T Ô I S Ố N G . N H Ư T H Ơ

nguyễnxuânthiệp

 

Poetry painting

 

tôi sống như thơ

những hồi ức về em được làm bằng sợi nắng.

             căn phòng mặt trăng. màu của tranh chagall

xa. trong mắt em ngày nào. rực cháy những cánh hải âu. chiều tà

vàng cây. bản serenade. tiễn đưa

vâng. em là mùa thu của trí nhớ

tôi

với chiếc mũ xám. và áo khoác sờn vai. tiếng ho khan

đi trong chiều nhạt nắng

nhớ và quên

 

tàn thu

đông tới

không còn những chiếc lá trên cây

chỉ còn ký ức

của một thời vắng bóng

không còn thấy cổng trường. xưa

không nghe tiếng ve

những bông phượng đã ố. tàn

bức tường rêu. xám

tôi đi tìm tờ báo ướt. có in bài thơ. viết năm mười lăm tuổi

của tôi

không ai còn nhớ

âm. tiếng đàn vĩ cầm của người nhạc sĩ. bệnh ung thư

âm. mùi trà. những cánh tường vi. màu vàng

âm. căn gác của sách báo. cây đàn gỗ chùng dây

và mùi tóc. mùi da. của những sớm mai

tôi muốn khóc

những con chim sẻ. mùa hè. đã chết

về đâu

về đâu

NXT

Mùa đông 2015

 

 

ĐỌC THƠ NGUYỄN XUÂN THIỆP

Việt Phương

 

NXT & Việt Phương

 

Nhà thơ Nguyễn Xuân Thiệp

Quê quán ở Huế

Làm thơ đăng báo từ trước năm 1954

Học ở Huế và Sài Gòn

Dạy học ở Mỹ Tho, nhập ngũ 1963, làm phát thanh

Quân đội ở Pleiku, Đà Lạt, Sài Gòn.

Tháng 5, 1975 đi tù chế độ cộng sản tới 1982

1995 sang Mỹ - in thơ ở văn học, Thế kỷ 21, Hợp Lưu, Văn…

Chủ biên tạp chí Phố Văn từ 2000-2008

Hiện định cư cùng gia đình ở Dallas, Texas, làm việc với báo Trẻ.

 

Đó là tiểu sử ông cho in rất ngắn gọn sau bìa sách. Tác phẩm của ông gồm:

Tôi cùng gió mùa, (nhà Văn Học, Cali, 1998))

Thơ Nguyễn Xuân Thiệp,  (phố Văn, 2012)

Tản mạn bên tách cà phê, (tạp bút, Trẻ , 2012)

 

Thơ Nguyễn Xuân Thiệp như những bức tranh siêu thực với màu sắc táo bạo. Trong những bức tranh (thơ) đó, đa số, ông dùng màu nóng (đỏ, vàng, vàng nâu).

Mỗi lời thơ là một nhát cọ mạnh, gọn và dứt khoát trên canvas, để lại ấn tượng sâu sắc:

“bạn vẽ

mảnh trăng

như chim

chết treo đầu ngọn khô

những bóng người. những vệt màu vàng

cầm đèn. đi trong mưa”

(Trong Garage Đinh Cường, tr. 103)

 

Hoặc

“rạng đông. mặt trời bị treo cổ. trên bức tường nhà

hát lớn”

(Chiều Qua Ngõ Blues, tr.152)

 

Những câu thơ gẫy gọn, mang đầy hình ảnh, làm ta liên tưởng đến những bài thơ Haiku của Masaoka Shiki (1867-1902).

“Hanging a lantern

On a blossoming bough, -

What pains I took!”

(Treo lồng đèn

Trên cành cây trổ hoa,-

Nỗi đau này tôi hái!)

Việt Phương dịch từ bản tiếng Anh trong cuốn “Silent Flowers” (Dorothy Price, Hallmark Card. Inc. xuất bản tại Hoa Kỳ 1967).

