mừng Bùi Vĩnh Phúc ra mắt sách
Phan Tấn Hải
1. Đó là một buổi chiều thơ mộng, khi nhiều bạn văn tụ hội lại để mừng một tác phẩm mới ấn hành. Họ đã nghe nhạc, nghe phê bình về phê bình, và nói chuyện về các bài viết trong sách mới của Bùi Vĩnh Phúc. Họ đã thay nhau nhận định về thơ, về tùy bút, về triết học, về mọi lĩnh vực văn chương để mừng một tác phẩm tập họp các bài được viết từ nhiều thập niên mới ấn hành. Hôm Thứ Bảy 16 tháng 5/2026 là một ngày của hàn lâm và thơ mộng, khi nhà phê bình văn học Bùi Vĩnh Phúc ra mắt tác phẩm mới của anh -- "Bùi Vĩnh Phúc: Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương" -- tại Coffee Factory 15582 Brookhurst St., Westminster, California.
Buổi ra mắt sách thực hiện bởi Tạp chí Ngôn Ngữ, Diễn đàn Da Màu & Việt Báo Foundation. Các diễn giả là Nhà văn Trịnh Y Thư, GS. Trần Chấn Trí, nhà văn Đặng Thơ Thơ, GS. Quyên Di. Người điều khiến hương trình là MC Lê Đình Y-Sa. Và người ngắt quãng tuyệt vời là ca sĩ Thương Linh. Tham dự buổi ra mắt sách có các ca sĩ, họa sĩ, nhiếp ảnh gia, văn nghệ sĩ: Nguyễn Đình Thuần, Phan Chánh Khánh, Pauline Đàm, Ái Lan, Ann Phong, Nguyễn Bá Khanh, Thương Linh, Thành Tôn, Ngự Thuyết, Phạm Quốc Bảo, Cung Tích Biền (và phu nhân), Lê Lạc Giao, Trần Chấn Trí, Y Sa, Hòa Bình, Quyên Di, Nguyễn Thị Ngọc Lan, Trịnh Y Thư, Lê Sông Văn, Vũ Thúy Hằng, Chu Tất Tiến, Hà Nguyên Du và một số người khác. Tất nhiên, có cả Bùi Vĩnh Phúc và phu nhân.
Nhìn chung, buổi ra mắt sách đã thành công, đã cho thấy sơ lược về một ngòi bút Bùi Vĩnh Phúc đa tài, xuất sắc trong nhiều lĩnh vực văn học. Được phóng viên VB phỏng vấn, họa sĩ Ann Phong nói: "Ngồi nghe các nhà văn như Trịnh Y Thư, Đặng Thơ Thơ... giới thiệu quyển sách này bao gồm về nhiều mặt, với phê bình, tùy bút, thơ, văn... làm tôi muốn tìm hiểu sự đa dạng đó. Thường thì các nhà văn chú tâm vào một lãnh vực trong văn chương. Quyển sách dày này của Bùi Vĩnh Phúc sẽ làm cho người đọc hiểu và cảm nhận về văn chương một cách sâu rộng hơn."
Trước tiên, MC Y Sa nói ngắn gọn về buổi ra mắt sách "Bùi Vĩnh Phúc: Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương" và tiểu sử tác giả. Bùi Vĩnh Phúc sinh năm 1953, tại Hà Nội, lớn lên ở Saigon. Rời VN năm 1977, vào định cư ở Mỹ từ tháng 4, 1978. Học và và lấy các bằng chuyên môn tại hệ thống Đại học Tiểu bang California (CSU) và Đại học California (UC).
Từ năm 1989, ông giảng dạy tiếng Anh, ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam tại Golden West College và tại California State University, Fullerton, khoa Ngôn ngữ và Văn học Hiện đại. Lĩnh vực chuyên ngành của ông là Ngôn Ngữ Học và Văn Học Pháp. Viết văn và làm thơ từ 1968. Từ 1985 đến nay, chuyên viết phê bình và lý luận văn học. Trong ban chủ biên cũng như đã cộng tác với một số tạp chí văn học tại Mỹ và trên thế giới, trong đó có Văn Học Nghệ Thuật, Văn Học, Hợp Lưu, Thế Kỷ 21, Da Màu...
Nhà phê bình Bùi Vĩnh Phúc sau lời cảm ơn Ban tổ chức và quan khách, đã giải thích về tác phẩm mới của anh. Dưới đây là vài trích đoạn lời của Bùi Vĩnh Phúc, rất mực thơ mộng và uyên bác:
"Tôi vẫn nghĩ, một con người sống thực ở đời là một người để cho mọi thứ chung quanh hắn va đập, đụng chạm vào mình. Và, đến lượt hắn, hắn cũng tự do và hạnh phúc để cho mình đụng chạm vào mọi thứ, mọi sự chung quanh. Chính sự va đập, trao đổi qua lại ấy—có thể gọi thế này được không—là một sự trao đổi về chất. Chất của cuộc đời—đắng cay mặn chát, hay ngọt bùi thơm thảo, khổ đau hạnh phúc—và cái chất, cái tình, cái tạng, cái tính cách của người cầm bút. Chính sự trao đổi, va đập, đụng chạm ấy đã tạo nên hành động, suy nghĩ và chữ viết. Chữ viết đi vào trang văn và làm nên cái mà chúng ta gọi là những văn bản. Trong thế giới văn chương, đó là những văn bản văn học. Những văn bản văn học ấy, của bất kỳ một cây viết nào, cũng có thể may mắn được trở nên một tác phẩm. Khi nó gặp được ánh mắt, tâm hồn, sự chia sẻ, rung động, thẩm thức của người đọc. […]
“Cuốn sách này, từ một góc độ nào đó, là kết tinh của nhiều năm sống, đọc và viết của tôi. Nó cho thấy những sắc diện cuộc đời, những mặt cắt trong cái sống tôi. Nó được nuôi dưỡng, bắt đầu như một phôi bào, rồi cuối cùng thành hình và có mặt, một phần lớn, là do người đọc. Dĩ nhiên, mỗi người viết có những nhu cầu, thôi thúc, có những lực đẩy riêng trong sự viết của họ. Nhưng, chắc chắn, cái viết nào cũng được sự tiếp trợ năng lượng từ những người đọc. Kẻ cầm bút viết, chủ yếu, là viết cho mình, viết để giải toả một nỗi niềm, một suy tư, một khát vọng nào đó của riêng mình. Tuy nhiên, tôi tin rằng, khi viết, bất cứ một người cầm bút nào cũng có trong lòng và trước mắt mình, những người đọc mà họ nhắm đến. […] Đó là những người đọc tiềm ẩn. Rất nhiều khi, những người đọc tiềm ẩn, những người đọc không thật sự có mặt trong cuộc viết lẻ loi của người cầm bút, lại là những người đồng hành với nhà văn trên con đường sáng tạo của hắn.
