Phan
Thuyền lá
Cứ lo trốn nóng
trong nhà, một hôm khung cửa mở ra thu về. Những giọt mưa trong veo trên lá úa,
mùa thu đã về tự đêm qua, không gian còn dư hương mùa hạ trên đoá hồng ướt lạnh
sương khuya. Mùa thu đáp xuống thảm cỏ làm màu xanh héo hon; vương trên cành lá
thâm kim muộn phiền. Mùa của hoài niệm nhiều hơn nghĩ tới tương lai nên mây
thấp trời gần; nắng cũng chóng phai bên hiên thu vàng võ con sóc ngẩn ngơ đi
tìm dĩ vãng…… Thầy nhạc ngồi đếm tuổi thơ đi của cô học trò năm xưa, người gọi
ông vô tình như những bước chân bước vào đời ông năm xưa. Cô bé có mái tóc thắt
bím, gương mặt thiên thần. Đôi mắt đen láy, cứ lom lom nhìn vào trong cái thùng
đàn ghita. Ông hỏi: “Trò định tìm cái gì trong thùng đàn mà không lơi mắt?...”
Cô bé trả lời: “Em sợ con gián trong đó chui ra.”…
Tiếng cười ngây thơ
như nắng lụa Sài gòn của cô bé đậu trên áo mẹ, ông thầy nhớ thiết tha đôi mắt
thật buồn của người mẹ dẫn cô đi phố hôm xưa, họ là vợ con của người bạn ông;
người bạn hào sảng nhất đời ông; người bạn không may đã thành thiên cổ trên
đường vượt biển; để lại vợ con như bản cáo trạng một chế độ áp bức người dân đi
tìm con đường sống trong cõi chết. Thực ra thuở ấy, ông bất tài, không tiền,
cũng là cái dở trong cái may; không tiền nên không mất mạng trong những cuộc
vượt biển như bạn bè giỏi giang. Đương nhiên cũng có người vượt qua được biển
cả để thành công; cũng có người thất bại khi định cư trên nước thứ ba.
Thời gian coi vậy
đã mấy chục năm dài, lần gặp mẹ con cô bé trên phố bất chợt, nhưng đã như một định
mệnh dài lâu. Những gì còn lại của tình bạn hôm ấy đã gian lận tình yêu thầm
kín trong thầy nhạc, ông bảo vợ người bạn đưa con gái đếp lớp dạy đàn của ông,
ông sẽ dạy nó miễn phí, còn bé quá thì cho học mandolin trước. Việc nó có học
được gì không, xin đừng trách ông… Ông thầy nói rồi hối hận mãi về lời lẽ ích
kỷ nhưng mặc áo bao dung của mình khi nghe người thiếu phụ kia ta thán: thời
thế đã đổi thay nhưng anh vẫn như ngày nào! Ông không phủ nhận cũng không công
nhận vì chính sự khiêm tốn, nhường nhịn mà ông cho là cần thiết trong quan hệ
bạn bè đã trở thành lỡ dở hôm xưa. Nếu ngày ấy ông không nhường nhịn thì đã mất
một người bạn, hạnh phúc mở ra không trọn vẹn với những gì có được từ giành
giật với bạn bè, không thể là điều có thật trong tâm tư ông thầy mê mẩn tiếng
hát với lời ca... Lần gặp tình cờ rồi chia tay trên phố như bao chuyện thì thầm
của Sài gòn huyên náo trong sâu thẳm tĩnh lặng của thành phố đặc biệt với riêng
mang từng người. Hôm ấy, ông thầy trở lại nơi từng uống cà phê với mẹ cô bé thời
còn đi học. Góc quán bơ vơ sợi nắng chiều như chính ông từ ngày cô ấy lập gia
đình. Hơi hướm bàn tay con gái còn đọng trong tay ông những ngọt mềm xưa cũ như
cổ tích. Ông cũng không biết mình có tật ưa đưa bàn tay lên ngửi khi đến quán
này; khi nhớ thoáng qua mau rồi tự trách sao cứ mang nặng hình bóng cũ.
