Sunday, August 24, 2014

CHIỀU MƯA LI TI



Đinh Cường




Xanh cerulean. Đinh Cường

 
 
Bông hồng vườn nhà NTKM. Photo Đinh Cường

Ngôi nhà ấy còn ánh đèn dọi qua ô cửa
( Nguyễn Thị Khánh Minh )
Và hiên nhà xanh mướt
mấy đóa hồng to. nở rực
những bậc cấp gỗ lên


còn nhớ sáng hôm trận banh
Đức – Pháp. mùa World Cup
ly cà phê Starbucks thơm quen
mấy lát potato chip
Santa Ana hạnh phúc
người thi sĩ ấy mặc chiếc robe
màu hồng tươi như màu son môi
hai tay vin walker và nụ cười
nửa Hà Nội nửa Nha Trang
ánh mắt ấy. ánh mắt của biển
thuốc mê. từ giấc mơ. khoảnh khắc mưa
đọc ba bài thơ trên gió-O
thấy hồn thi sĩ như thiên sứ
sứ mệnh của trời bắt chị làm thơ
xế trưa ngồi vẽ. mấy đốm màu
xanh cerulean – màu hồng tươi
hai bàn tay thiếu nữ như cầu nguyện
và những bước chân người thi sĩ ấy
đã dạo chơi dưới phố. chiều mưa li ti …
Virginia, Aug 13, 2014
Đinh Cường

TẢN MẠN BÊN TÁCH CÀ PHÊ. ÔI, SÀI GÒN CỦA TÔI…



Nguyễn Xuân Thiệp




Sài Gòn… Tôi yêu thành phố ấy. Nơi ngày xưa có phố xá tấp nập đông vui với những chàng trai cô gái đi ăn kem bát phố bình yên thanh thản. Nơi có những quán sách quán cà phê trí thức, lãng mạn. Những trường Luật, trường Văn Khoa. Nơi những hàng cây xanh bóng mát vút cao làm đẹp bầu trời thành phố và cho hồn người mơ mộng.
  