 

Thơ ông, với lối ngắt câu và không khí trong thơ có lúc mang hơi hướm của nhà thơ người Chile, Pablo Neruda (1904-1973), Nobel văn chương năm 1971:

“Pure wisdom

of someone who knows nothing,

and suddenly I saw

the heavens

unfastened

anh open”

(Memorial de Isla Negra, 1964)

Trans. Alastair Reid

(Trong trí tinh khôi

của một người không biết gì hết,

và Tôi bất ngờ thấy

thiên đàng

buông xả

và rộng mở)

Việt Phương dịch

Thơ ông còn nhuốm màu triết lý hiện sinh mà theo Jean-Paul Sartre trong bài viết “L’existentialisme est un humanisme”

(Thuyết hiện sinh là một thuyết nhân bản)

Thuyết hiện sinh đã tràn vào miền Nam Việt Nam trước 1975, với những cuốn sách của Albert Camus (1913-1960, Nobel văn chương 1957), được dịch ra tiếng Việt, thấm vào tư tưởng của những người trí thức miền Nam mà trong đó có ông. (Thi sĩ Bùi Giáng là người đã dịch nhiều nhất tác phẩm của Albert Camus thời gian đó, 7 cuốn):

“cơn bão một thời. thổi qua đất nước. thổi qua

thanh xuân. cũng đã ngừng im

mừng chúng ta còn sống sót “

(Bài Ngợi Ca

Trước Bình Minh, tr. 53)

Không một lời than van. Nhưng đọc những câu thơ trên, chúng ta bỗng thấy buồn. Nó như một tiếng thở dài. Rất khẽ.

“ôi. măng đầu mùa. như trăng. sao chẳng ngọt

mà đường về. hoa ác. đong đưa

thế kỷ. người cày những cánh đồng chết

người đuổi người. đi về biển xa”

(Tâm Khúc Cho Một Nhà Văn, tr. 58-59)

Ông viết về những người Việt, bạn bè lưu vong như những người Pilgrims từ England trên chiếc tàu Mayflower đi tìm Tân Thế Giới, tấp vào Cape Cod, Massachusetts năm 1620, nhân một chuyến viếng thăm bạn bè ở thành phố Boston, thuộc tiểu bang này:

“này anh em. bạn bè

chúng ta đã đi hết biển

qua các đại dương. và châu lục

không về lại mái đình xưa

bá ngọ

thời của quỷ

ngói lở. cột xiêu. sen tàn. mùa hạ chết

để gặp nhau đây. điểm hẹn boston

con tàu may flower . bắc qua thế kỷ. ký ức của

tiếng sóng bờ xa”

(Chào Boston. Chào Bạn Bè. Tr. 61)

Thơ ông chuyên chở một màu vàng rực rỡ dưới ánh hoàng hôn. Hoa dã quỳ vàng được ông dùng rất nhiều lần trong thơ. Ông vẽ lại bức tranh của danh họa Van Gogh với những nét chấm phá siêu thực:

 “bỗng gặp. bức tranh. van gogh

crows over the wheatfield

những cánh quạ trên đồng lúa

vàng dã quỳ

màu nắng. điên

em. làm sao tìm lại được giấc mơ. trong mắt loài

chim dữ”

(Crows Over The Wheatfield, tr. 187)

 

Thỉnh thoảng, ông có xen vào vài bài thơ ngũ ngôn phá cách đầy tính sáng tạo:

“anh đi trên mái nhà

anh đi. lá thông khô

đã đầy trong màu nắng

anh chết tự bao giờ

mà hồn bay vàng phố

mà về theo gió đưa

dấu chân in lá cỏ

của những mùa hè qua

anh chết. hồn dã quỳ

chắc bây giờ thấy nhớ”

(Nhặt Trái Thông Khô, tr. 33)

Thơ ông, với những dấu chấm. Thảng thốt. Đôi khi như ánh mặt trời chìm trong mặt hồ tĩnh lặng. Tạo ra tiếng vô âm. Tiếng lòng. Nhưng khẽ khàng. Khoáy động trong tim.