“Vì thế, điều cuối cùng mà tôi muốn thưa ở đây, là tôi muốn được, một lần nữa, cám ơn tất cả những người đọc. […] Chính họ đã là những người làm cho văn chương, văn học, chữ nghĩa được tiếp tục cuộc sống của nó. Được trình hiện trong cuộc đời. Nhiều người đọc như thế đang có mặt ở đây, hôm nay…" (ngưng trích)
Sau đó, MC Y Sa mời nhà văn Trịnh Y Thư nói chuyện. Trịnh Y Thư sinh năm 1952, tại Hà Nội. Trưởng thành ở Miền Nam, rồi du học Hoa Kỳ 1970. Viết văn, làm thơ, dịch thuật. Từng viết cho nhiều tạp chí văn học. Giữ chức chủ biên tạp chí Văn Học thời kỳ sau Nguyễn Mộng Giác. Hiện nay là Chủ biên tạp chí Văn Việt, và chủ trương nhà xuất bản Văn Học Press. Đang là biên tập viên nhiều báo văn học, trong đó có Da Màu, Việt Báo... Đã xuất bản nhiều tác phẩm dịch thuật, truyện ngắn, tùy bút.
Trịnh Y Thư trước tiên nhắc rằng anh và Bùi Vĩnh Phúc nhiều thập niên trước từng viết chung trên tờ Văn Học thời thập niên 1980s, nên quan sát được nhiều khía cạnh của Bùi Vĩnh Phúc, qua giao tình văn chương lâu năm, thấy rõ hành trình từ thơ, tùy bút đến phê bình sắc bén trên tạp chí Văn Học. Trịnh Y Thư nhấn mạnh nói Bùi Vĩnh Phúc đưa ra quan niệm tác phẩm là thế giới “mở”, đa tầng nghĩa, tùy góc nhìn người đọc; và do vậy đã nổi bật phong cách độc đáo: thơ mộng nhưng vẫn uyên áo, hàn lâm, hòa quyện tự nhiên; nơi đó, phê bình văn học là hành động của tình yêu, soi sáng văn bản như sinh thể sống. Trích nhận định của Trịnh Y Thư như sau:
“Làm thế nào để viết về một nhà phê bình văn học? Đó là câu hỏi lớn vớn, thậm chí quay quất, trong trí óc tôi từ lúc được tin tạp chỉ Ngôn Ngữ, một tạp chí chuyên đề văn học có uy tín lớn xuất bản và lưu hành ở hải ngoại, dự định thực hiện một ấn bản đặc biệt về nhà phê bình Bùi Vĩnh Phúc, và tôi có ý định tham gia, đóng góp cái gì đó cho số báo ấy.
Tham gia vì giữa tôi và Bùi Vĩnh Phúc chẳng xa lạ gì nhau. Sự thật là chúng tôi đã có mối giao tình văn chương từ rất lâu khi cùng sinh hoạt trong giới văn học nghệ thuật từ những năm đầu thập kỷ ‘80 thế kỷ trước. Lúc đó anh là cây bút chủ lực của tờ tạp chí Văn Học do nhà văn Nguyễn Mộng Giác biên tập và điều hành. Thoạt đầu anh được biết đến với những bải tùy bút và thơ, nhưng dần dà, không rõ do một cơ duyên nào, anh bước sang lãnh vực Phê bình Văn học, và từ đỏ cho đến nay, không thể hoài nghi hay chối cãi được, anh nghiễm nhiên được xem là một trong số rắt it, rất hiểm hoi các cây bút phê bình đúng nghĩa và sắc bền nhất của văn học Việt Nam hải ngoại....[...]
Đối với Bùi Vĩnh Phúc, một tác phẩm văn học là một thế giới "mở", nó cho phép người đọc đi vào bằng những cánh cửa khác nhau, một thế giới chấp định, bởi nó có thể chứa đựng trong đó muôn trùng lớp nghĩa, ý nghĩa của nó không bao giờ là một ý nghĩa chung cuộc, dứt khoát, nó có thế thay đổi tùy theo cái nhìn, góc nhìn của người đọc, tùy theo thái độ quan sát, trải nghiệm sống, tri thức, tâm lý của người đọc ấy. Tôi không thể không đồng ý với anh về luận điểm này...[...]
Bùi Vĩnh Phúc có một phong cách rất riêng khi viết tiểu luận, Phê bình Văn học, và đó là phong cách thơ. Rất thơ. Phải chăng ngoài tài viết phê bình, anh còn là một nhà thơ và người viết tùy bút, tản văn xuất sắc? Nhưng không phải vì thế mà văn phê bình của anh thiếu tính hàn lâm. Kỳ thực, nó rất uyên áo và luôn để lại trong tâm trí người đọc những suy nghiệm thâm trầm nhưng vô cùng mãnh liệt. Kết hợp hai thuộc tính gần như bất khả hòa nhập ấy - hàn lâm và thơ mộng - lại là cái gì rất đỗi tự nhiên, rất đổi đẹp đẽ, rất đỗi hài hòa, rất đỗi sáng tạo trong văn phê bình Bùi Vĩnh Phúc.
Ở bình diện cao đẹp, nhân bản nhất, Phê bình Văn học là một hành động của tình yêu. Nó xem câu chữ, văn bản như những sinh vật "sống", được định hình bởi lịch sử, văn hóa và khát vọng của con người, khát vọng được sống như một con người. Nhà phê bình không tuyên bố chân lý cuối cùng mà đưa ra một cách nhìn, một ngọn đèn được chiếu rọi ở một góc độ nhất định để ánh sáng và bóng tối mới xuất hiện.