    Vậy mà… Những ngày vừa qua, trên các trang mạng xã hội Việt Nam cũng như trên báo chí bùng lên dư luận khóc thương tiếc nuối hàng chục cây trăm tuổi sừng sững qua bao thế kỷ nay bị chặt đốn cũng như các thương xá bị đập phá, dẹp bỏ nhường chỗ cho việc xây dựng nhà ga đường xe điện ngầm giữa lòng thành phố.
   Tin cho biết: Chỉ nội trong ba ngày, đã có đến 57 cây trăm tuổi trước Nhà hát thành phố Sài Gòn bị đốn chặt. Đây là hàng cây cổ thụ mọc dài trên đường Lê Lợi của thành phố Sài Gòn, trong đó có 39 cây dầu, sao đen, bò cạpViệc đốn hạ những hàng cây cổ thụ trăm tuổi đã làm biến mất mảng xanh của trung tâm Sài Gòn. Rất nhiều cư dân Sài Gòn nói “…Sài Gòn nay không còn xanh, và hàng liễu ở khu vực trung tâm cũng đã không còn rủ bóng…”. “người ta chỉ mất vài năm để xây một tòa nhà cao vài chục tầng, nhưng mất cả trăm năm để trồng những cây cổ thụ mang tính biểu tượng của một thành phố.”   Trong bài “Vẫn nhớ về cây xanh thành phố” nhà khảo cổ Nguyễn Thị Hậu sau khi nhìn phố bỗng dưng trơ trọi; bất lực nghe tiếng kêu cứu trong mỗi nhánh cây gãy, đã đau xót nhận ra mấy công trình tráng lệ “chưa biết đẹp ở đâu (và có đẹp không?) nhưng một phần ký ức rất đẹp của Sài Gòn đã vĩnh viễn ra đi”. Nguyễn Thị Hậu viết: “Đối với tôi và nhiều người, những hàng cây cổ thụ ở Hà Nội, Sài Gòn không chỉ là cây xanh, mà còn là kỷ niệm, ký ức, là nỗi nhớ là hồn vía của đô thị, nơi nhiều người từng sống, đang sống và đến đây kiếm sống! Sống lâu ở đô thị, mỗi hàng cây mỗi góc phố mỗi căn nhà đường phố trở nên thân quen, nó mang lại cảm giác bình yên của một đô thị “đáng sống”, dù cuộc sống vẫn còn quá nhiều bề bộn… Chiều nay đi qua đầu đường Lê Lợi trông thấy cảnh những cây cổ thụ bị cưa ngọn cưa thân một cách vội vã, lạnh lùng… Nhìn phố trơ trọi… bỗng ứa nước mắt.” Đạo diễn Việt Linh hiện ở Paris cũng bày tỏ cảm xúc: “Ừ thì cuộc tàn hạ thiên nhiên là để đổi ga metro hiện đại. Nhưng ga thì dù hiện đại vẫn là cái... bến xe, mà những đặc tính xô bồ - dù nhiều hay ít - của nó chắc chắn sẽ làm tổn thương nét thanh tao, nền nã lâu nay của trái tim thành phố. Cái giá tiêu hoại mỹ quan phải trả ở tương lai là rất lớn, khó cứu chữa. Có lẽ không ở đâu người dân phải liên tục kêu rên sự đập phá vô tâm như ở đây. Và có lẽ, do sự kêu rên đó mà những hàng cây kiêu hãnh bị đánh úp. Cây trách Sài Gòn nông bạc, nhưng cây biết người Sài Gòn cũng thảng thốt, bàng hoàng!” Và đạo diễn Việt Linh đưa ra nhận xét: “Người ta hứa sẽ tái hiện không gian xanh, nhưng, như kinh nghiệm nhãn tiền: công viên Chi Lăng - không phải xanh của cây mà của... kiểng trang hoàng - không phải cho dân. Người có trách nhiệm nói, những cây bị chặt không quý, nhưng sống trăm năm thì cây hết là gỗ. Thành phố nhân văn phải xanh. Xanh của cây chứ không phải của kiểng leo khoeo, dễ dãi, nhôm nhoam. Tôi muốn khóc khi đọc câu này của Nguyễn Thị Hậu: “Hay là thôi, Sài Gòn cứ là của những người lạnh lùng đến rồi đi, vô cảm lên rồi xuống, chẳng cần phải là Sài Gòn của bao người từng ở, đang ở, từng đến đây và đang yêu quý Sài Gòn mỗi ngày...” Tôi cũng suýt khóc khi đọc câu “Ít có ai chuẩn bị đủ tâm lý cho một cuộc chia ly như vậy” trong bài “Sài Gòn run rẩy trong tiếng máy cưa” của nhạc sĩ Tuấn Khanh. Chia ly, anh đã dùng chữ thật hay để thấy hồn cây níu quấn hồn người - không phải những người đến - đi, lên - xuống, mà những người đang yêu tha thiết Sài Gòn. Quá muộn để cứu cây, nhưng hoàn toàn không muộn để khóc và khuyến cáo. Khi Sài Gòn cứ còn của những người lạnh lùng đến rồi đi, vô cảm lên rồi xuống, thì những người từng ở, đang ở, từng đến đây và đang yêu quý Sài Gòn sẽ còn khóc chia ly...”