“em đứng. giữa rừng hoa dã quỳ. đỏ

tưởng niệm tôi

xin đừng khóc

ngày đã tàn. và ngày sắp rơi

cô bé đi vớt mặt trời

không về nữa…”

(Dã Quỳ Đỏ, tr.69)

Thơ ông như một cuốn phim noir với quá khứ và hiện tại lẫn lộn. Nhiều flashback tạo nên một ấn tượng mạnh mẽ:

“gọi em dậy

từ chiêm bao

rạng rỡ

con bướm. đậu trên đầu cán cuốc

của người tù

đã bay đi về cõi không màu

và. vầng trăng đã đi qua bãi mía “

(Gọi Em Dậy. Tr. 72-73)

Hoặc:

“chiều nay

tôi đi

những cây myrtle vật vã trong mưa

bên kia con lạch. dòng xe cộ vẫn nối đuôi nhau

một chiếc xe buýt vừa dừng lại

dường như chiếc buýt đã chạy không ngừng. từ thanh xuân tôi ở ngã tư phú nhuận”

(Ngày Cây Xuống Tóc. Tà Huy, tr.164)

Thấp thoáng trong thơ ông những địa danh tôi từng đi qua. Những nhân danh tôi từng biết đến. Nó đưa tôi về những lối xưa, với những bước chân quen, tạo một sự cộng hưởng. Một sự rung động. Của một bản giao hưởng mà cường độ âm thanh đã hòa vào nhau, với cùng một thẩm âm.

Thơ ông cũng dắt tôi về lại những cánh đồng dã quỳ vàng và bầu trời rạng vỡ, với những cánh chim đã bay đi. Bằn bặt.

VIỆT PHƯƠNG

Nửa đêm thức giấc

8/21/2025 

NHỮNG BÀI THƠ LÊNH ĐÊNH TRÊN DÒNG KÍ ỨC

Nguyễn Đức Nhân

 

Ôi quê xưa

 

Ở rừng, về thăm chốn cũ . sài gòn

 

Về thăm chốn cũ -- Sài gòn

Thấy  mình nhếch nhác, sạm giòn nắng mưa

Sờ cằm, râu mọc lưa thưa

Bước chân trĩu nặng nghìn xưa rừng già

Bóng rừng quẫy đạp trong ta

Đêm thao thức, nhớ non xa nắng tàn

Về thôi, đêm tím đại ngàn

Thôi về, thở ánh trăng vàng thiên thu

 

 

Đêm mưa rừng, trên đường về

 

Đường rừng mưa gió đêm đông

Mong về nhen bếp lửa hồng ngồi hơ

Mong về nhìn lửa ban sơ

Bập bùng lửa sáng hồn thơ bên rừng

 

 

Rửa rau rừng bên suối vắng

 

Vào rừng tìm hái chưa nhiều

Rau chưa đầy giỏ, nắng chiều dần vơi

Rửa rau, suối mát tuyệt vời

Vui tay vớt bóng mây trời lao xao

 

 

Đêm khuya, dậy ngắm trăng tà

 

Chiều nghe dế gáy bên hè

Rừng xanh gần gũi, bạn bè đã xa

Đêm khuya dậy ngắm trăng tà

Hoang vu một cõi, ôi, ta nhớ người

 

 

Dựa gốc cây, đọc trang sách cổ

 

Dựa cây ngồi đọc sách xưa

Đọc xuyên ngữ nghĩa gió mưa ngàn đời

Lan man đọc cả bóng trời

Lần theo bóng chữ gặp người cổ xưa

 

 

Nhờ cậy

 

Em về đất Quảng quê xưa

Gởi lời thăm hỏi gió mưa thế nào

Mùa màng thu hoạch ra sao

Thất mùa khổ lắm đồng bào quê tôi

 

Xa quê thì đã xa rồi

Nhớ quê nhìn bóng mây trời bay qua

 

NĐN

2026

 

 

 

NHÀ THƠ SIMONOVA VỚI 600 BÀI HAIKU VIẾT TỪ UKRAINE

Phan Tấn Hải biên dịch

 

Nhà thơ Vladislava Simonova ngồi trước hình ảnh Ukraine đổ nát vì bom,

dòng chữ tiếng Anh là bài thơ haiku của cô: “Với giới nghiêm, mất điện / Chưa bao giờ

trong đời tôi / Đã thấy nhiều ngôi sao như thế.” (Hình: YouTube NHK)

 

Nhà thơ Vladislava Simonova (Hình: YouTube NHK)

 

     Nhà thơ nữ Vladislava Simonova, 27 tuổi, nổi tiếng với thể thơ Haiku và được vinh danh tại Nhật Bản nhưng gần như vô danh ngay trên chính quê hương Ukraine của cô. Bản tin AFP ghi lời nhà thơ Simonova rằng trong nhiều năm, cô đã nghiên cứu các bậc thầy Nhật Bản — Basho, Buson, Issa — và sáng tác hơn 600 bài thơ Haiku.