Những đôi lần ông
trở lại quán quen, ngồi nhìn những cuộc tình dẫn bước vào khuôn viên đại học;
những hai người sóng bước vào khổ đau của lớp lớp đàn em đang đi bên nhau như
không có gì có thể ngăn cách nên chính họ ngăn cách nhau như ông và cuộc tình
đã chết trong đáy cốc từ hôm cô ấy ra về một mình; còn ông ngồi tới quán đóng
cửa. Hôm ấy như hôm qua, hôm ấy như mai sau, mãi mãi… sẽ không có người về tìm
lại cuộc tình học trò để siêu độ cho một lần yêu nhau, tình yêu ấy trọn vẹn vì
chưa kịp tráo trở như Sài gòn đổi chủ; chưa kịp khổ đau với đời thường, những
đau khổ diệu dàng của tình yêu đầu tiên không làm cho người ta oán hận mà
thương thầm một dĩ vãng đêm đêm……
Nghĩ đến người bạn,
ông không có lỗi gì với việc anh ta mất đi sinh mạng do sự đánh đổi với biển
cả, là tự nguyện của mỗi người. Nhưng trước mắt ông giờ đây là ý thức trách
nhiệm với một phần đời; hậu quả của sự khiêm tốn, nhường nhịn bạn bè. Ánh mắt
cô đơn như vì sao lạc của thiếu phụ tròn xoe trong ly cà phê đen quánh một trưa
hè mang tin người chết biển đến cho ông hay. Con bé vô tội -có cái tang cha
trên ngực áo, nó ý thức hết đời cũng không rõ nguyên do… Thầy nhạc không nói
đến sự thiếu tin tưởng vào hai bàn tay thô ráp của cô bé xinh đẹp. Sao con bé
lại giống được mẹ sự xinh đẹp mà không giống luôn đôi bàn tay cho hoàn hảo một
giai nhân. Sao con bé lại giống cha hai bàn tay hộ pháp, hai bàn tay của thằng
đánh bóng chuyền có tiếng ngày xưa……
Những suy nghĩ chắp
vá như sóng chiều gọi sao, biển đêm thinh lặng khúc tự tình, sóng rồi tan khi
xô vào bờ cát; sao rồi phai khi ánh dương quang… cuộc hội ngộ chỉ thêm buồn
giữa không gian còn đó của Sài gòn thiên thu. Ông thầy biết mình vẫn không thay
đổi gì so với xa xưa; đúng như nhận xét của người thiếu phụ chiều xưa trên phố,
anh vẫn thế! Đúng. Anh vẫn vô duyên với những bảo thủ miễn bàn nên đã làm cho
cuộc gặp bất ngờ mất hứng. Người thiếu phụ cáo từ, bảo con chào thày nhạc đi
con, bác là bạn của ba mẹ đó. Cô bé ngoan vâng lời làm thầy nhạc xác quyết ý
định đã nói dù tin là gian lận, “Em cứ đưa nó đến lớp nhạc của anh. Anh đích
thân dạy nó. Không được gì thì cũng được việc là trông nom nó cho em yên tâm
làm ăn…”
Có lẽ chân tình của
thầy nhạc làm người thiếu phụ kia xúc động. Đó là lý do thầy có cô học trò dốt
nhạc nhưng giỏi leo trèo, phá phách như con trai… Thầy nhạc vốn cô đơn, ít nói
nên không nhiều bạn. Ngày tháng với lớp nhạc để quên đi hơn là kiếm sống. Rồi
thời gian cô bé đến với thầy nhiều hơn về nhà với mẹ. Sáng học trường, trưa, bác
xích lô chạy mối đưa cô bé đến lớp nhạc. Bữa trưa của cô bé thường là ổ bánh mì
thịt. Kể ra đã sang lắm thời đó vì chính thầy có khi cả tuần không nghe mùi
thịt. Tới bữa chiều, nói là về nhà ăn với mẹ. Nhưng mẹ còn bươn trải đâu đâu!