    Huy Vespa cũng ghi nhận trên trang web của mình: “Những ngày này, Saigon đang đau đớn trong cuộc đại phẫu cưỡng ép, những ngày “đường êm quên tên vẫn nhớ” bị dày xéo bởi những cào cấu, biến tất cả thành hoang tàn từ những “kẻ đến sau” cố ra sức “làm cho, cho hại, cho tàn, cho cân”… tôi không còn chạy xe ngang qua khu trung tâm, tôi không còn muốn “tám phố” mỗi “sáng chủ nhật trời trong” với một lời hẹn “lên Saigon”, tôi hết còn “đi rất chậm buổi chiều” khi phải vòng tránh qua những đống xà bần ngổn ngang và những khoảng đất trơ trọi như minh chứng quyết liệt cho sự tàn bạo tẩy xóa, cho sự cướp trắng “chút lòng trinh bạch từ sau xin chừa …” tôi thấy như mình đang “đi lạc vào những phía không đường về”.
    Saigon rồi còn gì đây ngoài những cao ốc vô hồn, những địa chỉ chỉ là những con số trơ trẽn… Đập hay giữ, cải tạo hay san bằng, người ta tranh luận nhau bằng cảm tính, bằng lý tính đã nhiều …Tôi chỉ muốn hỏi, mất đi một tòa nhà mang trong lòng nhiều ký ức và bản thân nó cũng đã trở thành ký ức của nhiều người (và trước đó còn là truất phế Eden, nát tan Xuân Thu, bức tử Chi Lăng… và những ngày sắp tới sẽ là một cưỡng bức mới mà nạn nhân – “người di tản buồn” lần này chính là bức tượng thánh tổ truyền tin của quân lực VNCH - Trần Nguyên Hãn … ) phải chăng sẽ là (những) hổ thẹn (nữa) cho thành phố mất tên này, sẽ là một hối tiếc bất khả vãn hồi để rồi trên linh hồn vất vưởng của Saigon, người ta sẽ chỉ còn biết “im lặng thở dài” vì tất cả cuối cùng gì cũng sẽ là muộn màng cho một lần cứu vớt?
   Những ngày này, nhìn đâu, nghe đâu, đọc đâu... tôi cũng mường tượng đó là lời ai điếu cho những tàn rữa cuối cùng …

“Mùi lá ải nào thơm quanh đây
Lời khấn nguyện làm run chân ai
Vườn cỏ hoa xác xơ dế buồn kêu bầy
Đời vắng tanh như chẳng ai
Dám mong chờ ai nữa
Thôi nước mắt xin đừng rơi
Thôi gió rét xin ngừng lay
Cho ngày về đã tả tơi này
Còn một niềm tin cuối đường đắng cay..” (Nguyễn Đình Toàn)

    Đã tả tơi, đã đắng cay… nhưng rồi, cũng từ văn chương của 20 năm miền tự do, tôi biết rằng, hồn phách của Saigon còn mãi đây, còn hoài hoài. Bởi có tập đoàn nào, chuyên chính nào có thể xâu xé một lần nữa những “hồn là tình anh”, những ký ức đã thành văn, thành thơ … của mảnh đất bùng-binh-đèn-màu-phô-sắc, mảnh đất “nắng vàng xoài, mưa xanh vú sữa / Nỗi sầu riêng hồn anh lịm cơn mê”, mảnh đất “nắng thi ca, cả mưa tiểu thuyết“/”tiếng hát thê lương, điệu ru kỷ niệm …”
    Và họ bắt ngưng được chăng những cơn mưa trưa nồng mùi đất, những “giọt mưa tìm tới để chia lầm lỗi với người hoài trinh…” Họ rào chắn được chăng “nắng Trương Minh Giảng, lá hè Tự Do”, họ bức tử được chăng “nắng rọi trong đầu những trắng bao la/ còn đôi mắt tôi ở nhà bè Gia Định/ ở ngã Tư Bảy Hiền ly nước mía, má, môi” …
    Saigon đã hóa thân thành những kỉ niệm, thành mưa, thành nắng, thành ngõ nhỏ, đường đông, thành bước chân, thành ánh mắt, thành câu vọng cổ, thành bản nhạc mùi…
    Và trong 1 sự yếu thế (biết sao được, trước những chiêu bài của thế lực) đành phải ngậm ngùi “Chúng ta chỉ còn mãi mãi những gì đã mất đi vĩnh viễn..” (Mai Thảo)
    Saigon đang cất tiếng trong những im lặng dữ dội!...
    Hãy nghiêng đời xuống, hãy lắng nghe trong từng va chạm với mảnh đất này...Đi cho sâu ngõ nhỏ bềnh bồng mây bông giấy Tân Định, bước cho tận cùng “đêm khuya ngõ sâu như không màu” Đakao, nghe cho rõ tiếng gõ xe mì dạo Phú Lâm, bước cho vang tiếng guốc vỉa hè Tự Do , gọi cho to kinh koong của chiếc xích lô Đồn Đất , im cho tròn tiếng lá rụng hè đường Nguyễn Du, ngửi cho đầy hồn me xơ xác Gia Long, nếm cho trọn ly chè Đèn Năm Ngọn, nghe cho thấm một bài vọng cổ khu Vườn Chuối, chạm cho ngất ngây giọt mưa bến Bạch Đằng, đi cho hết một đêm hoang vu Chợ Lớn, ngắm cho say mềm tà áo Trưng Vương, thắp cháy kỳ cùng nén nhang Lăng Ông ... , đó là tiếng nói của im lặng ... của một Saigon đằm thắm giấu mình trong những xô bồ và sáng lòa trên những nát tan. ....đó là những căm bặt dữ dội nhưng cũng rất dịu dàng...mà Saigon đang mang trong lòng, đó là những lời im lặng..đa ngôn, im lặng để lắng nghe, im lặng để nhìn lại...
   "Hãy thinh không nhé, hãy trùng khơi/ Hãy im lặng đến thời lên tiếng/ Vì tiếng em cao vọng tuyệt vời" (Duyên Anh)
    Saigon, Saigon, Saigon…"Tiếng động nào gõ nhịp khôn nguôi", tiếng động nào thôi thúc được gọi lên trìu mến, mãi mãi, không ngừng! (huyvespa@gmail.com)

