Saturday, October 31, 2026
THƠ NGUYỄN XUÂN THIỆP*
Tác phẩm của NXT
Nhà
thơ Nguyễn Xuân Thiệp là một trong những gương mặt tiêu biểu của dòng thơ ca Việt
Nam hải ngoại, có mặt trong tuyển tập nổi bật 40 năm Thơ Việt Hải ngoại (do nhà
thơ Nguyễn Đức Tùng chủ biên, xuất bản năm 2017).
Dưới
đây là những nét chính về chân dung, phong cách và không gian thơ của Nguyễn
Xuân Thiệp trong bức tranh tổng thể của thơ ca hải ngoại.
Chân dung và hành trình thơ
Thân
thế:
Nguyễn Xuân Thiệp sinh tại Huế, từng học tại Huế, Sài Gòn và dạy học ở Mỹ Tho.
Ông nhập ngũ năm 1963, từng làm việc ở Đài phát thanh Quân đội. Sau năm 1975,
ông trải qua 7 năm tù cải tạo. Năm 1995, ông định cư tại Texas, Hoa Kỳ và từng
là chủ biên tạp chí/blog Phố Văn.
Sự
nghiệp:
Ông làm thơ từ rất sớm (đăng báo từ trước năm 1954 với bài Nhịp Bước Mùa Thu). Ở
hải ngoại, các tác phẩm tiêu biểu của ông gồm có tập thơ Tôi Cùng Gió Mùa
(1998), Thơ Nguyễn Xuân Thiệp (2012) và tập tản mạn Tản Mạn Bên Tách Cà Phê
(2012).
Đặc
điểm phong cách thơ.
Khí thu và nhịp điệu của gió: Thơ Nguyễn Xuân Thiệp mang đẫm "khí
thu" — bàng bạc nỗi buồn hiu hắt, sự tĩnh lặng và tĩnh tại. Hình tượng gió
xuyên suốt hành trình thơ ông: gió từ quê nhà xưa, gió bạt ngàn nơi xứ người,
gió thổi qua những ký ức trầm tích.
Nghệ
thuật ngắt nhịp và dấu chấm độc đáo: Thơ ông sử dụng nhiều dấu chấm bất ngờ giữa
dòng, ngắt câu, ngắt nhịp ngắn dài tùy hứng (có khi tách riêng một từ, một vài
chữ). Thủ pháp này tạo ra một âm hưởng, một nhịp đập nội tâm riêng biệt, giống
như tiếng bước chân ngập ngừng hoặc nhịp thở của sự chiêm nghiệm.
Giọng
điệu nhân hậu, đằm thắm: Dù đi qua biến động lịch sử, ngục tù hay cảnh ngộ lưu
vong, thơ ông không hề gào thét, hằn học hay đánh đố người đọc. Đó là sự giãi
bày nhẹ nhàng, hướng về sự hòa giải nội tâm, tình yêu thiên nhiên, và nỗi trăn
trở nhân sinh sâu thẳm.
Vị
trí trong '40 năm Thơ Việt Hải ngoại'. Trong tuyển tập 40 năm Thơ Việt Hải ngoại, sự
góp mặt của Nguyễn Xuân Thiệp làm sâu sắc thêm mảng thơ lưu vong mang tính triết
lý, hoài niệm và đổi mới cấu trúc biểu hiện. Thơ ông đại diện cho tiếng nói của
một thế hệ cầm bút di dân: mang theo ký ức lịch sử u trầm nhưng đối diện với thực
tại bằng sự bao dung, điềm tĩnh và tình yêu cuộc sống thiết tha.
*Nguồn:
Người Việt online (không nhớ tên người viết)
Thursday, October 29, 2026
VIẾT CHO TUỔI 100
Lê
Chiều Giang
Trăng xanh. Hình minh họa
Cửa
nào mới mở
Bằng
tay trái
Bỗng
khép lại bằng tay phải. Chính ta
Tuổi
nhỏ
Với
muôn ngàn vấp váp
Bây
giờ vẫn
dại
dột như xưa
Thôi
cũng chẳng cần học
bài:
khôn lớn
Cứ
lơ mơ. Cứ
Giả
ngộ với đời
Giả
lạnh lùng dù. Sắp sửa
chết
tươi…
Bởi
ánh mắt trông theo
vời
vợi sóng.
Sắp
70 mà ta vẫn tưởng
Hoa
cỏ muôn phương cuối chân trời
Chẳng
cánh cửa nào cần khép lại
Mọi
thứ mở tung. Và
ta
sống…
Thảnh
thơi
LÊ
CHIỀU GIANG
Monday, October 26, 2026
THƯ MỜI
NXB
Văn Học Press
Nhà
văn Nguyễn Thị Thanh Lương
kính
mời quý vị tham dự buổi giới thiệu tác
phẩm
LANG
THANG NGHÌN DẶM Tập 2
Nguyễn
Thị Khánh Minh
Coffee
Factory
15582 Brookhurst
St., Westminster, CA 92683
4:00 PM Thứ Bẩy
21.11.2026
Diễn giả: Trịnh Y Thư • Nguyễn Thị Thanh Lương • Vũ Hoàng Thư
• Phan Tấn Hải
• Nguyễn Đức Cường
Văn nghệ ca nhạc: Lại
Tôn Dũng • Thái Hoàng
Dẫn chương trình: MC Tô
Đăng Khoa
Ban Tổ chức trân trọng
kính mời.