Con đường Bùi Vĩnh Phúc chọn đi không dễ dàng chút nào, nó đầy chông gai trắc trở là đằng khác. Nhưng tôi biết chắc anh rất tự tin vào con đường anh chọn lựa cho chính mình. Đối với anh, Phê bình Văn học là một hành động của tình yêu. Bên trong nhân dáng con người thư sinh, mặt mũi hiền lành, nhân hậu, miệng luôn sẵn một nụ cười ấy là một tâm hồn sôi động yêu chữ nghĩa, quý văn chương. Anh xuýt xoát tuổi tôi, tức là đã "thất thập cổ lai hy", nhưng tôi đồ rằng tình yêu ấy vẫn nóng bỏng chảy rát trong huyết quản anh...." (ngưng trích)
Tới đây, MC Ysa đọc một trích đoạn từ bài viết của Tiến sĩ Nguyễn Thị Tịnh Thy nơi phần đầu của ấn phẩm "Bùi Vĩnh Phúc: Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương", trong đó Bùi Vĩnh Phúc được vị nữ giáo sư giới thiệu nồng nhiệt, rằng trong khi kệ sách của bà có khoảng 20 sách viết về nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, nhưng bà nhận thấy cuốn của Bùi Vĩnh Phúc viết về họ Trịnh là hay nhất, xuất sắc nhất.
Người nói chuyện kế tiếp là GS Trần Chấn Trí, người tốt nghiệp Tiến sĩ Ngôn Ngữ Học ở UCLA và đang dạy tại một số đại học vùng Nam California về ngữ học. GS Trần Chấn Trí nói rằng ông chúc mừng Bùi Vĩnh Phúc với tuyến tập Ngôn Ngữ đặc biệt chủ đề Bùi Vĩnh Phúc, mà giáo sư gọi là một đóng góp giá trị vào Văn Học Hải Ngoại nói riêng và Văn Học Việt Nam nói chung, và gọi sách mới ấn hành này là: "Tài liệu quý giá để thưởng thức, tìm hiểu và nghiên cứu văn chương và văn học. Bài nói chuyện này chú trọng về Bùi-Vĩnh-Phúc-Thơ, ngoài những Bùi-Vĩnh-Phúc-Người, Bùi-Vĩnh-Phúc-Thầy, Bùi-Vĩnh-Phúc-Bạn, Bùi-Vĩnh-Phúc-Ngôn-Ngữ, Bùi-Vĩnh-Phúc-Phê-Bình, Bùi-Vĩnh-Phúc-Dịch-Thuật và (còn nhiều Bùi Vĩnh Phúc nữa, xin quý vị điền vào chỗ trống!). Nghĩa là, có rất nhiều Bùi Vĩnh Phúc.
GS Trần Chấn Trí nhận định về tính thơ mộng trong chữ của Bùi Vĩnh Phúc, trích, như trong: "Bài Trăng Vỡ Anh Ra”, ngay trong nhan đề đã có một sự phá cách về cú pháp hết sức táo bạo, tạo ra một hiệu ứng rất "đắc". "Vỡ" là một tự động từ/intransitive verb, thế mà BVP đã dùng nó với một túc từ trực tiếp, và như vậy, anh đã biến nó thành một tha động từ/transitive verb. Nếu động từ trong câu này được dùng một cách bình thường, theo đúng khuôn sáo cú pháp, nó sẽ là "Trăng Làm Vỡ Anh Ra" hay "Trăng Làm Anh Vỡ Ra", và tất nhiên, tứ thơ sẽ không được bạo liệt, tạo cảm giác mạnh đến độ nghe đau đớn như Trăng Vỡ Anh Ra. Nếu đọc được bài thơ này của BVP, chắc nhà văn/triết gia người Ý Umberto Eco (1932-2016) sẽ rất lấy làm tâm đắc, vì chính ông đã nói (xin tạm dịch): "Thi ca không phải là cảm xúc mà là ngôn ngữ. Chính ngôn ngữ mới tạo ra cảm xúc."...”(ngưng trích)
Người nói chuyện kế tiếp là nhà văn nữ Đặng Thơ Thơ, được MC Y Sa giới thiệu là sinh năm 1962, sang Hoa Kỳ năm 1992, đồng chủ trương tạp chí Da Màu (damau.org) từ tháng 8/2006, từng cộng tác với các tạp chí Văn, Văn Học, Hợp Lưu, Thế Kỷ 21, Gió Văn, Chủ Đề. Đã xuất bản một số tác phẩm, trong đó có truyện dài và tuyển tập truyện ngắn.
Kế tiếp, với một giọng nói cực kỳ thơ mộng và bí hiểm, nhà văn Đặng Thơ Thơ nói rằng tùy bút Bùi Vĩnh Phúc đã đồng nhất sống và viết, xem văn chương là cách định hình bản thể, nơi ông dùng liên văn bản, trường nghĩa tương phản-bổ sung và chất thơ để biến ký ức lưu vong thành cấu trúc tinh thần, triết học. Trích nhận định của nhà văn Đặng Thơ Thơ vài đoạn như sau:
"Trong văn học, tùy bút là thể loại bộc lộ rõ nhất cá tính, tư duy và trải nghiệm cá nhân của người viết. Với Bùi Vĩnh Phúc, mối quan hệ giữa trải nghiệm sống và hành vi sáng tác được cô đọng qua nhận định: "Với tôi, sống hay viết thì cũng vậy. Viết là một dạng sống. Và sống, nhìn một cách nào đó, cũng là một dạng viết. Tôi viết nên tôi trong sự sống mình."
Một nhận định mang tính hiện sinh! Quan niệm này cho thấy tác giả coi văn chương là một phương thức trong việc định hình và xác lập bản thể. Để ghi lại những ký ức thời niên thiếu, những những biến động lớn trong cuộc đời từ trải nghiệm vượt biện đến cuộc sống lưu vong tại hải ngoại, Bùi Vĩnh Phúc sử dụng ba phương thức biểu đạt chính: tính liên văn bản, hệ thống trường nghĩa /semantic fields (vận hành qua cá hai nguyên lý tương phản và bổ sung) cùng việc duy trì chất thơ trong văn xuôi. Cách tiếp cận này giúp ông hệ thống hóa ký ức, lý giải các chấn động tâm lý và xây dựng một cấu trúc tinh thần độc lập để đối diện với thực tại...[...]
Tùy bút của Bùi Vĩnh Phúc là một văn bản có cấu trúc phức tạp, nơi hành vi viết đồng nhất với quá trình nhận thức hiện sinh. Bằng việc kết hợp tính liên văn bản, hệ thống trường nghĩa giữa hai trục tương phản - bổ sung, và cách tư duy phi tuyến tính về thời gian, tác giả đã chuyển hóa những kinh nghiệm cá nhân thành đối tượng nghiên cứu mang tính thẩm mỹ và triết học. Văn chương của ông là một nỗ lực sử dụng cấu trúc ngôn từ để định vị những vùng ký ức đang tồn tại ở một chiều không gian khác.
