đã từng thành danh trong nghề làm báo, người có nhiều bài viết mà mình quí mến, trân trọng... Đọc lần đầu, mình chưng hửng. Phải đúng bài anh không? Tại sao lại những người xuống đường bạo động ở một địa danh trên đất nước mình được anh coi như là những "thanh niên côn đồ, không nghề ngỗng hoặc làm nghề...đạo chích"? Anh lại ví von so sánh những ai kêu gọi qui tụ đám đông với nhà độc tài Hitler? Anh có qui nạp không? Có sai sai gì đó không? Ừ, anh có nói lúc đầu. Đây chỉ là quan điểm cá nhân, ai thấy "không hợp khẩu vị" thì đừng xem. Nhưng mình đã xem. Xem. Đọc. Đọc thêm những bài trước đó của anh rất hay, mình từng quí mến..., đọc kỹ. Rồi, mình bỗng buồn!..

Vô duyên. Mắc chi lại buồn? Ừ. Cái buồn không tên!..

Rồi hôm nay. Mình search vào anh ĐTQ, vào TDN. Mình thấy bài thơ anh ĐTQ viết có vẻ bực dọc bạn bè đồng nghiệp. Đọc tiếp TDN, thấy anh share bài viết của Chí Thảo về VĐSB, cũng một đồng hương đất Quảng. VĐSB viết về đời sống nhân dân VN, đất nước hiện tại trên báo Người Lao Động, y chang như bài của mấy ông bà quan chức đương quyền, đang cai trị chúng dân. Mình không thể nhớ chính xác, nhưng những lối nói của các vị này khi muốn dạy dỗ nhân dân thì là như nhau. Nào là "...phải nói rằng, trong suốt lịch sử dân tộc thì chỉ có thời đại chúng ta đang sống, người Việt Nam mới có được cuộc sống ấm no, an vui đến như vậy (...). Chúng ta đã xây dựng được một nền kinh tế thị trường phát triển, ổn định, bền vững; trong đó mỗi công dân đều có quyền sống, quyền được bảo vệ phẩm giá và tính mạng..." Mình ngớ người ra. Thì ra lâu nay mình đã từng yêu quí anh qua những bài ca mà đã là "ruột" của mình như THCN, đã từng ru tâm hồn mình để mình phiêu diêu trong những "đêm nguyệt cầm", những "sáng linh lan"... Nay, chắc anh cũng muốn ru ngủ những người yêu mến anh rằng. Chưa thời đại nào ấm no hạnh phúc dân chủ v.v..., như thời đại này đây. Hãy vui sướng đi. Hãy ngả ngớn đi. Hãy ôm đàn lên núi cao mà ngân nga hạnh phúc, ăn sim tím, hái hoa vàng, mà nói tiếng tri ân đi. Ở đó có MC TUyen, có diễn viên LH , có ca sĩ TMT, có NSND HD, có cô nàng xàng xê ca hát VHT, có thằng hề XB ...., đang ngồi uống rượu Mao Đài. Đang say sưa bài ca hữu nghị núi liền núi sông liền sông. Họ đang đoàn kết hét lên "Thu, hát cho "người", đó, người yêu ơi!", đuôi sam ơi!...

Và, mình bỗng buồn...Ừ, thật vô duyên. Vợ hỏi sao thấy anh buồn buồn. Ừ, một nỗi buồn không tên!...

Đọc ĐTQ. Thấy anh viết:
"....Cái tôi đau
Những người bao năm từng xem là bạn
chỉ tích tắc ba mươi giây
giới thiệu gương mặt thật của mình
" đây mới chính là tao ! "

Cười chảy máu mắt

Quá đau !"