RSVP
vmail: 949-981-3978 • email:trinhythu@gmail.com
Tuesday, October 20, 2026
SÁCH MỚI
NHÀ XUẤT BẢN
NHÂN ẢNH
Trân trọng giới thiệu:
NỖI HUẾ NỖI CHỮ NỖI QUÊ
Bút ký / Tùy luận
Tác giả: Trần Doãn Nho
“Nỗi Huế Nỗi Chữ Nỗi Quê” là một tuyển tập chính trị
xã hội và văn học nghệ thuật tập trung trên hai hiện thực. Một là: Huế, thành
phố nhỏ bé thầm lặng nhưng là cái nôi của những biến động lịch sử mang tầm vóc
quốc gia, nơi tác giả đã sống cùng sống
trong và sống với trong gần nửa thế kỷ. Hai là: Văn Học Hải Ngoại, một nền văn
học nghệ thuật tự phát triển bên ngoài lãnh thổ Việt Nam, đánh dấu sự thành
công của một thất bại và là sự thất bại của một thành công. Bằng một bút pháp tổng
hợp, vừa tùy bút vừa hồi ức vừa biên khảo và tham luận - nói gọn là tùy luận -
Trần Doãn Nho đã tái hiện và triển khai từ trong sâu thẳm trái tim, những hình ảnh,
sự kiện và tình yêu cùng những suy gẫm về quê hương đất nước, như một cách
thanh toán nợ nần quá khứ và sòng phẳng với chính mình. “Nỗi Huế Nỗi Chữ Nỗi
Quê” là nỗi niềm chung và riêng của một người, qua đó, Huế của hắn cùng với Chữ
Nghĩa và Quê Hương thể nhập thành…Một.
Sách có bán trên AMAZON
384 trang, bìa mềm, in đen trắng bên trong, 5.5”x 8.5”, giá bán: US $30.00
408 trang, bìa cứng, in màu bên trong, 5.5”x 8.5”, giá bán: US $40.00
Xin bấm vào đường dẫn sau:
https://www.amazon.com/s?k=tran+doan+nho&crid=SNOSMFPUSHAG&sprefix=tran+doan+nho%2Caps%2C263&ref=nb_sb_noss_1
Hoặc liên lạc với tác giả qua địa chỉ email sau để mua sách
có chữ ký của tác giả:
trandoanho@yahoo.com
NHÂN ẢNH
Bút ký / Tùy luận
Tác giả: Trần Doãn Nho
Sách có bán trên AMAZON
384 trang, bìa mềm, in đen trắng bên trong, 5.5”x 8.5”, giá bán: US $30.00
408 trang, bìa cứng, in màu bên trong, 5.5”x 8.5”, giá bán: US $40.00
có chữ ký của tác giả:
Monday, October 19, 2026
MÙA THU. NHỮNG CHIẾC Ô VÀ GIẢI NƠ VÀNG
Nguyễn Thị Khánh Minh
Trong bài viết của nhà văn Tino Cao, mở đầu với câu hỏi ;- Bạn còn nhớ Joshua Wong không? - Thưa, tôi còn nhớ.
Joshua Wong, một chàng trai trẻ trong phong trào Dù Vàng đòi quyền bầu cử dân chủ tại Hong Kong năm 2014.
Tôi gửi lại đây bài viết của tôi vào năm 2014, năm phát khởi phong trào, chia sẻ với bạn đọc và nhà văn Tino Cao.
NGUYỄN THỊ KHÁNH MINH
Ngày 9.10.2014,
Calif. đang ở vào những tuần đầu của mùa thu, cảnh vật đang bị quắt queo vì cơn nóng đổi mùa, tuần này hầm hập 85 đến 100 độ F, người như bị vặt đến héo hắt không chỉ vì thời tiết đất trời mà còn như vỡ dưới tiếng đập của thời sự. Dư vang chết chóc của xuân hè từ những thảm họa chìm phà, máy bay, dịch ebola, chiến tranh, khủng bố vẫn đang còn làm thế giới rung rinh, như cái thòng lọng thắt lại dần, thì thử hỏi chúng ta làm thế nào để có thể sống an lạc, như vẫn thường chúc nhau cuối mỗi e-mail?
Chưa bao giờ, sống là một thử thách như thời này. Mỗi hơi thở là mỗi mạo hiểm, không biết lúc nào sẽ sập xuống cái bẫy của những tin tức mà cứ mỗi lúc lại đem đến một khủng khiếp khác nhau. Khi sự chịu đựng của người ta tăng lên, có nghĩa là cái ác đã trở nên bình thường, cứ thế, chai dần cảm xúc. Quen dần với những điều mà mới hôm qua tưởng sẽ không thể xảy ra được trên đời này. Cái ác đang tôi luyện chúng ta thành vô tính chăng.
Chợt, một ngày, trong cái cối xay tai trời ách người như thế, vòng quay được lơi ra bởi hình ảnh những chiếc ô, những dải nơ vàng. Nó như tiếng phong linh trong trẻo vang lên, đánh thức người ngủ gật bên hiên. Nó như vạt óng ả phết lên mùa thu hiu hắt của mọi tâm trạng này. Nó mang chất lãng mạn. Nó là cái gì như sinh khí.
Toát ra từ dáng vẻ thư sinh với cặp kính trắng, lấp lánh tuyên bố, “Tôi không muốn đùn đẩy cuộc đấu tranh dân chủ cho thế hệ sau. Đó là trách nhiệm của chúng ta.” Sẽ có một mùa hoa mọc lên bởi hạt giống nhiệt huyết trong sáng ấy, đó là Joshua Wong, 17 tuổi, một gương mặt nổi bật trong phong trào đòi dân chủ tại Hồng Kông, phát động vào những ngày cuối tháng 9, tới nay vẫn còn tiếp tục, thu hút quan tâm của thế giới.