Một chiếc thang máy hay "trở chứng" dẫn lối đến căn hộ chung cư ở miền trung Ukraine của một nữ thi sĩ 27 tuổi — người được vinh danh tại Nhật Bản nhưng lại gần như vô danh ngay trên chính quê hương mình. Với mái tóc màu hồng, chiếc áo len màu tím hoa cà cùng đôi tất đồng màu, Vladislava Simonova kể lại câu chuyện về sự nghiệp đang thăng hoa của mình tại một đất nước cách quê nhà cô 7.800 km (4.850 dặm) — nơi mà cô chưa từng một lần đặt chân tới.

Thế nhưng, ngay tại thành phố Poltava thuộc miền trung Ukraine này, cô lại sống gần một trạm xe điện — vốn chỉ là một trong số những mục tiêu bị máy bay không người lái của Nga nhắm tới; tiếng vo ve không ngớt của chúng luôn khiến cô sống trong tâm trạng căng thẳng, bất an.

Đúng lúc cô vừa thốt lên từ "tiếng nổ" để diễn tả nỗi kinh hoàng trước các đợt tấn công của Nga, một chiếc máy bay không người lái bỗng vụt bay qua đầu cô rồi phát nổ ở phía xa.

Ngay bên cạnh cô, trên một chiếc kệ là 15 cuốn sách với phần gáy đầy màu sắc — một tuyển tập các tác phẩm của những thi sĩ Ukraine đương đại — cùng hai chiếc ấm trà Nhật Bản, ba bức tranh tôn giáo và một bức tượng nhỏ nhân vật Phoebe Buffay trong loạt phim truyền hình "Friends".

"Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng mình sẽ viết về chiến tranh," cô chia sẻ với hãng tin AFP. "Theo thời gian, tôi dần nhận ra rằng... những chi tiết nhỏ bé đôi khi lại có thể truyền tải bi kịch của cuộc chiến vĩ đại này một cách sâu sắc hơn nhiều so với hàng tá bản tin hay bài phóng sự," cô nói thêm.

Simonova là đại diện cho cả một thế hệ nghệ sĩ đang làm chứng cho cuộc xâm lược đã tàn phá đời sống văn hóa của Ukraine.

Simonova cho biết cô đã tìm thấy niềm đam mê với thơ Haiku — thể loại thơ mà cô yêu thích nhất — vào năm 2013, khi cô vẫn còn là một thiếu nữ.

Những bài thơ ba dòng theo thể loại Haiku này, bao gồm 17 âm tiết được sắp xếp theo cấu trúc 5-7-5, đã được định hình thành thể thức chuẩn mực từ thế kỷ 17 tại Nhật Bản nhằm ghi lại vẻ đẹp của thiên nhiên, đời sống thường nhật và những khoảnh khắc thoáng qua một cách đầy giản dị.

Trong suốt nhiều năm, cô đã miệt mài nghiên cứu các bậc thầy thơ Haiku Nhật Bản — Basho, Buson, Issa — và sáng tác hơn 600 bài thơ; theo lời cô kể, những bài thơ này dần dần trở nên bớt "vụng về" hơn theo thời gian:

 

Bước đi thật kiêu hãnh,

Trên những cánh mai mềm,

Chú mèo nhỏ mũm mĩm này.

24.04.2015

Chẳng màng chi mưa gió,

Tôi run rẩy bước về nhà,

Cùng một cây thông non.

16.10.2014

  

‘Sự Giao cảm’

Vào năm 2018, Simonova đã giành chiến thắng trong một cuộc thi do một tổ chức của Nhật Bản tổ chức.

Khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022, cô đang sinh sống tại Kharkiv. Lực lượng Nga đã tìm cách chiếm giữ thành phố nằm ở phía đông bắc này, và kể từ khi bị đẩy lùi, họ vẫn liên tục nã pháo vào đây. Trong suốt ba tháng đầu tiên khi quân đội Nga vừa vượt qua biên giới, cô đã sống sót nhờ trú ẩn trong một hầm ngầm.

 

Thay vì trận bão —

Những tiếng nổ ầm vang.

Mùa xuân đã tới.

14.05.2022

Ngôi nhà hoang tàn.

Qua lỗ thủng trên mái,

Các vì sao lấp lánh.