Thầy nhạc đưa con bé về ăn cơm với mẹ con thầy nhạc. Bé con thì chóng thân, nó
gọi tiếng bà làm mẹ thầy xúc động. Mẹ thầy cũng ít nói nhưng biết hết, một hôm
mẹ bé đến đón quá trễ, mẹ thầy bảo: “Cơ khổ cho đời, dạo này làm ăn khó quá hả
cháu, sáng nay đi chợ, bác thấy họ bắt bớ, gây rối cả một đoạn đường bán thuốc
tây của cháu… Hay cháu đưa vài bộ quần áo của con bé sang đây. Chiều tối, bác
cho nó cơm nước, tắm rửa rồi học bài… Hôm nào cháu phải đi giao hàng, nhận
hàng, khuya quá thì đừng đến đón, thân cháu một mình trên phố khuya làm bác
cũng chẳng yên tâm, lại phá giấc con bé. Cứ để nó ngủ đây, sáng ra, bác đưa nó
đi học cũng được…”…”
Người mẹ trẻ biết
ơn những chân tình của mẹ con thầy nhạc, biết ai sẽ là người đưa con mình đến
trường, thương bà mẹ già không nói ra điều muốn nói của bà nên càng thương.
Cũng có lúc nghĩ về thầy nhạc như một giấc mơ hoang về thời đi học, rồi thôi.
Cũng có lúc người mẹ trẻ ngồi hàng giờ ngoài bờ hồ để trông lén thầy nhạc dạo
chơi với con gái mình như hai cha con… Người mẹ trẻ chờ trong vô vọng nên quyết
định ra đi. Sự quyết định làm đau lòng người đi bao nhiêu thì kẻ ở cũng dau ngần.
Hôm tiễn chân không có nước mắt người lớn, nhưng con bé sướt mướt, những giọt
nước mắt chảy ra ngoài sẽ mau khô theo xa xôi, thương cho nước mắt đôi bờ chảy
vô mãi mãi……
Thầy nhạc tắc dòng
hoài niệm vì cái điện thoại làm phiền, cơn giận lặng lờ như nước tim sôi, cái
điện thoại lại reo thêm lần nữa, lần nữa… thời buổi thật nhiều người rảnh rỗi
và lắm chuyện tào lao… thời buổi lạm dụng điện thoại đến vô ý thức vì các hãng
điện thoại chỉ biết cạnh tranh với nhau, bất chấp đạo đức xã hội suy đồi vì
free phút; free longdistance… Thầy nhạc khoác áo ra Starbucks với cái laptop.
Ngồi kể chuyện mình bằng giai điệu đã nhiều, hôm nay kể đôi lời đoạn cuối bằng
những con chữ, nên không… tay thầy gõ đều như lá rơi ngoài cửa kính; những
chiết lá của mùa thu xa bay trở lại, chiếc quấn kèn cho cô bé thổi inh tai,
thổi thi với xác ve rơi đầy; chiếc lá thắt hình con cào cào, châu chấu, rồi
thầy trò ngồi đá cào cào với nhau trên cỏ biếc; màu cỏ quê nhà như màu
cappuccino hớp ngọt mùi hương. Nhớ thầy thua muôn năm, con cào cào trước sau
cũng chết rục xuống thảm cỏ; nhưng phải chết anh dũng để tôn vinh ý nghĩa của
chiến thắng, không được chết xoàng xĩnh như một con cào cào. Cô bé mấy tuổi đầu
nhưng sâu xa…… báo hiệu một đời người không bình an như ý.