Toát ra từ không khí sôi sục mà ôn hòa, đáng khâm phục, một cuộc biểu tình mang tinh thần bất bạo động, không hỗn loạn, không xả rác, không hôi của, không gây hấn, những cái không chỉ có được của một nền giáo dục chú trọng đến Đức, Trí con người, mà họ đã được thấm nhuần ngót một thế kỷ qua tại Hồng Kông. Báo Slate Magazine gọi họ là “những người biểu tình lịch sự nhất thế giới.”
Toát ra từ không khí trẻ trung, sáng tạo, của hình ảnh những chiếc ô, và được gọi là cuộc Cách Mạng Dù.
Tham gia biểu tình, đa số là thanh niên, cả lớp tuổi teen, ai cũng cầm theo dù, để che mưa nắng, nhưng khi bị vòi rồng xịt nước và hơi cay thì nó trở thành một thứ bảo vệ, họ nằm xuống để tránh vỡ hàng ngũ và phủ lên nhau những chiếc dù. Như hàng ngàn cây nấm nhỏ đủ mầu mọc lên sau trận mưa của nghìn tấm lòng trẻ trung đang sống cho lý tưởng của mình. Chiếc dù, nó có rộng một không gian để che thêm cho người bên cạnh, có chút chi vì người...
Không biết là tình cờ tự phát của đám đông hay là ý tưởng của những đầu óc lãnh đạo rất sáng tạo, mà chiếc dù đã là một đại diện hết sức thơ mộng cho một phong trào chính trị. Phải chăng nét ấy là một trong những điều đã gây sức cuốn hút?
Và, đánh động nhịp tim lãng mạn của tôi. Chiếc ô. Chả phải hai người yêu đi bên nhau nắng hay mưa thường cũng là chiếc ô xinh trên đầu, và còn dùng che cho một nụ hôn vội vàng nữa, ôi là, chiếc dù, giờ nó che cho nghìn nghìn tấm lòng bất khuất kia dưới sức mạnh tấn công của vòi rồng và hơi cay. Họ ngủ dưới những cây dù ngoài đường để duy trì tinh thần tranh đấu, họ viết những biểu ngữ trên dù cho lộng lẫy nắng tự do, chưa bao giờ thấy cây dù lại nhiều công dụng và đáng yêu đến thế. Có thanh niên còn cầm dù che cho cảnh sát lúc trời mưa, và hình ảnh làm xúc động được truyền đi trên facebook, một sinh viên áo đen cầm dù đứng bất động trong mù mịt khói cay, một cảnh sát sau khi bắn hơi cay đã vội lấy chai nước rửa mắt cho một sinh viên qua hàng rào, thật tình chưa có một cuộc biểu tình nào có những hình ảnh đẹp, nhân bản đến thế...
Lại nói đến một biểu tượng thơ mộng nữa, là dải nơ vàng, phong trào đã dùng nó làm biểu tượng cho khát vọng dân chủ.
Hình ảnh những chiếc dù và những dải nơ vàng, cùng những tấm giấy đủ mầu ghi lời cầu chúc, khẩu hiệu đấu tranh, dán kín những bức tường làm không khí biểu tình đầy sắc mầu như lễ hội, họ cài trên ngực áo, họ đeo vào cổ tay, treo trên hàng rào, cửa nhà, cột điện, khắp các nẻo đường vàng rực một loại hoa dân chủ ấy. Tôi càng thích hơn khi biết nguồn gốc của dải nơ vàng.
Theo nghiencuuquocte.net, 400 năm trước, ở Anh người ta rất yêu thích bài thơ “Dải ruy băng vàng trên vai cô ấy” (She wore a yellow ribbon) nói về người vợ đeo dải nơ vàng để tưởng nhớ và hy vọng chồng phương xa sẽ trở về. Trong cuộc nội chiến Anh vào thế kỷ 17, những người lính ra trận đeo ruy băng vàng trên cổ như thể đeo sự nhớ thương của người vợ bên mình.
Kỵ binh Hoa Kỳ ở thế kỷ 19 cũng đeo trên cổ ruy băng vàng với ý nghĩa như thế, như truyện tranh anh chàng Lucky Luke với dải băng vàng ở cổ áo, xem lúc nhỏ mà giờ nhờ cuộc biểu tình Hồng Kông, tôi mới được biết rõ nguồn gốc. Đến khi Irwin Levine viết bài hát “Cột một dải ruy băng vàng lên cây sồi già” (Tie a Yellow Ribbon Round the Ole Oak Tree) thì nó được phổ biến trên toàn thế giới thập niên 1970. Bài hát nói về một anh chàng bị kết án 3 năm tù về tội buôn lậu (!) Trước khi được về nhà, anh viết cho vợ, If you still want me, Oh, tie a yellow ribbon ’round the ole oak tree... (Nếu em còn yêu anh thì hãy cột một dải ruy băng vàng lên cây sồi trước nhà...) Và khi chàng về đến nhà thì thấy cây sồi như mái tóc vàng óng ánh bởi ngàn sợi ruy băng! Sao tôi thấy mê những ý tưởng thiên thần này quá. Từ đó yellow ribbon mang ý nghĩa của Hy Vọng, Chiến Thắng và Tình Yêu.
Phong trào biểu tình đã chọn nơ vàng để gửi đi thông điệp họ tin vào một chiến thắng bằng vũ khí Bất Bạo Động và Tình Yêu. Cũng có nghĩa, chấp nhận hy sinh để hái được đóa hoa Dân Chủ.