Để tạm kết luận cho phần trình này, tôi muốn nói rằng những trường nghĩa dày đặc và hình thức liên văn bản với "những hình ảnh kết nối bất khả suy niệm" đã tạo ra chất thơ đặc thù trong tùy bút Bùi Vĩnh Phúc, mà theo tôi, còn giàu chất thơ hơn cả thi ca của anh. Với chất thơ và các ẩn dụ văn chương, văn hoá, khoa học, triết học, phương thức liên văn bản này giúp tác giả tạm thời mở ra một lối đi tắt vào "biên giới thời gian", nơi các mảnh vỡ ký ức tồn tại song song và tự do, thoát khỏi quy luật của thực tại, để hiện hữu dưới dạng những hạnh phúc trong đời:
"Sáng nay, với cơn mưa, tôi đã bất chợt ngửi thấy trở lại những mùi hạnh phúc ẩm mốc cũ. Một chút hạnh phúc ẩm mốc dịu dàng. Hạnh phúc không phải chỉ là những niềm vui. Nó còn là những nỗi buồn. Hạnh phúc không chỉ là những nụ cười. Nó còn là những giọt nước mắt. Nó là niềm sung sướng nhưng đồng thời cũng là nỗi đớn đau. Hạnh phúc là tất cả những điều ấy khi chúng đan dệt với nhau để làm thành tấm áo của kỷ niệm ta."
Đấy là tùy bút, thơ, cái viết, và cách sống của Bùi Vĩnh Phúc..." (ngưng trích)
Người nói chuyện kế tiếp là Quyên Di, một nhà văn và là nhà giáo nổi tiếng vùng Nam California, từng dạy ngữ học và Việt văn tại các đại học CSU Fullerton, UCLA, và sắp nhận một vị trí giảng viên ở Goldenwest College. Nhà văn Quyên Di nhận định rằng sách "Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương" của Bùi Vĩnh Phúc dày 725 trang, chứa bài thơ nhỏ “Cháu Yêu Bà” dung dị mà gói cả đại dương triết lý, văn hóa Việt. Kỳ diệu như ốc nhỏ chứa đại dương. Quyên Di nhận định, trích:
"Trần Cao Vân viết "Trời che đất chở ta thong thả." Bùi Vĩnh Phúc xiển dương câu thơ này để nó trở nên rực rỡ, bùng cháy hơn:
"Cháu xin trời đất cao dày
Chở che bà sống vạn ngày bình an."
Cũng là "trời che đất chở" nhưng vì trời cao nên che được, vì đất dày nên chở được. Và "thong thả" vượt lên độ cao hơn nữa mà trở thành "bình an."
Đọc xong bài thơ nhỏ, tôi có một cảm xúc rất lạ: thở phào nhẹ nhõm vì cảm thấy cuộc sống đẹp quá, lâng lâng như vầng mây nõn, chao lượn như cánh hạc vàng, mênh mông như sông, ướt át như mưa, lạnh như đêm mà lại ấm như bếp lửa, sáng như bình mình, đông vui thân mật như đình làng, được yêu thương như trong một gia đình tam đại đồng đường, bình an như được trời che đất chở. Thở phào nhẹ nhõm như thế nhưng đồng thời lại thấy như nghẹt thở vì đã đụng chạm tới những triết lý tối thượng của tộc Việt là âm dương và tam tài, cũng như những nét văn hóá ngàn đời là mái đình, dòng sông, cơn mưa, cánh hạc, bếp lửa.
Tôi vừa tĩnh trí vừa hoang mang, không ngờ một bài thơ nhỏ và vô cùng đơn sơ, giản dị lại chứa đựng một khối tri thức và hồi ức lớn lao, vĩ đại đến vậy.
Chợt tôi nhớ tới truyện ngắn "Đại Dương trong Lòng Con Ốc Nhỏ" của Duyên Anh và có ý nghĩ rằng bài thơ nhỏ "Cháu Yêu Bà" là con ốc nhỏ mà quyển sách "to con" "Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương" dày 725 trang của Bùi Vĩnh Phúc là một đại dương chữ nghĩa.
Thế mà trong con ốc nhỏ đó lại chứa đựng một đại dương triết lý và văn hoá dòng Việt. Thật là kỳ diệu.
Tôi ngừng bài nói chuyện ở đây bằng hai chữ "kỳ diệu." Hai chữ "kỳ diệu" này nói về nhiều sự "kỳ diệu" liên quan đến nhà phê bình văn học Bùi Vĩnh Phúc và tác phẩm "Chữ Nghĩa & Không Gián Văn Chương" của ông."(ngưng trích)
Một điểm tuyệt vời của buổi ra mắt sách là những khoảnh khắc của âm nhạc khi ca sĩ Thương Linh cất tiếng hát: chị hát 3 ca khúc, và đó là những giây phút tuyệt vời đưa người tham dự rời các trang sách. Tạm ngưng đọc bằng mắt, để lắng nghe bằng tai. Trọn buổi ra mắt sách đều là những cõi thơ mộng.
Có một câu hỏi từ Bác sĩ Vĩnh Chánh, rằng ngôn ngữ Việt giữ được trong sáng khi ra hải ngoại, trong khi ngôn ngữ trong nước lại có một số chữ lạ và tối nghĩa. Nhà phê bình Bùi Vĩnh Phúc nói rằng y hệt như tiếng Pháp theo di dân Pháp sang Canada, trải nhiều thập niên đã khác với tiếng Pháp tại Paris đã biến đổi như một sinh thể, và tiếng Việt cũng thế, chữ nào đúng và chính xác thì nên dùng, không nên phân biệt trong hay ngoài Việt Nam.
Độc giả có thể tìm mua trên Amazon, hiện có 2 ấn bản (in màu, in đen trắng) của sách "Tạp Chí Ngôn Ngữ Số Đặc Biệt: Bùi Vĩnh Phúc - Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương" -- trực tiếp vào link:
- Ấn bản màu, 60 USD: https://www.amazon.com/dp/B0GFSZ3666/
- Ấn bản đen trắng, 50 USD: https://www.amazon.com/dp/B0GFSJN1LP/
Hoặc vào Amazon.com và gõ nhóm chữ "bui vinh phuc" để sách hiển thị.
