Blowin’
in the wind
Tranh Đinh Trường Chinh
Blowing in the wind.
Bob Dylan
How
many roads must a man walk down
Before
you call him a man?
How
many seas must a white dove sail
Before
she sleeps in this sand?
Yes,
‘n’ how many times must the cannon balls fly
Before
theýre forever banned?
The
answer, my friend, is blowin’ in the wind
The
answer is blowin’ in the wind
How
many years can a mountain exist
Before
it is washed to the sea?
Yes,
‘n’ how many years can some people exist
Before
they’re allowed to be free?
Yes,
‘n’ how many times must a man turn his head
Pretending
that he just doesn’t see?
The
answer, my friend, it is blowin’ in the wind
‘N’
the answer is blowin’ in the wind
How
many times must a man look up
Before
he can see the sky?
Yes,
‘n’ how many ears must one man have
Before
he can hear people cry?
Yes,
‘n’ how many deaths will it take until he knows
That
too many people have died?
The
answer, my friend, is blowin’ in the wind
The
answer is blowin’ in the wind...
Có bao nhiêu con đường
một người phải đi qua
trước khi bạn gọi người
ấy là người
Có bao nhiêu biển khơi
một con bồ câu trắng phải bay qua
trước khi nó có thể
ngủ yên trong cát
Vâng. Và bao nhiêu lần
quả đạn pháo bay đi
trước khi nó bị cấm
truyệt
Câu trả lời bạn ơi thả
bay trong gió
Câu trả lời gió cuốn
bay đi
Phải bao nhiêu năm
cho một quả núi tồn tại
trước khi nó bị cuốn
ra biển
và phải bao nhiêu năm
cho những con người sống sót
trước khi họ được tự
do
Vâng. và đã bao nhiêu
lần một người quay mặt đi
giả vờ không nhìn thấy
Câu trả lời bạn ơi thả
bay trong gió
Câu trả lời gió cuốn
bay đi
Phải bao nhiêu lần
con người ngước mặt nhìn lên
trước khi y thấy được
bầu trời
Vâng. và đã bao nhiêu
lần tai người phải lắng nghe
trước khi hắn nghe được
tiếng khóc than
Vâng. và phải bao
nhiêu cái chết xảy ra
trước khi con người
thấy được bao nhiêu đồng loại đã chết
Câu trả lời bạn ơi thả
bay trong gió
Câu trả lời gió cuốn
bay đi
NXT
Về ca khúc Blowin’ In The Wind
Blowin’
in the Wind,
được Bob Dylan viết trong vỏn vẹn vài chục phút tại quán cà-phê The Commons vào
thời điểm bùng nổ Chiến tranh lạnh và chiến tranh Việt Nam, được xem như ca
khúc phản chiến và tuyên ngôn nhân quyền hay nhất từng có. Nữ danh ca Joan Baez
và Bob Dylan đã hát Blowin’ in the Wind trước hàng trăm nghìn người, tại sự kiện
March on Washington for Jobs and Freedom -Diễu hành Washington cho việc làm và
tự do vào ngày 28-8-1963. Ngày mà Mục sư Martin Luther King đọc bài diễn văn nổi
tiếng I have a dream (Tôi có một giấc mơ), đánh dấu một bước tiến dài
trong cuộc đấu tranh đòi quyền dân sự cho người da màu.
Bài
hát có sức ảnh hưởng khủng khiếp, tạo ra một phong trào xuống đường lan tỏa khắp
nước Mỹ. Song, Bob Dylan phủ nhận điều đó. Ông tuyên bố mình không có ý định
gán ghép ý nghĩa phản kháng nào cho Blowin’ in the wind.
Vậy
nhưng hơn một nửa thế kỷ đã trôi qua, những câu hỏi ông đặt ra vẫn nhức nhối
cho đến tận bây giờ. Và người ta cũng giật mình nhận ra rằng: Bob Dylan hiếm
khi đưa ra những phát ngôn, hay là cố gắng trả lời bất kỳ điều gì. Ông chỉ đặt
ra những câu hỏi, khơi những mạch nguồn trong sâu thẳm con người bằng một thứ
ca từ mê hoặc, vừa gần gũi lại vừa xa cách. Âm nhạc của Bob Dylan giống như mặt
trời, đủ để chiếu sáng cả những tâm hồn tăm tối nhất. Có điều, để vươn lên
thành một cây cổ thụ dưới ánh sáng ấy, cần phải là một tâm hồn có chiều sâu đủ
để rung cảm trước nhân sinh muôn vàn biến hóa. Như Bob Dylan.