Một nét thơ mộng, mà khẳng khái, nữa là họ chọn bài “Do you hear the people sing” (Bạn có nghe mọi người hát) trong vở nhạc kịch “Những người khốn khổ” (Les Miserables) để cùng nhau ca vang trong cuộc biểu tình, đây là bài mà các nhà cách mạng Paris hát trong cuộc nổi dậy chống chính phủ. Cũng rất dễ thương và thông minh, khi họ chọn cách hát vang bài Happy Birthday để thông báo cho nhau có kẻ lạ trà trộn vào hàng ngũ để gây rối, và sẽ bị tống khứ dưới sức mạnh của hợp ca.
Điểm qua những biểu tượng, thì đã có hai trong số đó lấy từ kho văn học, tôi thấy thích thú bởi ý tưởng của một phong trào chính trị mang đầy tính nghệ sĩ này.
Chỉ có một biểu tượng buồn là chiếc áo thun đen mà họ mặc khi đi biểu tình, mầu sắc đen trong vô vàn sắc rực rỡ của dù, của nơ vàng, của những tấm giấy nguyện cầu, là để tưởng nhớ sự kiện Thiên An Môn, cũng hàm ý lên án sự đàn áp bằng bạo lực. Mầu đen ấy là nét quyết liệt bên cạnh những hình ảnh thơ mộng kia.
Với những biểu tượng vừa dịu dàng vừa kiên cường được chuyên chở bởi một lớp thanh niên có ý thức chính trị và có trình độ văn hóa cao, có phải vì vậy mà cuộc biểu tình này gây được sự chú ý và tình cảm thế giới?
Trong những giờ khắc căng thẳng ấy, có những phút thở ra nhẹ nhàng từ những người trẻ tuổi, trẻ trung thì cái gì cũng có thể xảy ra, và đã xảy ra một cách ngộ nghĩnh, đẹp đẽ, như vầy, một cặp đôi đã đính ước nhau trong lúc cô Crystal Chan còn mặc chiếc áo mưa trong suốt để phòng hơi cay, trên cánh tay cậu Yau Chi-hang thì đầy khẩu hiệu đấu tranh, sau đó cả hai cùng hô, “phổ thông đầu phiếu thực sự.” Lại có cặp chụp hình cưới trong hàng ngũ biểu tình (tienphong.vn.) Cái lãng mạn của thời phải sống chung với quá nhiều khắc nghiệt, cũng có khác, và có lẽ nó quý hơn xưa, vì nó quá khó khăn, trắc trở.
Tôi muốn nói đến một ánh sáng xanh vào đêm 29 tháng 9. Thay vì là đêm thắp nến như thường tình, thì họ, những người trẻ của thế hệ hôm nay đã thắp bằng ánh sáng điện thọai di động, hàng chục ngàn iPhone tỏa ra mầu xanh huyền diệu trong đêm. Lồng trong không khí sôi sục của một cuộc biểu tình chính trị là ánh sáng của bài thơ. Bài thơ xanh hy vọng. Hy vọng họ sẽ chiến thắng, và sẽ gây được hiệu ứng tới những nơi trên thế giới còn vắng bóng tự do dân chủ, dân quyền.
Đó là những chi tiết làm tôi cảm động và rung động.
Trong một lan can ở khu Admiralty (khu Kim Chung) người ta thấy một biểu ngữ mầu vàng, chữ đen, câu “You may say I’m a dreamer. But I’m not the only one” - Bạn có thể cho rằng tôi là một kẻ mộng mơ, nhưng không chỉ riêng tôi - (thanhnien.com.vn.) Ai đó đã nói, hầu như những thành tựu trên cõi trần gian này đều khởi đầu từ một giấc mơ.
Những người trẻ ở Hồng Kông hôm nay đang thức dậy để hiện thực giấc mơ của mình, để nhân dân họ được sống trong cảnh mà họ ước mơ. Cho tới hôm nay, những đòi hỏi của sinh viên học sinh và dân chúng chưa được chính quyền Hồng Kông đáp ứng, và chúng ta chờ đợi những ngày sắp tới trong cầu nguyện và tin tưởng.
Tôi xin buộc trên cổ tay mình một dải nơ vàng.
Hôm nay, 14 tháng 10, kể từ lúc bùng ra ngày 26.9, cuộc biểu tình đã bước sang ngày thứ 19, chính quyền Hồng Kông đã động đậy, không phải để đối thọai với sinh viên học sinh và nhân dân, mà lịnh cho cảnh sát dỡ bỏ rào chắn của họ ở khu Admiralty, sau khi những hàng rào bằng kim loại bị cắt thì sinh viên dựng lại bằng hàng rào tre, họ nói, “Chúng tôi có thể rời đi vì chúng tôi không thể chống lại các anh, nhưng chúng tôi sẽ không bỏ cuộc.” “Chúng tôi sẽ không đối phó với họ bằng vũ lực.” (vnexpress.net)
Ngày 15 tháng 10, theo tin tức RFA, “Cuộc biểu tình bất bạo động của sinh viên học sinh Hồng Kông đã bước sang một bước ngoặc mới khi cảnh sát tiến hành các cuộc đàn áp bằng sức mạnh bất kể người biểu tình vẫn kiên cường không tỏ thái độ chống lại hay bỏ cuộc. Liệu sức chịu đựng của họ kéo dài được bao lâu và thử thách này phải nên chấp nhận trong thái độ nào?... 46 người bị bắt, hàng trăm căn lều bị xé rách, mọi chướng ngại đều bị giải tỏa và nhất là đã có máu đổ. Xét về bề ngoài thì sự đàn áp chưa đến nỗi thô bạo nếu so với các cuộc cách mạng khác... tuy nhiên đối với Hong Kong, xứ sở có truyền thống dân chủ từ hơn trăm năm qua thì việc cảnh sát đánh đập sinh viên, học sinh là hành động khó tha thứ.”