PHAN TẤN HẢI
Phan Tấn Hải
Bùi Vĩnh Phúc ký tên sách
Từ trái: Trịnh Y Thư, Quyên Di, Đặng
Thơ Thơ, Bùi Vĩnh Phúc
và phu nhân, MC Y Sa, GS Trần Chấn
Trí.
1. Đó là một buổi chiều thơ mộng, khi nhiều bạn văn tụ hội lại để mừng một tác phẩm mới ấn hành. Họ đã nghe nhạc, nghe phê bình về phê bình, và nói chuyện về các bài viết trong sách mới của Bùi Vĩnh Phúc. Họ đã thay nhau nhận định về thơ, về tùy bút, về triết học, về mọi lĩnh vực văn chương để mừng một tác phẩm tập họp các bài được viết từ nhiều thập niên mới ấn hành. Hôm Thứ Bảy 16 tháng 5/2026 là một ngày của hàn lâm và thơ mộng, khi nhà phê bình văn học Bùi Vĩnh Phúc ra mắt tác phẩm mới của anh -- "Bùi Vĩnh Phúc: Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương" -- tại Coffee Factory 15582 Brookhurst St., Westminster, California.
Buổi ra mắt sách thực hiện bởi Tạp chí Ngôn Ngữ, Diễn đàn Da Màu & Việt Báo Foundation. Các diễn giả là Nhà văn Trịnh Y Thư, GS. Trần Chấn Trí, nhà văn Đặng Thơ Thơ, GS. Quyên Di. Người điều khiến hương trình là MC Lê Đình Y-Sa. Và người ngắt quãng tuyệt vời là ca sĩ Thương Linh. Tham dự buổi ra mắt sách có các ca sĩ, họa sĩ, nhiếp ảnh gia, văn nghệ sĩ: Nguyễn Đình Thuần, Phan Chánh Khánh, Pauline Đàm, Ái Lan, Ann Phong, Nguyễn Bá Khanh, Thương Linh, Thành Tôn, Ngự Thuyết, Phạm Quốc Bảo, Cung Tích Biền (và phu nhân), Lê Lạc Giao, Trần Chấn Trí, Y Sa, Hòa Bình, Quyên Di, Nguyễn Thị Ngọc Lan, Trịnh Y Thư, Lê Sông Văn, Vũ Thúy Hằng, Chu Tất Tiến, Hà Nguyên Du và một số người khác. Tất nhiên, có cả Bùi Vĩnh Phúc và phu nhân.
Nhìn chung, buổi ra mắt sách đã thành công, đã cho thấy sơ lược về một ngòi bút Bùi Vĩnh Phúc đa tài, xuất sắc trong nhiều lĩnh vực văn học. Được phóng viên VB phỏng vấn, họa sĩ Ann Phong nói: "Ngồi nghe các nhà văn như Trịnh Y Thư, Đặng Thơ Thơ... giới thiệu quyển sách này bao gồm về nhiều mặt, với phê bình, tùy bút, thơ, văn... làm tôi muốn tìm hiểu sự đa dạng đó. Thường thì các nhà văn chú tâm vào một lãnh vực trong văn chương. Quyển sách dày này của Bùi Vĩnh Phúc sẽ làm cho người đọc hiểu và cảm nhận về văn chương một cách sâu rộng hơn."
Trước tiên, MC Y Sa nói ngắn gọn về buổi ra mắt sách "Bùi Vĩnh Phúc: Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương" và tiểu sử tác giả. Bùi Vĩnh Phúc sinh năm 1953, tại Hà Nội, lớn lên ở Saigon. Rời VN năm 1977, vào định cư ở Mỹ từ tháng 4, 1978. Học và và lấy các bằng chuyên môn tại hệ thống Đại học Tiểu bang California (CSU) và Đại học California (UC).
Từ năm 1989, ông giảng dạy tiếng Anh, ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam tại Golden West College và tại California State University, Fullerton, khoa Ngôn ngữ và Văn học Hiện đại. Lĩnh vực chuyên ngành của ông là Ngôn Ngữ Học và Văn Học Pháp. Viết văn và làm thơ từ 1968. Từ 1985 đến nay, chuyên viết phê bình và lý luận văn học. Trong ban chủ biên cũng như đã cộng tác với một số tạp chí văn học tại Mỹ và trên thế giới, trong đó có Văn Học Nghệ Thuật, Văn Học, Hợp Lưu, Thế Kỷ 21, Da Màu...
Nhà phê bình Bùi Vĩnh Phúc sau lời cảm ơn Ban tổ chức và quan khách, đã giải thích về tác phẩm mới của anh. Dưới đây là vài trích đoạn lời của Bùi Vĩnh Phúc, rất mực thơ mộng và uyên bác:
"Tôi vẫn nghĩ, một con người sống thực ở đời là một người để cho mọi thứ chung quanh hắn va đập, đụng chạm vào mình. Và, đến lượt hắn, hắn cũng tự do và hạnh phúc để cho mình đụng chạm vào mọi thứ, mọi sự chung quanh. Chính sự va đập, trao đổi qua lại ấy—có thể gọi thế này được không—là một sự trao đổi về chất. Chất của cuộc đời—đắng cay mặn chát, hay ngọt bùi thơm thảo, khổ đau hạnh phúc—và cái chất, cái tình, cái tạng, cái tính cách của người cầm bút. Chính sự trao đổi, va đập, đụng chạm ấy đã tạo nên hành động, suy nghĩ và chữ viết. Chữ viết đi vào trang văn và làm nên cái mà chúng ta gọi là những văn bản. Trong thế giới văn chương, đó là những văn bản văn học. Những văn bản văn học ấy, của bất kỳ một cây viết nào, cũng có thể may mắn được trở nên một tác phẩm. Khi nó gặp được ánh mắt, tâm hồn, sự chia sẻ, rung động, thẩm thức của người đọc. […]
“Cuốn sách này, từ một góc độ nào đó, là kết tinh của nhiều năm sống, đọc và viết của tôi. Nó cho thấy những sắc diện cuộc đời, những mặt cắt trong cái sống tôi. Nó được nuôi dưỡng, bắt đầu như một phôi bào, rồi cuối cùng thành hình và có mặt, một phần lớn, là do người đọc. Dĩ nhiên, mỗi người viết có những nhu cầu, thôi thúc, có những lực đẩy riêng trong sự viết của họ. Nhưng, chắc chắn, cái viết nào cũng được sự tiếp trợ năng lượng từ những người đọc. Kẻ cầm bút viết, chủ yếu, là viết cho mình, viết để giải toả một nỗi niềm, một suy tư, một khát vọng nào đó của riêng mình. Tuy nhiên, tôi tin rằng, khi viết, bất cứ một người cầm bút nào cũng có trong lòng và trước mắt mình, những người đọc mà họ nhắm đến. […] Đó là những người đọc tiềm ẩn. Rất nhiều khi, những người đọc tiềm ẩn, những người đọc không thật sự có mặt trong cuộc viết lẻ loi của người cầm bút, lại là những người đồng hành với nhà văn trên con đường sáng tạo của hắn.