14.05.2022

 

 

Vào tháng 3 năm 2022, từ nơi trú ẩn của mình, Simonova đã thực hiện một cuộc phỏng vấn qua văn bản với tờ báo The Asahi Shimbun của Nhật Bản.

Vài tuần sau đó, nữ thi sĩ danh tiếng Madoka Mayuzumi đã liên hệ với cô. Bà chia sẻ với hãng tin AFP rằng cô Simonova có một "sự thấu hiểu sâu sắc" về bản chất của thơ haiku. "Ngay cả giữa khói lửa chiến tranh, cô vẫn ngước nhìn trăng sao và thưởng ngoạn những đóa hoa... những bài haiku của cô phản chiếu sự giao cảm với thiên nhiên," nhà thơ Mayuzumi nhận định. "Mặc dù mang những chủ đề có phần u buồn, các tác phẩm của cô vẫn toát lên một tinh thần lạc quan," bà Mayuzumi nói thêm.

 

Đàn ong vô tư

Còi hú báo động núp bom

Những cây đoan đang nở hoa.

19.06.2022

 

Cùng với khoảng 10 người khác, nhà thơ Mayuzumi đã hỗ trợ cô Simonova dịch và xuất bản tập sách đầu tay của cô tại Nhật Bản vào năm 2023. Cuốn sách đã nhận được "những lời tán dương nồng nhiệt", theo Mayuzumi cho biết.

Bà nói thêm rằng, xuyên suốt chiều dài lịch sử Nhật Bản, người dân vẫn luôn sáng tác thơ haiku trong những giai đoạn tăm tối, bao gồm cả sau các vụ ném bom nguyên tử năm 1945 và thảm họa sóng thần năm 2011.

“Hoa anh đào”

Vào tháng 8 năm 2022, hầm trú ẩn dưới lòng đất ở Kharkiv, nơi Simonova từng sống, đã bị một tên lửa Nga phá hủy. Cô chuyển đến thị trấn Poltava. Cô xuất bản tập thơ thứ hai tại Nhật Bản vào năm 2024, tiếp theo là một tập khác tại Đan Mạch vào đầu năm 2026. Cô mơ ước được xuất bản một tập thơ ở Ukraine.

Trước chiến tranh, cô viết bằng tiếng Nga. Sau đó, cô chuyển sang tiếng Ukraina. Việc dịch các bài thơ rất phức tạp. Hai ngôn ngữ có liên quan này thường sử dụng các từ có độ dài khác nhau — ví dụ, từ “umbrella” (cái dù, cái ô) chỉ có một âm tiết trong tiếng Nga, nhưng lại có bốn âm tiết trong tiếng Ukraina.

Cô Simonova không đọc văn xuôi, cô chỉ đọc thơ. Và đọc Kinh Thánh. Cô thuộc về cộng đồng Công giáo nhỏ bé ở Poltava.

Trong chuyến thăm của AFP, cô đề nghị đi đến công viên, cô chào tạm biệt chồng — người chồng ở lại nhà — trước khi vội vã xuống cầu thang của khu chung cư thời Liên Xô. Thang máy không hoạt động. Đó là một ngày Chủ nhật mùa xuân lạnh lẽo và công viên gần như vắng bóng người. Cô ngồi trên cành cây gần ao, mặc một chiếc áo khoác phồng nhiều màu.

Từ thơ ấu, Simonova đã mắc bệnh tim nghiêm trọng khiến cô luôn trong tình trạng kiệt sức. Cô phát hiện ra thơ haiku trong một bệnh viện, trong một tuyển tập cũng có cả “thơ Ba Tư” (“Persian poems”).

Khi gió đang thổi, cô đứng dậy và đọc to lần đầu tiên nơi công cộng, đọc mỗi bài thơ hai lần.

Bài thứ nhất cô đọc cho những người bạn không còn hiện diện.

Họ tan tác bay đi,

Như hoa anh đào trong gió

Những người tôi trân quý.

Bài thứ hai là ký ức về Kharkiv.

Tôi siết trong lòng bàn tay

Vài mảnh vỡ tên lửa

Cơn đau không rời tôi.

Cô lật giở tập thơ bìa hồng của cô, rồi chọn ra bài thơ cuối cùng.

Bầu trời tuyệt diệu

Vậy mà từ bầu trời

Mưa tên lửa rơi trên chúng tôi.