Tôi thấy buồn và lo lắng.
Cầu nguyện cho họ giữ được lửa đấu tranh, xin Thánh Gandhi ban cho họ sức mạnh bất bạo động. Cơ hồ như một đường chỉ mong manh, khi những tấm thân, đầu óc thư sinh ấy bị khích động bằng bạo lực, liệu họ có đủ bình tĩnh bất bạo động không, có đủ đoàn kết và lì đòn để phong trào không bị dập tắt không.
Tôi sợ thấy hình ảnh những chiếc dù bị rách, nằm thúc thủ trên những con đường, tôi sợ những đóa hoa vàng dân chủ bị héo dưới nắng bạo lực. Thời gian ơi, xin ở cùng họ, những tấm lòng yêu nước trẻ trung, nghệ sĩ và trong sáng, để cho họ thành tựu được giấc mơ dân chủ.
Santa Ana, 16 tháng 10.2014
Ntkm
***
Và bây giờ, Joshua Wong vừa đón sinh nhật 30 tuổi trong nhà tù.
Trong bài viết của nhà văn Tino Cao, mở đầu với câu hỏi ;- Bạn còn nhớ Joshua Wong không? - Thưa, tôi còn nhớ.
Joshua Wong, một chàng trai trẻ trong phong trào Dù Vàng đòi quyền bầu cử dân chủ tại Hong Kong năm 2014.
Tôi gửi lại đây bài viết của tôi vào năm 2014, năm phát khởi phong trào, chia sẻ với bạn đọc và nhà văn Tino Cao.
NGUYỄN THỊ KHÁNH MINH
Những chiếc ô và giải nơ vàng
Ngày 9.10.2014,
Calif. đang ở vào những tuần đầu của mùa thu, cảnh vật đang bị quắt queo vì cơn nóng đổi mùa, tuần này hầm hập 85 đến 100 độ F, người như bị vặt đến héo hắt không chỉ vì thời tiết đất trời mà còn như vỡ dưới tiếng đập của thời sự. Dư vang chết chóc của xuân hè từ những thảm họa chìm phà, máy bay, dịch ebola, chiến tranh, khủng bố vẫn đang còn làm thế giới rung rinh, như cái thòng lọng thắt lại dần, thì thử hỏi chúng ta làm thế nào để có thể sống an lạc, như vẫn thường chúc nhau cuối mỗi e-mail?
Chưa bao giờ, sống là một thử thách như thời này. Mỗi hơi thở là mỗi mạo hiểm, không biết lúc nào sẽ sập xuống cái bẫy của những tin tức mà cứ mỗi lúc lại đem đến một khủng khiếp khác nhau. Khi sự chịu đựng của người ta tăng lên, có nghĩa là cái ác đã trở nên bình thường, cứ thế, chai dần cảm xúc. Quen dần với những điều mà mới hôm qua tưởng sẽ không thể xảy ra được trên đời này. Cái ác đang tôi luyện chúng ta thành vô tính chăng.
Chợt, một ngày, trong cái cối xay tai trời ách người như thế, vòng quay được lơi ra bởi hình ảnh những chiếc ô, những dải nơ vàng. Nó như tiếng phong linh trong trẻo vang lên, đánh thức người ngủ gật bên hiên. Nó như vạt óng ả phết lên mùa thu hiu hắt của mọi tâm trạng này. Nó mang chất lãng mạn. Nó là cái gì như sinh khí.
Toát ra từ dáng vẻ thư sinh với cặp kính trắng, lấp lánh tuyên bố, “Tôi không muốn đùn đẩy cuộc đấu tranh dân chủ cho thế hệ sau. Đó là trách nhiệm của chúng ta.” Sẽ có một mùa hoa mọc lên bởi hạt giống nhiệt huyết trong sáng ấy, đó là Joshua Wong, 17 tuổi, một gương mặt nổi bật trong phong trào đòi dân chủ tại Hồng Kông, phát động vào những ngày cuối tháng 9, tới nay vẫn còn tiếp tục, thu hút quan tâm của thế giới.
Toát ra từ không khí sôi sục mà ôn hòa, đáng khâm phục, một cuộc biểu tình mang tinh thần bất bạo động, không hỗn loạn, không xả rác, không hôi của, không gây hấn, những cái không chỉ có được của một nền giáo dục chú trọng đến Đức, Trí con người, mà họ đã được thấm nhuần ngót một thế kỷ qua tại Hồng Kông. Báo Slate Magazine gọi họ là “những người biểu tình lịch sự nhất thế giới.”
Toát ra từ không khí trẻ trung, sáng tạo, của hình ảnh những chiếc ô, và được gọi là cuộc Cách Mạng Dù.
Tham gia biểu tình, đa số là thanh niên, cả lớp tuổi teen, ai cũng cầm theo dù, để che mưa nắng, nhưng khi bị vòi rồng xịt nước và hơi cay thì nó trở thành một thứ bảo vệ, họ nằm xuống để tránh vỡ hàng ngũ và phủ lên nhau những chiếc dù. Như hàng ngàn cây nấm nhỏ đủ mầu mọc lên sau trận mưa của nghìn tấm lòng trẻ trung đang sống cho lý tưởng của mình. Chiếc dù, nó có rộng một không gian để che thêm cho người bên cạnh, có chút chi vì người...