“Vì thế, điều cuối cùng mà tôi muốn thưa ở đây, là tôi muốn được, một lần nữa, cám ơn tất cả những người đọc. […] Chính họ đã là những người làm cho văn chương, văn học, chữ nghĩa được tiếp tục cuộc sống của nó. Được trình hiện trong cuộc đời. Nhiều người đọc như thế đang có mặt ở đây, hôm nay…" (ngưng trích)
Sau đó, MC Y Sa mời nhà văn Trịnh Y Thư nói chuyện. Trịnh Y Thư sinh năm 1952, tại Hà Nội. Trưởng thành ở Miền Nam, rồi du học Hoa Kỳ 1970. Viết văn, làm thơ, dịch thuật. Từng viết cho nhiều tạp chí văn học. Giữ chức chủ biên tạp chí Văn Học thời kỳ sau Nguyễn Mộng Giác. Hiện nay là Chủ biên tạp chí Văn Việt, và chủ trương nhà xuất bản Văn Học Press. Đang là biên tập viên nhiều báo văn học, trong đó có Da Màu, Việt Báo... Đã xuất bản nhiều tác phẩm dịch thuật, truyện ngắn, tùy bút.
Trịnh Y Thư trước tiên nhắc rằng anh và Bùi Vĩnh Phúc nhiều thập niên trước từng viết chung trên tờ Văn Học thời thập niên 1980s, nên quan sát được nhiều khía cạnh của Bùi Vĩnh Phúc, qua giao tình văn chương lâu năm, thấy rõ hành trình từ thơ, tùy bút đến phê bình sắc bén trên tạp chí Văn Học. Trịnh Y Thư nhấn mạnh nói Bùi Vĩnh Phúc đưa ra quan niệm tác phẩm là thế giới “mở”, đa tầng nghĩa, tùy góc nhìn người đọc; và do vậy đã nổi bật phong cách độc đáo: thơ mộng nhưng vẫn uyên áo, hàn lâm, hòa quyện tự nhiên; nơi đó, phê bình văn học là hành động của tình yêu, soi sáng văn bản như sinh thể sống. Trích nhận định của Trịnh Y Thư như sau:
“Làm thế nào để viết về một nhà phê bình văn học? Đó là câu hỏi lớn vớn, thậm chí quay quất, trong trí óc tôi từ lúc được tin tạp chỉ Ngôn Ngữ, một tạp chí chuyên đề văn học có uy tín lớn xuất bản và lưu hành ở hải ngoại, dự định thực hiện một ấn bản đặc biệt về nhà phê bình Bùi Vĩnh Phúc, và tôi có ý định tham gia, đóng góp cái gì đó cho số báo ấy.
Tham gia vì giữa tôi và Bùi Vĩnh Phúc chẳng xa lạ gì nhau. Sự thật là chúng tôi đã có mối giao tình văn chương từ rất lâu khi cùng sinh hoạt trong giới văn học nghệ thuật từ những năm đầu thập kỷ ‘80 thế kỷ trước. Lúc đó anh là cây bút chủ lực của tờ tạp chí Văn Học do nhà văn Nguyễn Mộng Giác biên tập và điều hành. Thoạt đầu anh được biết đến với những bải tùy bút và thơ, nhưng dần dà, không rõ do một cơ duyên nào, anh bước sang lãnh vực Phê bình Văn học, và từ đỏ cho đến nay, không thể hoài nghi hay chối cãi được, anh nghiễm nhiên được xem là một trong số rắt it, rất hiểm hoi các cây bút phê bình đúng nghĩa và sắc bền nhất của văn học Việt Nam hải ngoại....[...]
Đối với Bùi Vĩnh Phúc, một tác phẩm văn học là một thế giới "mở", nó cho phép người đọc đi vào bằng những cánh cửa khác nhau, một thế giới chấp định, bởi nó có thể chứa đựng trong đó muôn trùng lớp nghĩa, ý nghĩa của nó không bao giờ là một ý nghĩa chung cuộc, dứt khoát, nó có thế thay đổi tùy theo cái nhìn, góc nhìn của người đọc, tùy theo thái độ quan sát, trải nghiệm sống, tri thức, tâm lý của người đọc ấy. Tôi không thể không đồng ý với anh về luận điểm này...[...]
Bùi Vĩnh Phúc có một phong cách rất riêng khi viết tiểu luận, Phê bình Văn học, và đó là phong cách thơ. Rất thơ. Phải chăng ngoài tài viết phê bình, anh còn là một nhà thơ và người viết tùy bút, tản văn xuất sắc? Nhưng không phải vì thế mà văn phê bình của anh thiếu tính hàn lâm. Kỳ thực, nó rất uyên áo và luôn để lại trong tâm trí người đọc những suy nghiệm thâm trầm nhưng vô cùng mãnh liệt. Kết hợp hai thuộc tính gần như bất khả hòa nhập ấy - hàn lâm và thơ mộng - lại là cái gì rất đỗi tự nhiên, rất đổi đẹp đẽ, rất đỗi hài hòa, rất đỗi sáng tạo trong văn phê bình Bùi Vĩnh Phúc.
Ở bình diện cao đẹp, nhân bản nhất, Phê bình Văn học là một hành động của tình yêu. Nó xem câu chữ, văn bản như những sinh vật "sống", được định hình bởi lịch sử, văn hóa và khát vọng của con người, khát vọng được sống như một con người. Nhà phê bình không tuyên bố chân lý cuối cùng mà đưa ra một cách nhìn, một ngọn đèn được chiếu rọi ở một góc độ nhất định để ánh sáng và bóng tối mới xuất hiện.