Ủa, anh đau mà anh không buồn sao? Tôi thì tôi không đau vì họ không phải là bạn thân tôi. Nhưng tôi buồn, buồn không tên, anh Kwan ạ!
18.6.18

NQC

ĐỒNG LÕA CỦA LẶNG IM


Hoàng Xuân Sơn

Sài Gòn & rào cản
                       
                     tôi khượi một nỗi buồn
                     nơi tòng tâm bất lực

ngậm câm ngậm câm ngậm câm
tôi ngậm
câm
như ngậm hột thị
tràng nguyệt quế bồ hòn
ở đâu
bạo lực tràn lan ngoài phố
trong con hẻm mù
mắt nhắm và tai điếc
máu em sẽ
đổ xuống
dài dài
sẽ. hay đã
lưỡi dao mụ đàn bà đanh ác
máy hình chị bị dẫm nát
dưới cơ bắp lũ côn đồ chưa sạch lông măng
máu và mủ
hỡi ơi đồng nát
tổ quốc giống nòi
[đất nước loạn rồi sao tôi cứ bình tâm!]
những cú đạp tôi ngậm câm
khẩu trang chà nóng mặt
không có hạt bụi nào nhởn nhơ lúc này
cánh tay cha ở ngoài biên giới
mẹ chịu đòn không sợ khóc
biểu ngữ trên ngọn cây
những chai nước tăng thêm bàn đạp
dòng chảy đan tâm
không hiểu.  thiệt tình không hiểu
vì sao tôi ngậm câm
có lẽ thành phố đã quá liều nhiệt động

HOÀNG XUÂN SƠN
tháng sáu nóng bức

Monday, June 18, 2018

NGUYỄN NHƯỢC PHÁP. CHÀNG HOÀNG TỬ NGỦ TRONG RỪNG


Huyền Chiêu

Nhà thơ Nguyễn Nhược Pháp

(Tưởng nhớ Nguyễn Nhược Pháp, 80 năm ngày mất 1938- 2018)

Năm 1916, tại Hà Nội có một người đàn bà dùng súng lục bắn vào đầu tự sát bỏ lại đứa con trai mới lên hai.
Đứa bé đó tên Nguyễn Nhược Pháp.
Lớn lên, đứa bé trở thành nhà thơ với những bài thơ hồn nhiên, tươi tắn không nhuốm chút bi lụy của cuộc đ
i .
Nhà phê bình Hoài Thanh viết về thơ Nguyễn Nhược Pháp: “… lúc nào hình như cũng thoáng thấy bóng một người đương khúc khích cười.”
Tuổi thơ tôi không có truyện trẻ em, không truyện tranh, không phim hoạt hình.Thuở ấy, không có một nền văn học dành cho trẻ em và với tôi Thơ Nguyễn Nhược Pháp lộng lẫy, sinh động không thua phim hoạt hình của Walt Disney.

Hình ảnh của Mỵ Nương có gì đó rất giống với công chúa Bạch Tuyết:

Ngày xưa, khi rừng mây u ám
Sông núi còn vang um tiếng thần,
Con vua Hùng Vương thứ mười tám,
Mỵ Nương xinh như tiên trên trần…
Tóc xanh viền má hây hây đỏ,
Miệng nàng bé thắm như san hô,
Tay ngà trắng nõn, hai chân nhỏ:
Mê nàng, bao nhiêu người làm thơ

Làm sao các bé gái không mơ mộng và ước gì mình được xinh đẹp như … một công chúa theo cách mà Nguyễn Nhược Pháp vẽ ra.
Nguyễn Nhược Pháp chịu ảnh hưởng Tây học từ người cha lừng danh Nguyễn Văn Vĩnh.
Chàng học ở Albert Sarraut, sinh viên trường Luật, viết kịch, viết văn, làm báo hoạt động như một hướng đạo sinh trên mọi lĩnh vực.
Lạ thay thơ chàng luôn có hình bóng của người con trai dịu dàng nho nhã rất Việt Nam của “Ngày Xưa”:

“Hôm đó buổi chiều xuân
Trông mây hồng bay vân
Liền gập pho kinh sử
Lững thững khỏi lầu văn

                (Một Chiều Xuân)

Khi qua chùa Giải Oan
Trông thấy bức tường ngang
Chàng đưa tay lẹ bút
Thảo bài thơ liên hoàn

                 (Chùa Hương)