Không biết là tình cờ tự phát của đám đông hay là ý tưởng của những đầu óc lãnh đạo rất sáng tạo, mà chiếc dù đã là một đại diện hết sức thơ mộng cho một phong trào chính trị. Phải chăng nét ấy là một trong những điều đã gây sức cuốn hút?
Và, đánh động nhịp tim lãng mạn của tôi. Chiếc ô. Chả phải hai người yêu đi bên nhau nắng hay mưa thường cũng là chiếc ô xinh trên đầu, và còn dùng che cho một nụ hôn vội vàng nữa, ôi là, chiếc dù, giờ nó che cho nghìn nghìn tấm lòng bất khuất kia dưới sức mạnh tấn công của vòi rồng và hơi cay. Họ ngủ dưới những cây dù ngoài đường để duy trì tinh thần tranh đấu, họ viết những biểu ngữ trên dù cho lộng lẫy nắng tự do, chưa bao giờ thấy cây dù lại nhiều công dụng và đáng yêu đến thế. Có thanh niên còn cầm dù che cho cảnh sát lúc trời mưa, và hình ảnh làm xúc động được truyền đi trên facebook, một sinh viên áo đen cầm dù đứng bất động trong mù mịt khói cay, một cảnh sát sau khi bắn hơi cay đã vội lấy chai nước rửa mắt cho một sinh viên qua hàng rào, thật tình chưa có một cuộc biểu tình nào có những hình ảnh đẹp, nhân bản đến thế...
Lại nói đến một biểu tượng thơ mộng nữa, là dải nơ vàng, phong trào đã dùng nó làm biểu tượng cho khát vọng dân chủ.
Hình ảnh những chiếc dù và những dải nơ vàng, cùng những tấm giấy đủ mầu ghi lời cầu chúc, khẩu hiệu đấu tranh, dán kín những bức tường làm không khí biểu tình đầy sắc mầu như lễ hội, họ cài trên ngực áo, họ đeo vào cổ tay, treo trên hàng rào, cửa nhà, cột điện, khắp các nẻo đường vàng rực một loại hoa dân chủ ấy. Tôi càng thích hơn khi biết nguồn gốc của dải nơ vàng.
Theo nghiencuuquocte.net, 400 năm trước, ở Anh người ta rất yêu thích bài thơ “Dải ruy băng vàng trên vai cô ấy” (She wore a yellow ribbon) nói về người vợ đeo dải nơ vàng để tưởng nhớ và hy vọng chồng phương xa sẽ trở về. Trong cuộc nội chiến Anh vào thế kỷ 17, những người lính ra trận đeo ruy băng vàng trên cổ như thể đeo sự nhớ thương của người vợ bên mình.
Kỵ binh Hoa Kỳ ở thế kỷ 19 cũng đeo trên cổ ruy băng vàng với ý nghĩa như thế, như truyện tranh anh chàng Lucky Luke với dải băng vàng ở cổ áo, xem lúc nhỏ mà giờ nhờ cuộc biểu tình Hồng Kông, tôi mới được biết rõ nguồn gốc. Đến khi Irwin Levine viết bài hát “Cột một dải ruy băng vàng lên cây sồi già” (Tie a Yellow Ribbon Round the Ole Oak Tree) thì nó được phổ biến trên toàn thế giới thập niên 1970. Bài hát nói về một anh chàng bị kết án 3 năm tù về tội buôn lậu (!) Trước khi được về nhà, anh viết cho vợ, If you still want me, Oh, tie a yellow ribbon ’round the ole oak tree... (Nếu em còn yêu anh thì hãy cột một dải ruy băng vàng lên cây sồi trước nhà...) Và khi chàng về đến nhà thì thấy cây sồi như mái tóc vàng óng ánh bởi ngàn sợi ruy băng! Sao tôi thấy mê những ý tưởng thiên thần này quá. Từ đó yellow ribbon mang ý nghĩa của Hy Vọng, Chiến Thắng và Tình Yêu.
Phong trào biểu tình đã chọn nơ vàng để gửi đi thông điệp họ tin vào một chiến thắng bằng vũ khí Bất Bạo Động và Tình Yêu. Cũng có nghĩa, chấp nhận hy sinh để hái được đóa hoa Dân Chủ.
Một nét thơ mộng, mà khẳng khái, nữa là họ chọn bài “Do you hear the people sing” (Bạn có nghe mọi người hát) trong vở nhạc kịch “Những người khốn khổ” (Les Miserables) để cùng nhau ca vang trong cuộc biểu tình, đây là bài mà các nhà cách mạng Paris hát trong cuộc nổi dậy chống chính phủ. Cũng rất dễ thương và thông minh, khi họ chọn cách hát vang bài Happy Birthday để thông báo cho nhau có kẻ lạ trà trộn vào hàng ngũ để gây rối, và sẽ bị tống khứ dưới sức mạnh của hợp ca.
Điểm qua những biểu tượng, thì đã có hai trong số đó lấy từ kho văn học, tôi thấy thích thú bởi ý tưởng của một phong trào chính trị mang đầy tính nghệ sĩ này.
Chỉ có một biểu tượng buồn là chiếc áo thun đen mà họ mặc khi đi biểu tình, mầu sắc đen trong vô vàn sắc rực rỡ của dù, của nơ vàng, của những tấm giấy nguyện cầu, là để tưởng nhớ sự kiện Thiên An Môn, cũng hàm ý lên án sự đàn áp bằng bạo lực. Mầu đen ấy là nét quyết liệt bên cạnh những hình ảnh thơ mộng kia.