Con đường Bùi Vĩnh Phúc chọn đi không dễ dàng chút nào, nó đầy chông gai trắc trở là đằng khác. Nhưng tôi biết chắc anh rất tự tin vào con đường anh chọn lựa cho chính mình. Đối với anh, Phê bình Văn học là một hành động của tình yêu. Bên trong nhân dáng con người thư sinh, mặt mũi hiền lành, nhân hậu, miệng luôn sẵn một nụ cười ấy là một tâm hồn sôi động yêu chữ nghĩa, quý văn chương. Anh xuýt xoát tuổi tôi, tức là đã "thất thập cổ lai hy", nhưng tôi đồ rằng tình yêu ấy vẫn nóng bỏng chảy rát trong huyết quản anh...." (ngưng trích)
Tới đây, MC Ysa đọc một trích đoạn từ bài viết của Tiến sĩ Nguyễn Thị Tịnh Thy nơi phần đầu của ấn phẩm "Bùi Vĩnh Phúc: Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương", trong đó Bùi Vĩnh Phúc được vị nữ giáo sư giới thiệu nồng nhiệt, rằng trong khi kệ sách của bà có khoảng 20 sách viết về nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, nhưng bà nhận thấy cuốn của Bùi Vĩnh Phúc viết về họ Trịnh là hay nhất, xuất sắc nhất.
Người nói chuyện kế tiếp là GS Trần Chấn Trí, người tốt nghiệp Tiến sĩ Ngôn Ngữ Học ở UCLA và đang dạy tại một số đại học vùng Nam California về ngữ học. GS Trần Chấn Trí nói rằng ông chúc mừng Bùi Vĩnh Phúc với tuyến tập Ngôn Ngữ đặc biệt chủ đề Bùi Vĩnh Phúc, mà giáo sư gọi là một đóng góp giá trị vào Văn Học Hải Ngoại nói riêng và Văn Học Việt Nam nói chung, và gọi sách mới ấn hành này là: "Tài liệu quý giá để thưởng thức, tìm hiểu và nghiên cứu văn chương và văn học. Bài nói chuyện này chú trọng về Bùi-Vĩnh-Phúc-Thơ, ngoài những Bùi-Vĩnh-Phúc-Người, Bùi-Vĩnh-Phúc-Thầy, Bùi-Vĩnh-Phúc-Bạn, Bùi-Vĩnh-Phúc-Ngôn-Ngữ, Bùi-Vĩnh-Phúc-Phê-Bình, Bùi-Vĩnh-Phúc-Dịch-Thuật và (còn nhiều Bùi Vĩnh Phúc nữa, xin quý vị điền vào chỗ trống!). Nghĩa là, có rất nhiều Bùi Vĩnh Phúc.
GS Trần Chấn Trí nhận định về tính thơ mộng trong chữ của Bùi Vĩnh Phúc, trích, như trong: "Bài Trăng Vỡ Anh Ra”, ngay trong nhan đề đã có một sự phá cách về cú pháp hết sức táo bạo, tạo ra một hiệu ứng rất "đắc". "Vỡ" là một tự động từ/intransitive verb, thế mà BVP đã dùng nó với một túc từ trực tiếp, và như vậy, anh đã biến nó thành một tha động từ/transitive verb. Nếu động từ trong câu này được dùng một cách bình thường, theo đúng khuôn sáo cú pháp, nó sẽ là "Trăng Làm Vỡ Anh Ra" hay "Trăng Làm Anh Vỡ Ra", và tất nhiên, tứ thơ sẽ không được bạo liệt, tạo cảm giác mạnh đến độ nghe đau đớn như Trăng Vỡ Anh Ra. Nếu đọc được bài thơ này của BVP, chắc nhà văn/triết gia người Ý Umberto Eco (1932-2016) sẽ rất lấy làm tâm đắc, vì chính ông đã nói (xin tạm dịch): "Thi ca không phải là cảm xúc mà là ngôn ngữ. Chính ngôn ngữ mới tạo ra cảm xúc."...”(ngưng trích)
Người nói chuyện kế tiếp là nhà văn nữ Đặng Thơ Thơ, được MC Y Sa giới thiệu là sinh năm 1962, sang Hoa Kỳ năm 1992, đồng chủ trương tạp chí Da Màu (damau.org) từ tháng 8/2006, từng cộng tác với các tạp chí Văn, Văn Học, Hợp Lưu, Thế Kỷ 21, Gió Văn, Chủ Đề. Đã xuất bản một số tác phẩm, trong đó có truyện dài và tuyển tập truyện ngắn.
Kế tiếp, với một giọng nói cực kỳ thơ mộng và bí hiểm, nhà văn Đặng Thơ Thơ nói rằng tùy bút Bùi Vĩnh Phúc đã đồng nhất sống và viết, xem văn chương là cách định hình bản thể, nơi ông dùng liên văn bản, trường nghĩa tương phản-bổ sung và chất thơ để biến ký ức lưu vong thành cấu trúc tinh thần, triết học. Trích nhận định của nhà văn Đặng Thơ Thơ vài đoạn như sau:
"Trong văn học, tùy bút là thể loại bộc lộ rõ nhất cá tính, tư duy và trải nghiệm cá nhân của người viết. Với Bùi Vĩnh Phúc, mối quan hệ giữa trải nghiệm sống và hành vi sáng tác được cô đọng qua nhận định: "Với tôi, sống hay viết thì cũng vậy. Viết là một dạng sống. Và sống, nhìn một cách nào đó, cũng là một dạng viết. Tôi viết nên tôi trong sự sống mình."
Một nhận định mang tính hiện sinh! Quan niệm này cho thấy tác giả coi văn chương là một phương thức trong việc định hình và xác lập bản thể. Để ghi lại những ký ức thời niên thiếu, những những biến động lớn trong cuộc đời từ trải nghiệm vượt biện đến cuộc sống lưu vong tại hải ngoại, Bùi Vĩnh Phúc sử dụng ba phương thức biểu đạt chính: tính liên văn bản, hệ thống trường nghĩa /semantic fields (vận hành qua cá hai nguyên lý tương phản và bổ sung) cùng việc duy trì chất thơ trong văn xuôi. Cách tiếp cận này giúp ông hệ thống hóa ký ức, lý giải các chấn động tâm lý và xây dựng một cấu trúc tinh thần độc lập để đối diện với thực tại...[...]
Tùy bút của Bùi Vĩnh Phúc là một văn bản có cấu trúc phức tạp, nơi hành vi viết đồng nhất với quá trình nhận thức hiện sinh. Bằng việc kết hợp tính liên văn bản, hệ thống trường nghĩa giữa hai trục tương phản - bổ sung, và cách tư duy phi tuyến tính về thời gian, tác giả đã chuyển hóa những kinh nghiệm cá nhân thành đối tượng nghiên cứu mang tính thẩm mỹ và triết học. Văn chương của ông là một nỗ lực sử dụng cấu trúc ngôn từ để định vị những vùng ký ức đang tồn tại ở một chiều không gian khác.