Tập Ngày Xưa của Nguyễn Nhược Pháp làm ta tưởng chừng cuộc đời này đối với chàng là những ngày hội vui.
Vậy có khi nào chàng đau vì cái chết oan nghiệt của mẹ mình?
Bà Phan Thị Lựu, mẹ chàng, một giai nhân con nhà giàu xứ Lạng, lịch lãm và nói giỏi tiếng Pháp nhưng số phận đưa đẩy bà yêu một người đàn ông đã có vợ con.
Chịu thân phận làm vợ lẽ đã là cay đắng vậy mà người đàn ông ấy vẫn nhẫn tâm chà đạp lên trái tim chân thành, say đắm của bà.
Có người bảo tận đáy lòng chắc Nguyễn Nhược Pháp oán hận người mẹ đã bỏ mình ra đi khi chàng chưa kịp nhận rõ mặt mẹ.
Tôi thì nghĩ ngược lại. Nếu có đau khổ, Nguyễn Nhược Pháp chỉ quay quắt thương mình quá nhỏ, không cứu được mẹ. Nếu biết nói, Nguyễn Nhược Pháp sẽ ôm mẹ thổn thức:
“Mẹ ơi còn con đây mà!”
Những người đang đứng bên bờ vực thẳm, trong tích tắc, luôn cần một bàn tay níu giữ.
Nguyễn Nhược Pháp là một người con hiếu thảo.
Chàng sống vui tươi để nói với người mẹ nông nỗi nơi chín suối rằng: “Mẹ yên tâm, con vẫn ổn”
Chàng cũng muốn nói với người mẹ Cả bao dung đã mang chàng về nuôi nấng rằng: “Cám ơn Mẹ, nhờ Mẹ mà con đã lớn lên bình yên”

Không giống người cha đa tình và bạc tình, Nguyễn Nhược Pháp chưa từng làm đau một trái tim thiếu nữ. Thơ của chàng luôn là những lời tụng ca dành cho người nữ.
Trời hỡi! Sao một con người sống đẹp như thế mà bà phù thủy số phận lại bắt chàng phải nằm ngủ giấc nghìn thu trong khu rừng định mệnh ở tuổi hai mươi tư.
Hay chàng sợ mẹ mình cô đơn nơi chín suối?
Trong bài thơ “Mây”, Nguyễn Nhược Pháp có những câu thơ buồn hiếm hoi:
Khi thấy hồn người thân
— Nhìn mây lệ khôn cầm! —
Trên bầy xe tứ mã,
Tiếng bánh lăn âm thầm
;

Để tưởng nhớ Nguyễn Nhược Pháp, chàng hoàng tử trong sáng nhất trong thi ca Việt, xin được ghi lại bài thơ khóc bạn của Nguyễn Bính:
“Buồn xao xuyến quá sương mù
Buồn xao xuyến quá, mùa thu vừa tàn
Ai đem bứt hết lá vàng
Dệt làm khăn liệm đám tang muôn đời
Thương anh, nói chẳng hết lời
Giờ đây, anh đã ra người ngàn xưa!
Ví dù còn một đường tơ
Cũng xin rút nốt thành thơ khóc người
Ngài xanh cái kén bay rồi
Nhả tơ xây tổ trên đời bao năm
Kéo dài kiếp số trăm năm
Cũng mang tiếng một con tằm mà thôi
Thương anh nói chẳng hết lời
Giờ đây anh đã ra người ngàn xưa!

                    (Khóc anh Nguyễn Nhược Pháp)

HUYN CHIÊU
Tháng 6-2018

NHỚ CẬU


Duyên

Millie và Ông. Photo by Duyên

... lá ở cành*

“Mùa Xuân là cả một mùa xanh
Giời ở trên cao, lá ở cành". *
Nguyễn Bính

như tiếng ai về. qua gió thoảng...
xuân đã về rồi. xuân của lộc non
người yêu hoa nhất. nhất cuộc đời
ra đi, đã chọn mùa Xuân ấy **
hoa yêu người. nở mãi. mùa xuân
bốn mùa qua, hoa về. người. vắng bóng
hoa bơ vơ, chớm nở. ủ ê. buồn...
vòm mẫu đơn nở tung trong nắng sớm
chợt buông mình. tơi tả. cỏ xanh um…