   Ôi, những hàng cây xanh của Sài Gòn. Tôi muốn viết cả trăm bài thơ chia tay những hàng cây ấy. Và tôi mơ… Những bài thơ sẽ được viết trên những cánh diều thả bay khắp bầu trời thành phố Sài Gòn. Như một lần tiễn đưa những vẻ đẹp không bao giờ trở lại.

   Viết thêm sau khi đọc lại: Nỗi nhớ những hàng cây của Sài Gòn lại có dịp bùng lên khi mới ngày hôm qua đây bạn Hải Phương ở San Jose gởi cho một cái video clip có nhan đề Sài Gòn Của Tôi. A, đây là công trình thơ nhạc và hình ảnh đặc sắc của anh bạn Ian Bùi tức Nghĩa ở Dallas này. Nhiều người, rất nhiều người đã cảm động muốn rơi nước mắt khi xem Sài Gòn Của Tôi. Nguyễn cũng xúc động rưng rưng khi xem lại và nghe từng nốt nhạc rơi rơi trên những hàng cây trên phố Duy Tân, Công Lý, Lê Lợi, Tự Do, nhà thờ Đức Bà… Ôi những hàng cây xanh một thời trẻ tuổi của tôi.
NXT

Thân ái mời các bạn vào link sau đây để nghe và xem Sài Gòn Của Tôi:


Saturday, August 23, 2014

THƠ HOÀNG XUÂN SƠN



kệ



evening, tree & crescent moon by E.E. Cummings

trong khoảng trời mù di căn
phổi thở bằng tâm đá xỉn
con trăng bay chớp một lằn
rồi lấn qua ngày tuyên án

cuộc đời làm sao biết được
lúc nào mưa nắng kèn nhau
chiều đưa thang xuống cung bậc
mấy đoạn dây tre úa nhàu

đừng cười đừng cười đừng khóc
cứ mếu máo nghe thường hằng
biết đâu giữa đời khô nhọc
ánh ngời một đóa sao băng

sao xẹt ôm buồn đi mất
a.  đời cùng bấy nhiêu vui
có cơn đau nào không lụi
trúng y chang một mũi dùi

mộng lớn mộng con hằng đủ
giờ chừ nhật nguyệt cành hông
thuyền ra khơi như ngọn lá
đứng lẩn vào non tượng bồng

mai sau vẫn thở bằng đá
nồng nàn một vụ tái sinh

29/30 tháng bảy 2014


ngó thèm thơ ảnh đi hoang đinh cường



Nguyễn Mạnh Hùng, Nguyễn Thế Toàn, 
Nguyễn Tường Giang & Đinh Cường

còn nhau.  một buổi vui vầy
nom cười rạng mặt
xin tay cầm mừng
nghe điệu hòa giấc thở chung
nương ngọn gió sớm bay cùng nắng mai
đi hoang.  ừ.  đi thiệt dài
then khuya để lỏng một vài sao hôm
cứ tự nhiên bước lên thềm
và lắng nghe một chút
êm dịu.  mời

trần mây lạnh
bất giác trở mình
cùng giấc hoang loạn
một sãi vô minh
một trần ai oán