Để tạm kết luận cho phần trình này, tôi muốn nói rằng những trường nghĩa dày đặc và hình thức liên văn bản với "những hình ảnh kết nối bất khả suy niệm" đã tạo ra chất thơ đặc thù trong tùy bút Bùi Vĩnh Phúc, mà theo tôi, còn giàu chất thơ hơn cả thi ca của anh. Với chất thơ và các ẩn dụ văn chương, văn hoá, khoa học, triết học, phương thức liên văn bản này giúp tác giả tạm thời mở ra một lối đi tắt vào "biên giới thời gian", nơi các mảnh vỡ ký ức tồn tại song song và tự do, thoát khỏi quy luật của thực tại, để hiện hữu dưới dạng những hạnh phúc trong đời:
"Sáng nay, với cơn mưa, tôi đã bất chợt ngửi thấy trở lại những mùi hạnh phúc ẩm mốc cũ. Một chút hạnh phúc ẩm mốc dịu dàng. Hạnh phúc không phải chỉ là những niềm vui. Nó còn là những nỗi buồn. Hạnh phúc không chỉ là những nụ cười. Nó còn là những giọt nước mắt. Nó là niềm sung sướng nhưng đồng thời cũng là nỗi đớn đau. Hạnh phúc là tất cả những điều ấy khi chúng đan dệt với nhau để làm thành tấm áo của kỷ niệm ta."
Đấy là tùy bút, thơ, cái viết, và cách sống của Bùi Vĩnh Phúc..." (ngưng trích)
Người nói chuyện kế tiếp là Quyên Di, một nhà văn và là nhà giáo nổi tiếng vùng Nam California, từng dạy ngữ học và Việt văn tại các đại học CSU Fullerton, UCLA, và sắp nhận một vị trí giảng viên ở Goldenwest College. Nhà văn Quyên Di nhận định rằng sách "Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương" của Bùi Vĩnh Phúc dày 725 trang, chứa bài thơ nhỏ “Cháu Yêu Bà” dung dị mà gói cả đại dương triết lý, văn hóa Việt. Kỳ diệu như ốc nhỏ chứa đại dương. Quyên Di nhận định, trích:
"Trần Cao Vân viết "Trời che đất chở ta thong thả." Bùi Vĩnh Phúc xiển dương câu thơ này để nó trở nên rực rỡ, bùng cháy hơn:
"Cháu xin trời đất cao dày
Chở che bà sống vạn ngày bình an."
Cũng là "trời che đất chở" nhưng vì trời cao nên che được, vì đất dày nên chở được. Và "thong thả" vượt lên độ cao hơn nữa mà trở thành "bình an."
Đọc xong bài thơ nhỏ, tôi có một cảm xúc rất lạ: thở phào nhẹ nhõm vì cảm thấy cuộc sống đẹp quá, lâng lâng như vầng mây nõn, chao lượn như cánh hạc vàng, mênh mông như sông, ướt át như mưa, lạnh như đêm mà lại ấm như bếp lửa, sáng như bình mình, đông vui thân mật như đình làng, được yêu thương như trong một gia đình tam đại đồng đường, bình an như được trời che đất chở. Thở phào nhẹ nhõm như thế nhưng đồng thời lại thấy như nghẹt thở vì đã đụng chạm tới những triết lý tối thượng của tộc Việt là âm dương và tam tài, cũng như những nét văn hóá ngàn đời là mái đình, dòng sông, cơn mưa, cánh hạc, bếp lửa.
Tôi vừa tĩnh trí vừa hoang mang, không ngờ một bài thơ nhỏ và vô cùng đơn sơ, giản dị lại chứa đựng một khối tri thức và hồi ức lớn lao, vĩ đại đến vậy.
Chợt tôi nhớ tới truyện ngắn "Đại Dương trong Lòng Con Ốc Nhỏ" của Duyên Anh và có ý nghĩ rằng bài thơ nhỏ "Cháu Yêu Bà" là con ốc nhỏ mà quyển sách "to con" "Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương" dày 725 trang của Bùi Vĩnh Phúc là một đại dương chữ nghĩa.
Thế mà trong con ốc nhỏ đó lại chứa đựng một đại dương triết lý và văn hoá dòng Việt. Thật là kỳ diệu.
Tôi ngừng bài nói chuyện ở đây bằng hai chữ "kỳ diệu." Hai chữ "kỳ diệu" này nói về nhiều sự "kỳ diệu" liên quan đến nhà phê bình văn học Bùi Vĩnh Phúc và tác phẩm "Chữ Nghĩa & Không Gián Văn Chương" của ông."(ngưng trích)
Một điểm tuyệt vời của buổi ra mắt sách là những khoảnh khắc của âm nhạc khi ca sĩ Thương Linh cất tiếng hát: chị hát 3 ca khúc, và đó là những giây phút tuyệt vời đưa người tham dự rời các trang sách. Tạm ngưng đọc bằng mắt, để lắng nghe bằng tai. Trọn buổi ra mắt sách đều là những cõi thơ mộng.
Có một câu hỏi từ Bác sĩ Vĩnh Chánh, rằng ngôn ngữ Việt giữ được trong sáng khi ra hải ngoại, trong khi ngôn ngữ trong nước lại có một số chữ lạ và tối nghĩa. Nhà phê bình Bùi Vĩnh Phúc nói rằng y hệt như tiếng Pháp theo di dân Pháp sang Canada, trải nhiều thập niên đã khác với tiếng Pháp tại Paris đã biến đổi như một sinh thể, và tiếng Việt cũng thế, chữ nào đúng và chính xác thì nên dùng, không nên phân biệt trong hay ngoài Việt Nam.
Độc giả có thể tìm mua trên Amazon, hiện có 2 ấn bản (in màu, in đen trắng) của sách "Tạp Chí Ngôn Ngữ Số Đặc Biệt: Bùi Vĩnh Phúc - Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương" -- trực tiếp vào link:
- Ấn bản màu, 60 USD: https://www.amazon.com/dp/B0GFSZ3666/
- Ấn bản đen trắng, 50 USD: https://www.amazon.com/dp/B0GFSJN1LP/
Hoặc vào Amazon.com và gõ nhóm chữ "bui vinh phuc" để sách hiển thị.
PHAN TẤN HẢI
.jpg)
.jpg)
.jpg)