 

PTH

 

Bạn cũng có thể xem video của đài NHK Television dài 6:10 phút về nhà thơ nữ Vladislava Simonova:

https://www.youtube.com/watch?v=xd3h816Inw0

Chú ý: video có thể chuyển sang phụ đề tiếng Việt hay tiếng Anh bằng cách chọn cc: rồi điều chỉnh bằng nút răng cưa.

  

NỐI

Huỳnh Liễu Ngạn

 

Cầu vượt biển Thuận An- Huế

 

qua cầu đếm bước em theo

bên kia bên ấy cheo leo bên nào

em còn hồng má tầng sao

để rêu trên đá nằm chao đảo chờ

 

bây giờ cầu nối thành thơ

treo lên độn cát giấc mơ đã thành

gởi em ít chút mộng lành

để rung nhịp đập tròng trành giữa đêm

 

những ngày thân ái nối thêm

bờ đông bờ bắc êm đềm bờ anh

nhìn theo phía có trời xanh

em còn thả tóc cho nhanh qua cầu

 

gió chiều vướng nhẹ bờ lau

áo em nghiêng ngọn cỏ khâu anh về

nhịp đời như thể ngủ mê

để con nước cuộn chân đê nối dài

 

hai lòng cách một bờ vai

anh qua không kịp hẹn mai mới cùng

em vui ngày hội non bồng

quê nghèo không nhớ dòng sông nữa rồi.

 

1.5.2026

HUỲNH LIỄU NGẠN 

CHUYỆN ĐỒ

Tố Nghi

 

Tranh đồ chơi

 

Lâu rồi trong phố, tình cờ nghe nhắc tới chữ đồ. Đúng tinh thần chữ nghĩa bài bản, tui đi ngó sách chữ đồ làm màn học hỏi.

Đồ mang nghĩa đồ vật, đồ đạc, đồ dùng, là chữ thấy hoài mỗi bữa. Tại miền nam, nó trở thành đồ ngắn ngủi.

Và tùy ngữ cảnh văn cảnh, người nghe biết đích xác nó là cái chi.

Đồ là thức ăn thức uống (để... ăn uống), là quần áo để bận (giặt đồ phơi đồ), là công việc phải làm v.v...

Trong nam, đồ nghe hoài mỗi bữa (mua đồ, giặt đồ...) Nhưng ngoài bắc đồ mang nghĩa khác hẳn.

Thoạt đầu nó là đám nhuyễn thể (mollusks trai sò ốc hến...) sanh sống trong nước mặn đại dương.

Rồi... thương hải biến vi tang điền... chúng tỉnh bơ lội vô bờ, chạy vào đóng trụ trong cơ thể phái yếu, thu hút năng lượng mặt trời, giúp đám yếu nọ dẻo dai tràng giang phát thanh mỏi mệt.

 

Dà, chiệng Quế Lin kể bữa trước, "dead end" được tui việt hóa thành "cùng đồ" là sai quá sai!

Đúng ra dead end là ngõ cụt, đường cùng (... thiếu đồ), tây nôm na là cái cul de sac.

Tới cụt cùng rồi coi như hết lối đi tiếp, buộc phải quẹo cua vòng trở ra. Tới đó rồi mà cứ xấn vô nữa, nên tai nạn mới sanh ra.

 

Tướng công hỏi: cùng đồ là cái chi vậy má nó? Rồi ổng click vô site tiếng việt (cộng) kia, có bài viết với đề tựa "Chảy máu cùng đồ", theo sau là lời phụ chú "chảy máu cùng đồ sau khi giao hợp".

Giao hợp thì hiểu nhưng cùng đồ thì không. Thế là hai cái đầu chụm vô tham khảo ý kiến.

Giao hợp rồi chảy máu, nhưng hổng biết chảy vì lủng bình lủng phin lủng tách hay... chảy máu cam.

Cùng đồ là đường cùng ngõ cụt, là dead end hay cul de sac

Thành ra... đồ ở đây hẳn phải là tiếng bắc - và cùng đồ là tiếng dziệc cộng - Term y học là cái Cul de sac de Douglas. Hổng rõ ngài Douglas đã làm chi, để xui xẻo (vs may mắn), tên được chọn đặt cho con hẻm cụt nọ. Mơi mốt chữ đồ - mua đồ, nấu đồ, giặt đồ, phơi đồ, đeo đồ, bận đồ... - có lẽ nên đổi thành Douglas hết cho... shang.