Rồi chiết lá thu
bay ngoài cửa kính Starbucks, những chiếc lá phong kia có thể ghép lại thành
con thuyền; nhưng cho ai chơi. Thầy nhạc nhớ rưng rưng con thuyền lá trôi theo
dòng đời, cô bé thả thuyền ngồi nhúng chân xuống nước, quẫy sóng cho thuyền đi…
Bên kia bờ có ai thấp thoáng, đợi vớt con thuyền không bến dạt trôi. Hôm thầy
lén bỏ mảnh giấy vô thuyền lá trước khi cô bé thả, mảnh giấy xin người cứ gian
dối nhưng xin người đừng lìa xa tôi… thế là cuộc vượt biển diễn ra trong tuyệt
vọng của đôi bờ. Chiếc thuyền lá đã mang đi linh hồn thầy nhạc, trong cung bậc
từng ngày có tiếng hư hao, vụn vỡ của loài ăn năn……
Thầy nhạc bỏ ra
ngoài quán để đốt điếu thuốc, ước gì cơn mưa thu thôi làm khó người đi tìm hư
không, chút không khí công viên, bờ hồ lăn tăn sóng biếc một thời đã qua… chiều
nay là ngày cuối đến nhà dạy nhạc cho con của cô bé học trò năm xưa. Người phụ
nữ ở tuổi chín mùi của nhan sắc, mang dáng dấp mẹ yêu của cô ấy, nhưng tính
tình như cha; có phần ngổ ngáo, có phần ngang ngược, đánh phá nốt lặng của bản
hoà tấu không lời; mẹ cô ấy là bản nhạc không lời hoàn mỹ nhất, đến cháu ngoại
của bà thì hy vọng hơn là con gái bà; cô bé con hôm nay khác với mẹ cô thời thơ
ấu; không tinh nghịch như con trai, không cắc cớ với những câu hỏi hơn tuổi
đời, không nũng nịu bắt thầy bóp chân, rửa cẳng, mang giày sau những cuộc vui
ngoài công viên, bờ hồ…
Không biết bà ngoại
của cháu có bình an như mẹ bé nói với thầy, cô học trò bé bỏng năm xưa, đã làm
mẹ trẻ con nhưng vẫn không cho thầy cũ tin tưởng được vì tính tình cũng ngổ
nghịch như xưa, ngang bướng có phần còn hơn thuở bé. Chính cá tính mạnh mẽ của
cô học trò cũ đã làm thầy thôi dạy nhạc cho hai mẹ con cô nữa… Nếu chiều nay
thầy đủ can đảm thì sẽ hỏi xin số điện thoại của bà ngoại, người có đôi mắt
buồn; đã nhìn thầy như đốt cháy Sài gòn hôm cô ấy vượt biên; mang theo đứa con
gái bé bỏng; đứa học trò đặc biệt của thầy giờ đây cũng đã là mẹ của cô học trò
hàng cháu… tính ra thầy từng dạy nhạc đến ba đời, dạy bà ngoại với tư cách bạn
bè, dạy con của bạn với tư cách cha nuôi hơn là thầy nhạc; dạy đến cháu ngoại
của bạn với hết lòng của bậc tôi trung. Mai đời khép lại trên khung nhạc nốt gì
chưa biết; nhưng sau buổi chiều nay thầy sẽ vĩnh viễn thôi dạy đàn. Đóng lại
tập nhạc viết cả đời không xong bản tình ca cho người yêu dấu.
Chiều về nghiêng
dáng thu màu phong đỏ, quán Starbucks quen thuộc này như vắng ai quen. Chắc cô
bé học luật đã thành tài nên từ nay đến văn phòng luật sư, đến toà án, chứ
không đến Starbucks làm vài giờ kiếm tiền mua sách nữa. Bà cụ nọ chắc đã hết
lái được xe nên cũng không đến ngồi góc kia đọc sách, thêu áo len; ông bạn
người Ả Rập, đã vắng mặt từ lâu. Chắc ông không đang ở một trại huấn luyện
khủng bố nào đó, chứ. Một người hiền lành như ông ấy, không thể đặt bom dưới
gốc cây phong mà ông ấy đã từng yêu quý, không làm nổ tung Starbucks có người
bạn Việt Nam
này, chứ!
Ông thầy thấy xa xa
ngoài đồng cỏ, bóng chiều dâng ráng đỏ hoàng hôn như cuộc đời đã sắp sang đêm.