Viện
Hàn lâm Thụy Điển, khi trao cho Bob Dylan giải Nobel... Văn học, đã nhận xét thế
này: “Bob Dylan đã tạo nên những cách biểu đạt thi ca mới trong truyền thống âm
nhạc vĩ đại của nước Mỹ”. Lời giải thích ấy giống như “đổ dầu vào lửa”. Một
cách không chủ ý, Bob Dylan đã châm ngòi cho một cuộc tranh luận khủng khiếp về
ranh giới của nghệ thuật. Phía ủng hộ cho rằng với lời của những bài hát đầy chất
thơ như Blowin’ in the wind, Mr. Tambourine Man, The Times They are
A-Changin’... Dylan hoàn toàn xứng đáng với Nobel văn chương. Phía phản đối vạch
ra một ranh giới, và đứng trên đó mỉa mai ông. Nhà văn G. Pi-cun (Jodi Picoult)
bình luận: “Chúc mừng Bob Dylan, thế là từ nay tôi cũng có thể thắng giải
Grammy”. Tạp chí âm nhạc Slate viết: “Bạn không đến cửa hàng điện mua cam, cũng
như không hỏi Bob Dylan khi tìm kiếm thi ca”.
Bob
Dylan, như thường lệ, không cố gắng trả lời những thắc mắc của người đời. Ông
không từ chối, nhưng cũng không đến gala để nhận giải. Trong bài diễn từ được đọc
hộ tại lễ trao giải Nobel Văn học, Dylan cũng chỉ viết đầy ẩn ý: “Nhưng, cũng
như Sếch-xpia (Shakespeare), tôi thường xuyên phải bận rộn với việc đeo đuổi
các nỗ lực sáng tạo, đồng thời đối phó với các vấn đề vụn vặt trần tục của đời
sống: Nhạc sĩ nào là tốt nhất để sáng tác những bài hát này? Tôi có đang chọn
đúng studio để ghi âm không? Bài này đã chọn đúng tông chưa? Một số thứ không
bao giờ thay đổi, trong 400 năm qua.
Không
một lần nào tôi có thời gian để tự hỏi “Các bài hát của tôi có phải là văn
chương?”.
Vì
thế, tôi cảm ơn Viện Hàn lâm Thụy Điển, vì đã dành thời gian để cân nhắc câu hỏi
đó, và sau cùng, đưa ra một câu trả lời tuyệt vời đến vậy”.
Bob
Dylan không từ chối một vinh dự mà người đời thèm khát, nhưng ông cũng tỏ thái
độ rằng mình không quan tâm đến chuyện đó nhiều lắm. Và câu hỏi nhiều người
đang cố giải đáp đồng thời tranh cãi quanh nó chưa bao giờ là câu hỏi cuộc đời
của Bob Dylan.
Câu
hỏi kiếp người
Thực
tế thì trong hơn 60 năm sự nghiệp lẫy lừng của mình, Bob Dylan có rất ít thời
gian để nói về mình. 60 năm về trước, Dylan như thể bước ra từ hư vô, với một
bài hát như thể được viết ra từ tiếng vọng của tâm thức. Ngay lập tức, ông trở
thành biểu tượng mới, dù chỉ hơn 20 tuổi. Từ đó đến giờ, ông hầu như từ chối mọi
cuộc phỏng vấn, không tiết lộ đời tư, xuất hiện trên sân khấu lúc nào cũng giản
dị, với chất giọng khàn đục không bao giờ thay đổi. Bản thân Bob Dylan là một
câu hỏi nhìn qua tưởng chừng đơn giản, nhưng để trả lời là điều không thể.
Thời
gian trôi qua tưởng như đã vùi lấp tất cả, nhưng không. Gần đây, cùng với Joan
Baez, Bob Dylan xuất hiện trở lại và Blowin’ In The Wind cùng nhiều ca
khúc khác của ông lại được đón nhận nồng nhiệt. Trong đó có vang hưởng của Lời
Bay Trong Gió.
NXT