 

Ngôn ngữ bình dân giản dị ngắn gọn dễ nhớ. Đồ đứng riêng lẻ là một bộ phận trong cơ thể con người, chỉ đờn bà con gái mới có. Làm chi với nó cũng đặng nhưng không nên, đừng bao giờ mang nó đội lên đầu, kẻo trí thông minh sẽ tàn lụi.

Và hổng rõ từ bao giờ, nó còn được dùng để mạ lị đối phương. Điêu là giả, là dối trong tiếng bắc, nói điêu là nói xạo trong tiếng nam. Điêu hay đi với ngoa, ám chỉ đứa tỉnh rụi ăn nói thiếu cơ sở mà hổng ngại ngùng. Rồi để tăng trọng lượng ngữ cảnh, người tố giác còn long trọng tặng thêm đứa điêu ngoa nọ cái đồ: Đồ điêu ngoa!

 

Sách vở cũng nhắc tới một chữ đồ rất là "ngoại chủng", bản đồ, tức cái họa đồ về ngõ ngách di chuyển trong một khu vực ấn định. Bởi vậy, vì thế, cho nên... đám đỉnh cao trí tuệ nọ mới dịch nghĩa cái cul de sac nớ là cùng đồ. Hổng rõ đồ đây là bản đồ, hay đồ đây là đồ trong nghĩa... "đêm nằm đồ nọ tưởng đồ kia" (đồ đầu là người còn đồ sau y hình là vật)!

Nhớ có lần má bị hỏi: Chị ơi, thấy có cửa hàng đề chữ tiệm cầm đồ. Má nói: Ừa tiệm cầm đồ là chỗ mang đồ vật trong nhà ra cầm, cầm đồ là đưa đồ ra thế chấp để đổi lấy tiền. Chừng xong việc thì đưa tiền ra trả cùng với tiền lời, rồi chúng trả đồ lợi - Ôi giời, vậy mà chúng em cười mãi, cứ tưởng mang đồ nhà ra cho người ta cầm chơi chút!

Sau cùng thì... cái đứa chế ra term cùng đồ trong bài viết nọ, hẳn phải là đứa chữ nghĩa đầy mình, cả hán lẫn nôm, cả quốc ngữ lẫn ngoại ngữ! Quý ông túng tiền tiêu vặt cứ mang Douglas nhà ra đưa chúng cầm đỡ, cho lửa không bén mồi để khói khỏi bốc cao, mần màn bảo vệ... môi sanh!

 

Xin hỏi một chữ đồ khác: dư đồ. Nhớ term nọ trong thơ "vịnh bức dư đồ nát" tên tác giả quên dồi. Dư đồ, bản đồ, hoạ đồ, địa đồ... do cùng là đồ nên hẳn phải gần xa anh em thúc bá với nhau. Bản đồ là cái map, họa đồ là cái đồ họa trong kiến trúc, địa đồ là đồ về đất đai. Nhưng dư đồ thì hổng biết là đồ về cái chi, và dư là gì, việt hay hán việt, là phản nghĩa với thiếu? Rồi còn thêm cái đồ nữa chỉ người: tội đồ, môn đồ, ... Hổng biết cách viết mấy chữ đồ nọ có giống nhau hông.

 

*

 

Rồi... thinh không tin tức chình ình trong báo lá cải Kansas.

https://ca.news.yahoo.com/naked-teacher ... 44146.html

Cũng dead end, cul de sac y chang, nhưng máu hổng chảy ở cùng đồ, mà ở trán và tay chơn (vì thằng nọ hổng có cùng đồ) do đã đâm xe vô nhà thiên hạ, rồi lô ca chân bỏ chạy nước rút cùng nhau. Quả lắc đồng hồ sanh học của nó chạy trật chìa, nên đã sanh chiệng thiếu synchronisation có lẽ.

Dạo trước tin tức Douglas kiểu này chỉ nghe ở ngoài đường, rồi từ từ tiến vào trường học với bọn thày giáo bất lương. Xã hội loài người cực lực lên án đám đực rựa lợi dụng chức quyền, dụ dỗ ép uổng thanh thiếu nhi vị thành niên có cùng đồ. Nay thì... khuynh hướng bình đẳng phái tánh đang được mùa, chừ tuyền nghe chiệng các cô giáo ép uổng học trò thiếu cùng đồ, y chang hổng khác. Vậy mới suspense!