Hãy rời bỏ cô học trò được thầy yêu thương nhất vì thời gian không mang đi
những hệ lụy của nó. Chắc mẹ cô hay được cũng không trách ông vì sao. Cháu bé
của hôm nay mang tính nết bà ngoại, sẽ là người hạnh phúc của tương lai; không
khổ đau nhiều như bà ngoại; muộn phiền như mẹ quá thông minh… Mai cháu lớn, nhớ
ông dạy nhạc này nhé! Cháu chưa gọi ông là thầy bao giờ. Và ông cũng chỉ muốn
làm ông của cô bé cháu ngoại của bạn ông…
Thầy cũng sẽ không
trở lại Starbucks này nữa, nơi mất hồn vào ánh mắt giai nhân tội lỗi này. Thầy
cũng không muốn trở về chỗ ở của người không quê hương bạn bè, chưa bao giờ có
ngày mai mà chỉ toàn những hôm qua dằng dặc … Sau buổi dạy nhạc chiều nay, thầy
sẽ cáo từ cô học trò cũ, cáo từ cháu bé mang hình hài tính nết của bà ngoại.
Cáo từ cuộc đời đã ân sủng với thầy-bỏ bớt ước mơ gặp bà ngoại cháu, dù chỉ một
lần thôi……
Thầy nhạc khép
quyển sách dạy nhạc lại, chào cô học trò bé tí dễ thương. Thầy xuống lầu để
chào mẹ cháu, người học trò cũ của thầy nhưng bàn tay đã không còn như xưa.
Ngày xưa cô dúi bàn tay vào lòng bàn tay thầy để tìm che chở; bây giờ cô nắm
bàn tay để truyền sinh lực của cô. Một người phụ nữ-single mom-mạnh mẽ về cá
tính, quyền lực trong nghề nghiệp, hoạt bát trong giao tiếp, xinh đẹp hơn
người, thành công, tự tin đến nỗi không cần người đàn ông đã cùng cô tạo ra một
hạt ngọc của âm nhạc mai sau… Thầy cần
tránh xa, thật xa, vì tình yêu mẹ cô ấy đã ngự trị trong thầy. Ông thầy xuống
hết cầu thang thì cô học trò cũ đã đón ở đó với nụ cười thật tươi… “Thầy. Em
định mời thầy đi ăn tối với em một bữa trước khi thầy bỏ mẹ con em. Nhưng em
nghĩ lại kịp là mời thầy đi chơi hồ với em bữa nay, gần nhà em có cái hồ cũng
đẹp lắm, thầy đồng ý thì chúng ta có thể đi bộ.”
Ông thầy thoáng gặp
những nũng nịu xưa của cô bé học trò trên gương mặt người phụ nữ khó đoán trong
ánh nhìn và phong cách hiện đại trong hiện tại từ hôm thầy trò gặp lại nhau.
Ông nói: “Từ hôm gặp lại em, hôm nay thầy mới thấy con bé Nhiên ngày nào trong
dĩ vãng, nơi có một khung trời nhỏ xíu của chúng ta; sự đói nghèo thanh bạch và
tình yêu có thể sánh với Sài gòn muôn thuở…” Cô Nhiên nắm tay thầy, cố dùng tóc
che đi xúc động, “Chúng ta đi. Thầy.”
Con đường bộ hành
xuyên qua rừng thu ảo diệu, kẽ lá rơi những giọt nắng cuối ngày lả lướt không
gian, tí sương chiều lãng đãng bờ hồ xa… hai người đi bên nhau không nói, tiếng
bước chân tìm về địa ngục trần gian, nơi có cô bé vòi vĩnh những ly kem hơn sức
ông thầy; nơi có tình yêu rộng lớn nhốt trong khung cửa hẹp, tiếng đàn mandolin
vọng tới ngàn sao - những đêm hè sang thu trong vắt sao trời… Ông thầy không
cưỡng nổi bàn tay kéo cô học trò nép vào lòng mình, nước mắt ông chảy xuống mái
đầu người phụ nữ đương xuân, mượt mà… Cô có tất cả những thứ không không cần
thiết nhưng luôn thiếu một vòng tay khả kính. Người phụ nữ buông bỏ bộ mặt nạ
của quyền uy để sống lại ngày nào đã mất. Nước mắt cô đong đầy, ngước lên ông
thầy già đang run rẩy, họ tìm được những mùa thu đi, đã thật xa…