Chớm Xuân

vườn ai có những nụ hoa. thơm
ngập lối đi qua, tràn phố lạ
nắng long lanh ngà. nắng thủy tinh
tim ai kia, rộn rã đón chờ
ngắm bức tranh đời. rất đỗi... thơ
kìa muguet, chùm hoa chuông cổ tích **
đang dịu dàng xích lại, sẽ gần hơn...
bưởc chân ai vội... không đành, nỡ
dogwood treo mình. lơ lửng. mây
redbud ép mình. tím tường gạch đỏ
hoa anh đào ngập lối, đó đây
lilac vượt rào. khoe hương sắc
xa xa , loài hoa dại, nhớ. không tên...
pha sắc thắm, bên mầu nguyên thủy
trắng, đỏ, vàng. xanh
tulip. chớm Xuân về
tàng cây cao. nghiêng mình, ngả bóng
Giời ở trên cao, lá ở cành *
mưa tháng tư gội sạch bụi. thiệt thà
nên xanh. xanh quá, xuân xanh quá.
nên có tôi. thề, yêu mãi... mùa Xuân

* hai câu thơ Nguyễn Bính, nhà văn Hồ Đình Nghiêm dùng trong đoản văn "Tháng Năm mơ mòng".
**hoa Muguet, cô bạn nữ sĩ Khánh Minh gọi tên: hoa mùa cổ tích.


Giời ở trên cao*

Nhớ Cậu(con cháu gọi là Ông)
giỗ năm thứ 4, May 2017.
Ông có giọng Bắc rất cổ xưa, gọi Giời thay vì Trời, không đổi. Cũng chả cần đổi làm gì vì miền Bắc cứ đau đáu trong tim ông với những kỷ niệm ứ lòng. Khi có dịp chia sẻ với những người cùng thời, cùng làng quê cũ, cô Thoa, cô Năng, cô Lục, chị Lộc, chú Nguyên. Riêng với chú Nguyên, những ngày chú còn sống chung với gia đình khi đến Mỹ tỵ nạn, căn nhà nhỏ ở Byron Center, Michigan. Khi kể chuyện, ông say sưa bằng giọng khàn khàn, với đôi mắt sâu, sáng đẹp và một trái tim... tự lúc nào đã hòa nhịp theo tiếng nhạc của lòng ông.
Thủa sinh thời, ông thích làm vườn cùng tôi, tôi nghĩ vậy. Các con cháu của ông, ai cũng yêu hoa. Khi ông không nhiều sức khỏe như xưa, mỗi khi về thăm tôi hay rủ ông ra vườn, ông tỉa hoa, tôi dọn dẹp những bình, những lọ hoa mà các anh chị em tôi mua biếu ông, để lỉnh kỉnh đầy sân nhỏ. Mỗi cái chậu hoa đều giữ giùm ông kỷ niệm, kỷ niệm gần đến kỷ niệm xa, ông về đến Nam Định lúc nào, không biết...
Ông biết tôi yêu hoa, mê làm vườn không kém ông. Điều đó làm ông vui lắm. Khi hai người có cùng chung ý thích, sao như chung chí hướng, khỏi lý giải, chỉ cảm nhận, cả lối sống cho đến cách làm việc, cách xử lý trong đời sống. khi mất ông rồi, tôi thấy mình hụt hẫng... Ở tuổi nào, mồ côi cha cũng như kẻ lạc đường. Con út sắp làm đám cưới, chúng tôi không còn được gọi ông hỏi: ông ơi! ngày nào là ngày tốt? để nghe ông nói điều giản dị: luôn thương yêu nhau, ngày nào cũng tốt cả.
Có nhiều lần tôi mê say làm việc cùng ông hàng giờ trong khu vườn ở Milpitas, nơi không một chiếc lá khô nào dám lạc loài vào khu vườn nhỏ xíu, sạch sẽ, đầy hoa, nhiều nhất là hồng vàng...cho đến khi Bà gọi, ông ơi, vào đi ông, không lại cảm nắng... thường, cả hai đều yên lặng, thi thoảng ông và tôi trao đổi vài câu: ông thăm hỏi về các cháu, tôi hỏi về sức khoẻ ông bà...(chuyện theo kháng chiến, suýt bị đấu tố và nhà nội bị Tây đốt, tôi chỉ được nghe qua những mẫu chuyện ông chia sẻ với bạn hay chú bác cùng thời.) Vậy mà, trong trái tim tôi, khu vườn ấy, đã ngập tràn hạnh phúc...
Vẫn biết sinh lão bệnh tử là lẽ Giời, sao thương quá, tiếc nhớ quá... ông ơi!

DUYÊN
may 19, 2017.