Với những biểu tượng vừa dịu dàng vừa kiên cường được chuyên chở bởi một lớp thanh niên có ý thức chính trị và có trình độ văn hóa cao, có phải vì vậy mà cuộc biểu tình này gây được sự chú ý và tình cảm thế giới?
Trong những giờ khắc căng thẳng ấy, có những phút thở ra nhẹ nhàng từ những người trẻ tuổi, trẻ trung thì cái gì cũng có thể xảy ra, và đã xảy ra một cách ngộ nghĩnh, đẹp đẽ, như vầy, một cặp đôi đã đính ước nhau trong lúc cô Crystal Chan còn mặc chiếc áo mưa trong suốt để phòng hơi cay, trên cánh tay cậu Yau Chi-hang thì đầy khẩu hiệu đấu tranh, sau đó cả hai cùng hô, “phổ thông đầu phiếu thực sự.” Lại có cặp chụp hình cưới trong hàng ngũ biểu tình (tienphong.vn.) Cái lãng mạn của thời phải sống chung với quá nhiều khắc nghiệt, cũng có khác, và có lẽ nó quý hơn xưa, vì nó quá khó khăn, trắc trở.
Tôi muốn nói đến một ánh sáng xanh vào đêm 29 tháng 9. Thay vì là đêm thắp nến như thường tình, thì họ, những người trẻ của thế hệ hôm nay đã thắp bằng ánh sáng điện thọai di động, hàng chục ngàn iPhone tỏa ra mầu xanh huyền diệu trong đêm. Lồng trong không khí sôi sục của một cuộc biểu tình chính trị là ánh sáng của bài thơ. Bài thơ xanh hy vọng. Hy vọng họ sẽ chiến thắng, và sẽ gây được hiệu ứng tới những nơi trên thế giới còn vắng bóng tự do dân chủ, dân quyền.
Đó là những chi tiết làm tôi cảm động và rung động.
Trong một lan can ở khu Admiralty (khu Kim Chung) người ta thấy một biểu ngữ mầu vàng, chữ đen, câu “You may say I’m a dreamer. But I’m not the only one” - Bạn có thể cho rằng tôi là một kẻ mộng mơ, nhưng không chỉ riêng tôi - (thanhnien.com.vn.) Ai đó đã nói, hầu như những thành tựu trên cõi trần gian này đều khởi đầu từ một giấc mơ.
Những người trẻ ở Hồng Kông hôm nay đang thức dậy để hiện thực giấc mơ của mình, để nhân dân họ được sống trong cảnh mà họ ước mơ. Cho tới hôm nay, những đòi hỏi của sinh viên học sinh và dân chúng chưa được chính quyền Hồng Kông đáp ứng, và chúng ta chờ đợi những ngày sắp tới trong cầu nguyện và tin tưởng.
Tôi xin buộc trên cổ tay mình một dải nơ vàng.
Hôm nay, 14 tháng 10, kể từ lúc bùng ra ngày 26.9, cuộc biểu tình đã bước sang ngày thứ 19, chính quyền Hồng Kông đã động đậy, không phải để đối thọai với sinh viên học sinh và nhân dân, mà lịnh cho cảnh sát dỡ bỏ rào chắn của họ ở khu Admiralty, sau khi những hàng rào bằng kim loại bị cắt thì sinh viên dựng lại bằng hàng rào tre, họ nói, “Chúng tôi có thể rời đi vì chúng tôi không thể chống lại các anh, nhưng chúng tôi sẽ không bỏ cuộc.” “Chúng tôi sẽ không đối phó với họ bằng vũ lực.” (vnexpress.net)
Ngày 15 tháng 10, theo tin tức RFA, “Cuộc biểu tình bất bạo động của sinh viên học sinh Hồng Kông đã bước sang một bước ngoặc mới khi cảnh sát tiến hành các cuộc đàn áp bằng sức mạnh bất kể người biểu tình vẫn kiên cường không tỏ thái độ chống lại hay bỏ cuộc. Liệu sức chịu đựng của họ kéo dài được bao lâu và thử thách này phải nên chấp nhận trong thái độ nào?... 46 người bị bắt, hàng trăm căn lều bị xé rách, mọi chướng ngại đều bị giải tỏa và nhất là đã có máu đổ. Xét về bề ngoài thì sự đàn áp chưa đến nỗi thô bạo nếu so với các cuộc cách mạng khác... tuy nhiên đối với Hong Kong, xứ sở có truyền thống dân chủ từ hơn trăm năm qua thì việc cảnh sát đánh đập sinh viên, học sinh là hành động khó tha thứ.”
Tôi thấy buồn và lo lắng.
Cầu nguyện cho họ giữ được lửa đấu tranh, xin Thánh Gandhi ban cho họ sức mạnh bất bạo động. Cơ hồ như một đường chỉ mong manh, khi những tấm thân, đầu óc thư sinh ấy bị khích động bằng bạo lực, liệu họ có đủ bình tĩnh bất bạo động không, có đủ đoàn kết và lì đòn để phong trào không bị dập tắt không.
Tôi sợ thấy hình ảnh những chiếc dù bị rách, nằm thúc thủ trên những con đường, tôi sợ những đóa hoa vàng dân chủ bị héo dưới nắng bạo lực. Thời gian ơi, xin ở cùng họ, những tấm lòng yêu nước trẻ trung, nghệ sĩ và trong sáng, để cho họ thành tựu được giấc mơ dân chủ.