Bóng họ dài trên
lối vắng quanh co, đôi người Mỹ dửng dưng đi thể dục. “Chúng ta đến hồ, đi tìm chiếc thuyền lá đi
Nhiên.” Cô học trò nũng nịu ép đầu vào ngực thầy như ngày xưa còn bé, đôi tay
gầy từng nâng đỡ cho cô thuở vào đời đã hết sức chống đỡ buổi chiều nắng mượn
quê xa. Thầy hôn lên mái tóc người bạn gái ra về một mình hôm nào; quán quen từ
đó vắng tiếng cười trong veo…
Ông thầy ngồi ở kè
đá xem cô học trò ngâm chân xuống nước, thổi kèn lá toe toe, tay ông thắt vụng
về hai con cào cào xưa cũ. Trận đấu cuối cùng sẽ không ai thắng nữa, mỗi người
thua theo cách riêng của mình. Ông thầy cố tìm chiếc lá dài để kết con thuyền
không bến, con thuyền đưa ông về bến vắng chân mây……
Chiếc xe ai đậu lại
gần nơi họ đang vui vầy, một người Mỹ bước xuống xe với rổ thức ăn nóng hổi, có
cả chai rượu vang với hai cái ly trong đến vô hồn. Bữa tiệc bên hồ sóng sánh
nâng ly, có vầng trăng non làm chứng cho người đi lần cuối; người về không
mong… Ông thầy dọn ly rượu xuống cỏ để lấy khăn trải của nhà hàng làm khăn lau,
lau khô chân cô học trò như ngày xưa ông thường lau bằng áo ông. Mặc vớ mặc
giày cho cô bé đã làm mẹ trẻ con, mặc đời xuôi ngược tháng năm dài… “Nhiên
à!...” Rồi lại thôi, tính trời đã định cho ông thầy vẫn thế.
Cô Nhiên cười chua
chát như vang, “Em quyết định không nói nên mấy tháng nay chỉ mời thầy đi chơi;
chỉ nói chuyện bây giờ. Chuyện ngày xưa đã xưa…”
Đôi mắt già nua
chìm trong sương thu bên bờ ảo vọng, ông thầy già hơn lúc xuống cầu thang đến
mấy mùa thu đi… “Em nói phải. Chuyện ngày xưa đã xưa, còn nói đến làm gì! Nhưng
em không phải là người trong cuộc nên em không thấy bên bờ ảo vọng kia, người
yêu của thầy vẫn đợi một con thuyền… mang tình yêu đến.” Ông thầy nói xong, gục
xuống ôm mặt khóc. Đôi tay gầy từ khi còn trẻ, đôi tay cô Nhiên đã từng ao ước
là của mình vì tay cô giống cha, không phải mười ngón thuôn dài để rải đàn. Nhưng
đôi tay rải đàn đang được dùng để bưng mặt khóc với bất lực. Đôi tay thô ráp
của cô để đập phá cuộc đời; cô đã đập nát những giá trị cổ điển, tống cổ ra
khỏi đời cô một gã đàn ông mà cô đã yêu thương, mãi yêu thương, chỉ vì ích kỷ,
muốn chia chung với mẹ khổ đau không được gần người đàn ông của mình. Lòng từ
bi bất ngờ chợt đến với người đàn bà khổ đau hơn tuổi đời mấy bậc. Cô đỡ tay
ông thầy bưng bít những thương tâm… “Thầy nói cho em nghe hết chuyện của thầy
với mẹ em ngày xưa đi. Em sẽ tha thứ cho thầy… (và cả chồng em nữa. Những người
đáng thương nhất trên đời với cái lỗi duy nhất là đàn ông…) Cô không nói hết ý
nghĩ với ông thầy, nhưng đôi mắt ông thầy sáng lên, “có được không?”
“Em không biết,
chỉ giận thầy không bao giờ nói ra điều gì về mình. Ngày ấy, em còn nhỏ quá! Cứ
thấy thầy ngó về bên kia hồ như ngóng trông ai. Nhưng em mê chơi nên quên ngay
đi… đến hôm em gặp trong phòng mẹ chiếc thuyền lá có mảnh giấy, trên đó chữ
thầy ghi là: tôi xin người cứ gian dối nhưng xin người đừng lìa xa tôi… Sao
thầy lại đối xử với mẹ em như thế!”