đêm không ngủ được
tràn sao rét run
một mình.  vẫn một
cùng ai bước chùn

phiến gân treo mỏng
vì đường thanh mai
ngàn sau biển tạnh
cùng xin thở dài

đoạn thừ người
lâu không đọc cũng mụ người
đọc nhiều.  thì cũng khơi khơi mép rìa
một động từ rất khó chia
đứng.  đi.  hít.  thở rồi về nơi nao
càm ràm.  nghe thiệt tào lao
mà ôm thóc giống.  cũng vào im re


HOÀNG XUÂN SƠN
17/18 tháng tám mười bốn

Friday, August 22, 2014

LỮ QUỲNH, NGƯỜI NGỒI ĐỢI MƯA



Đinh Cường



Lữ Quỳnh. Ảnh Nguyễn Sông Ba



Đinh Cường. Nguyễn Quốc Thái.
Nguyễn Xuân Hoàng. Lữ Quỳnh. Trương Gia Vy


Câu chuyện kể một lần trong tiếng hát
Bến đò xưa mây nước rộng xanh trời
(Bùi Giáng)

Người ngồi đợi mưa, không hiểu sao tôi cứ thích cái truyện ấy của Lữ Quỳnh, khi vẽ bìa cho tập Cát Vàng do Văn Mới – California xuất bản năm 2006. Tôi thấy như đó là hình ảnh của Lữ Quỳnh - hình ảnh người lính trẻ cô đơn trong chiến tranh. Ôi một thời chiến tranh với những băn khoăn, những câu hỏi cứ nóng bừng trong đầu. Một thời để yêu và một thời để chết. Cũng cứ nhớ hoài khi làm bìa cho tập truyện dịch ấy của Erich Maria Remarque cho nhà xuất bản An Tiêm – Sài Gòn khoảng năm 1970...

Lữ Quỳnh, nhà văn, nhưng tôi lại đọc thơ Lữ Quỳnh rải rác trên các báo cũ xưa còn lại, như Thời Nay, Bách Khoa, Văn rất sớm. Không kể tạp chí Ý Thức mà anh là một trong số những người chủ trương. Nguyên Minh là linh hồn của Ý Thức cho đến tận bây giờ. Chỉ có những bạn anh từ thời đi học, lập nhóm văn chương, mới hay gọi anh là Ngô (tên thật anh là Phan Ngô). Hình như Trịnh Công Sơn, Bửu Chỉ, Tôn Thất Văn và tôi chưa gọi Ngô bao giờ, mà chỉ gọi Lữ Quỳnh. Cũng không tìm hiểu bút hiệu ấy do đâu mà có.

Và Lữ Quỳnh nhà văn, nhà thơ  đã định hình từ rất sớm - từ thập niên 1960, cùng thời (và là bạn thân) của Nguyễn Mộng Giác, cùng các nhà văn khác như Trần Hoài Thư, Y Uyên, Doãn Dân… và bạn trong ngành quân y với Tạ Chí Đại Trường. Hình ảnh anh ngồi trước volant chiếc Jeep chạy ven biển Qui Nhơn, một hôm gặp Mai Thảo thật đẹp  (Lữ Quỳnh - Nhớ lần gặp Mai Thảo ở Qui Nhơn – Thư Quán Bản Thảo – số đặc biệt Tạp Chí Sáng Tạo – số 60 tháng 7- 2014 ). Lữ Quỳnh dáng cao gầy không kém gì Mai Thảo. Không kém gì tình yêu bạn:

Ngồi tưởng quê nhà đang có bạn
Đứa nằm hiu hắt chốn trăng sao
Đứa đang chiếc bóng đêm mờ tỏ
Thì cuộc sum vầy nay chốn nao ?
(Lữ Quỳnh – Trái của đời dù đắng – Sinh nhật của một người không còn trẻ – Thơ. Văn Mới  - 2009)

Tình bạn có khi đẹp hơn tình yêu, nhớ Trịnh Công Sơn đã viết. Thật vậy, và có người bạn như Lữ Quỳnh là yên tâm, luôn sống trọn tình trọn nghĩa. Một mẫu người nghiêm túc, chững chạc (chữ của Trần Hoài Thư). Chúng tôi đã có với nhau biết bao kỷ niệm, bao nhiêu ảnh cũ vẫn còn đó. Vậy mà nhìn lại đã sương mù che khuất không còn thấy nhau: Trịnh Công Sơn, Bửu Chỉ, Tôn Thất Văn, Định Giang, …, các anh Ưng Lang, Hồ Đăng Lễ của một thời sum vầy ở Huế.

Paste vào đây một đoạn ghi gởi Lữ Quỳnh viết hồi  năm ngoái:
rượu đỏ trên tay tràn nỗi nhớ
hoàng hôn nào hoàng hôn trong tranh
( Lữ Quỳnh )

Cám ơn Lữ Quỳnh gởi tặng
Những giấc mơ tôi, tập thơ
nhà xuất bản Văn Mới của
Nguyễn Khoa Kha vừa in xong

ngày trời nắng chói chang
chim hót không ngớt
chỉ không có tiếng chim
cơm còn cho cục 

hình như chỉ kêu khan ở
những vùng cát bỏng miền trung
nhưng nụ cười thì quá đẹp
một mình cười nẻ răng

tôi yêu câu thơ ấy vô cùng
như yêu những giấc mơ bè bạn
năm mươi năm rồi từ ngày bạn viết
vẫn một tấm lòng thủy chung

tình bạn êm đềm hơn viên thuốc ngủ
cũng có nhiều đêm tôi nhớ Sơn, nhớ Chỉ
nhớ Định Giang, nhớ Tôn Thất Văn
cả các anh Văn Cao, Nguyễn Tuân...

chúng ta đã cùng chung tiệc rượu
nay chỉ còn lại những ngọn nến
thắp bằng ánh sao lung linh
lung linh  giấc mơ tình bạn thiết.

 ( Virginia, July 8, 2013 - Đinh Cường )

Tuần đầu tháng 7 năm nay chúng tôi có những ngày gặp lại nhau tại Nam và Bắc California thật thú vị.
Cùng ghé thăm Nguyễn Xuân Hoàng, những phút giây vui hiếm có bên nhau. Cùng các bạn quý Hoàng Ngọc Biên, Trần Đình Sơn Cước, Lê Quế Hương... dự bữa cơm trưa ở nhà Lữ Quỳnh, do chị Kim Nhung - vợ Lữ Quỳnh - nấu món canh cá Chim quá ngon. Làm nhớ Huế vô cùng, nhớ Truồi, Mỹ Lợi (quê của Lữ Quỳnh) và căn nhà ở Hồ Mưng trong Thành Nội nay đã xây cất lại thật đẹp, nơi ở của Bà Ngoại các cháu Hải (Phan Triều Hải – con trai đầu Lữ Quỳnh – nhà văn nổi tiếng hiện nay ở Việt Nam), Tây (Phan Triều Giang - con trai thứ hai – tốt nghiệpTiến Sĩ ở Mỹ) và Bê La, nay đã cùng gia đình định cư tại San Jose … Anh chị Lữ Quỳnh đang ở cùng con gái cưng này và cháu ngoại. Thật còn gì hơn một gia đình con cháu hạnh phúc. Mừng Lữ Quỳnh, người bạn thiết, người ngồi đợi mưa. Nay thì trời đã thật quang đãng…

Virginia, July 22, 2014
Đinh Cường