Santa Ana, 16 tháng 10.2014
Ntkm
***
Và bây giờ, Joshua Wong vừa đón sinh nhật 30 tuổi trong nhà tù.
TRÊN CON ĐƯỜNG VẠN LÝ
Abstrait painting.
Source Internet
Cũng
đã khá lâu, không nhớ đích xác thời gian nào, mình đọc được một bài viết
đặc sắc --có thể là của Việt Phương và ai nữa -trong đó thấp thoáng bóng hình của
kẻ này. Vậy xin đăng lại ở đây kèm theo ít bài ĐỎAN THI của MÙA HƯ ẢO, xem như
một cuộc hội ngộ văn chương. Mời các thân hữu cùng chia sẻ. NGUYỄN
Trên con đường vạn lý
Xem phim La Strada (The Road) của Fedrico
Fellini ngày nào, lòng ta xiết bao bồi hồi xúc động. Chợt nhìn lại con đường vạn
lý mình đã đi qua cũng vậy. Có những phút giây thật đẹp như khi dừng lại bên đường
hái một bông hoa tặng người, hay như người nghệ sĩ kia dừng chân bên tảng đá
thiên thu, đọc lên một bài đoản thi gởi cho cây lá và mây trời. Hỡi hành nhân,
làm sao không kể đến bao nỗi nhọc nhằn oan khiên, những mất mát chia lìa -như
hoàng hôn lịm tắt ở chân trời. Nhưng người ơi, xin cứ tiếp tục dấn bước vì đó là
điều tất yếu của phận người. Đây, xin mời nghe Trên Con Đường Vạn Lý để chia sẻ
cùng nhà thơ Cung Vũ và nhạc sĩ Việt Phương.
Lạc
Trên con đường chông chênh của kiếp người, có
khi nào ta bước lạc. Bạn của tôi ơi, thử nhìn lại xem. Có phải ‘tôi là tôi từ
chân bước ra đời / tôi là tôi từ khi biết yêu người’? Đẹp. Quả là đẹp. Nhưng
rồi do đâu mà tôi lạc bước giữa cuộc đời biến động, khi trùng dương song gào?
Như dòng sông đã xa nguồn, giờ đây tôi lạc bước vào cõi Ngâu Vầy, của những mảnh
thủy tinh vỡ và những giọt lệ xanh như trong thơ Maya Angelou. Nhưng tôi vẫn đi,
vẫn đi… Để một ngày kia tới bến bờ quê mẹ là cõi trời Mạn Đà La.
Về
Thưa các anh chị và các bạn,
Như
vừa thấy đấy, tôi
đã đi trên con đường vạn lý và có đôi khi tôi đi lạc. Để rồi về đâu, về đâu khi
chiều hôm rũ bóng, tháng ngày qua và tình yêu bỗng như cánh buồm Lermontov đi vào
bão tố.
Đi
và tiếp tục đi. Có khi chợt dừng lại kiếm tìm những ngày xưa thân ái. Nhưng còn
đâu vườn xưa của hoa và chim chóc, với vầng trăng thơ ấu. Ôi, dừng đây để nghe đổ
vỡ và oan trái dội về.
Về
đây ngơ ngác chim bay tìm đàn / về đây hoang vắng lạnh mấy cung đàn (NVĐ)
Tôi
tìm chi, kia dòng sông đã tiễn người đi, mái nhà xưa giờ đây là nấm mộ buồn. Với
bức tranh màu phù dung
hoang tím. Ôi, chỉ là giấc mơ thôi.
TÔI ĐI. TÓC TRÊN CÂY
mùa
này
cây
sầu đông. đầu ngõ. còn ra hoa. tím
tôi
đi. một mình
tóc
trên cây
trăng
mùa xưa. đôi mắt
chợt
thấy lại
một
mái trường
ngói
đỏ
buổi
thiếu thời. ở huế
chiếc
xe đạp. kính koong
em
em có cùng tôi. về lại
TÌM NHAU
từ lạc nhau
ở khu vườn gitanjali
khi bông sứ nở
anh đi tìm
em
qua nắng hạn
qua nhật thực
mưa ngâu
chỉ thấy
đồi xa. mây phủ
người con gái ấy. không còn đứng hát.
bên dòng sông xưa
d. ơi
d. ơi
em về đâu
chim đã bay đi
dưới trời bát nhã. thơ rơi
HOA QUỲ. TỪ KẼ ĐÁ
buổi chiều
đứng ngắm
bông dã quỳ
mọc từ kẽ đá
hồn tịch lặng
ôi. đá xưa. đâu. người
… Và lỜi Đá kỂ
tảng đá. hình cổ quái
nằm bên sườn đồi
với lũ quạ. và những trái thông. khô
kể chuyện
gã nhà thơ
tóc râu. hoang dã
qua đây
nguyện cầu gặp lại. người xưa
rồi ngồi. thiền định. cho tới khi hóa đá
giờ nằm. cô đơn. bên khóm quỳ. vàng
nghe
gió. từ thiên thu. thổi
NGƯỜI HÁT. TẶNG TÔI
xưa
người hát
tặng tôi
một
đóa. quỳnh. thơ
hoàng
hôn
màu
mắt lá. trên cây
ôi.
mái tóc
phố
khuya
những
ngọn đèn. mờ
sao
tôi đi mãi
một
mình
đã
bao năm
không
bàn tay ấm trong tay
chỉ
nghe trong hồn
chiều
một
đóa quỳnh. rã cánh
NXT
Subscribe to:
Posts (Atom)