Ông thầy cột giày
xong cho cô học trò, cởi cái áo khoác khoác thêm cho cô bé nghịch nước vì sợ cô
cảm lạnh. Đâu đó chỉnh chu như ngày xưa. Ông đưa cô con cào cào, chậm rãi, ngập
ngừng, “Trận này thầy sẽ không chết dễ đâu! Em liệu mà giữ giò giữ cẳng…” Tiếng
cười khanh khách làm vỡ ánh trăng xưa; ánh trăng nồng ấm đã lạt lẽo theo ngày
tháng, hay trăng Mỹ nhỏ nhoi vì trời tự do cao rộng hơn trời cộng sản; Một góc
sân tù đày, một bờ hồ rong rêu lại hiện về trong ký ức già nua… ông thầy chết
dễ hơn lời hăm doạ chiến đấu tới cùng, con cào cào của ông bung xúc, gãy bể…
Ông nghẹn ngào chịu chết, “Thầy có lỗi, lỗi tất cả thuộc về thầy, Nhiên ạ! Ngày
xưa, thầy cũng có những người bạn đi lính. Người lính này, sau khi chôn cất
người lính bạn kia đã dõng dạc tuyên bố trước bạn bè là anh ta sẽ cưới người vợ
của người bạn tử trận, sau khi cô ấy mãn tang chồng. Đứa bé còn đang trong bụng
thiếu phụ kia-là con anh.” Mọi người không phản đối, lại còn hoan hô. Thiếu phụ
nọ cảm ơn bằng nước mắt, duyên số trên trời……”
“Rồi sau khi mãn
tang chồng, cô ấy có lấy ông lính hứa ấy không?”
“Em vẫn chưa bỏ
được tật háu táu. Cái gì cũng phải được ngay, có liền…”
“Thì, em hỏi vậy
thôi!””
“Thì, họ như thế
đó. Quý mến nhau một đời. Đứa bé sinh ra có cha nuôi…”
“Như em với thầy…”
“Khác.”
“Em không hiểu!”
“Thầy không phải là
lính. Những người lính vào sanh ra tử với nhau nên họ có quyền phi dân sự.”
“Chẳng lẽ mẹ em đã
lén trông thầy trò mình chơi thả thuyền lá, chưa đủ cho thầy bước qua định kiến
hẹp hòi của xã hội thời ấy.”
“Em biết dùng câu:
xã hội thời ấy, thì em phải biết mỗi thế hệ có những hay-dở riêng của thế hệ
đó. Thầy không muốn trở lại chuyện đau buồn khi đã đi quá xa… chúng ta đi thả
thuyền.”
“Thầy không bỏ lén
mảnh giấy nào vào thuyền chứ?””
“Em, muôn đời là
tình yêu đáng sợ của thầy. Thầy mong gặp em như hạn mong mưa suốt tháng năm
dài. Nhưng gặp lại em là có ngay ý nghĩ không bao giờ gặp nữa…”
“Vì em giống mẹ
em…”
“Hơn một chút, là
em đoán biết hết ý nghĩ của thầy.”
…
Họ lặng lẽ thả
thuyền lá xuống mặt hồ thu đã sẫm đêm, ông thầy ngước nhìn sang bên bờ hư
huyễn. Người vớt thuyền năm xưa đã ở trong viện dưỡng lão từ sau con gái có
con, nhưng không chấp nhận chồng. Bà buông bỏ hết các thứ để để lên chiếc
thuyền lá định mệnh, trải mảnh giấy: tôi xin người cứ gian dối nhưng xin người
đừng lìa xa tôi… chiếu thuyền lá trôi theo định mệnh, nhưng người đàn bà vô
viện dưỡng lão khi còn quá trẻ vì trầm cảm hết thuốc chữa, không phải người
tình xưa của ông thầy dạy nhạc ở Sài gòn. Những nhá nhem chiều tàn lại ra bờ hồ
trong khuôn viên viên viện dưỡng lão để hóng vớt hư không vì bà đang trôi trên
con thuyền lá năm nào…
PHAN