 

Sau cùng thì... máu cũng chảy do trầy sát, mà cùng đồ lại hổng sao. Nhưng chủ nhơn của nó sẽ mất job, hổng vô ấp đếm lịch ngắn hạn thì cũng phạt vạ tù treo và rút giấy phép hành nghề. Tâm vốn thiện, chỉ hướng lòng dô những chiệng tốt đẹp. Nhưng lực lại sến sệt, cứng đầu, nhứt định ồn ào mạnh mẽ đòi quyền sống. Và đã xảy ra màn lực bất tòng tâm.

Cà phê cà pháo nên uống trong nhà hay ngoài tiệm cho thoải mái an toàn, có thế mới hứng khởi tới giọt cuối cùng, the very last drop. Chớ còn uống cà phê ngoài cul de sac, hổng thoải mái là cái cẳng. Pha cà phê đãi nhau ngoài bìa rừng, có bị phú lít ốp cũng chỉ phạt vạ tội công xúc tu xỉ là cùng. Ai biểu bỏ chạy làm chi!

 

Chừ ngó bộ nhiều tội cô giáo trung niên nọ phải chống đỡ. Một là công xúc tu xỉ trên kia. Hai là dụ dỗ trai vị thành niên (mới 17 tuổi). Ba là phản bội giáo đức (đức độ nhà giáo - học trò) Bốn là giúp thanh danh gia đình nổi tiếng. Và mơi mốt dễ dàng ra sách thành phim làm giàu.

Xẩm nô nói: sao nó hổng bỏ ít tiền túi vô motel hotel cho an toàn?

Tướng công biểu: có sức chơi nhưng cỏn thích chơi chùa từ A tới Z. Còn không thì cỏn dòm xa, chỗ mô không bill không file lưu trữ làm màn an toàn - bằng cớ hổng có sau này sao mà thưa trình đặng -

 

Và dĩ nhiên chuyện xúc phạm giáo đức lần này chưa chắc đã là lần thứ nhứt. Chừ có thể sẽ tìm ra thêm vài nạn nhơn khác, và nhà trường có thể bị hội phụ huynh thưa kiện ngoài toà. Báo chí và đám đạo đức gia (cả thiệt lẫn giả) sẽ nhảy xổ vô ý kiến ý voi. Đám dân cử lưỡng đảng sẽ nhào vô làm màn ăn có.

Rồi... có thể cái cùng đồ lẫm lỡ nọ sẽ thút thít màn đổ thừa, rằng gia đình tui đang cơm hổng lành canh hổng ngọt, tui bị chấn thương tâm lý nên hổng còn tỉnh táo, rồi tui bị cái bình cà phê với công suất cao nọ lợi dụng thời cơ dụ dỗ ép uổng - thêm chiệng tốn kém, mang xe móp méo tới garage sơn phết, gõ sửa dàn đồng -

Và gia đạo cái cùng đồ nọ bảo đảm sẽ... đứt chến!

Tội nghiệp ông chồng thì ít, nhưng tội nghiệp ba đứa con nhiều hơn!

TN

  

THƠ NGUYỄN ĐỨC NHÂN

Bầu trời đêm. Hình Internet

 
BÓNG ĐÊM
 
Bóng đêm lạ đứng bên ngoài cửa sổ
tóc đêm dài.  đôi mắt ánh sao xa
hồn đêm đọng màu trăng khuya tím núi
ừ.  nhớ rồi.  cái bóng của đêm xưa

 
CHIỀU TẮT NẮNG
 
Khói bụi lang thang.  đường chiều tắt nắng                    
bụi ngàn thu ám ảnh thoáng hương người
ta cúi xuống.  núi đồi sương ngấn lệ                    
nghe mơ hồ trong gió tiếng xưa rơi
 
 
HÒN SỎI
 
Hòn sỏi nhỏ trên đường chiều trơ trọi
cúi nhặt lên.  mười ngón chạm thiên thu
sỏi tự tại.  cả đất trời thinh lặng
ta lặng thinh giữa thiên địa mịt mù
 
 
CHIỀU PHI NÔM
 
Bước mây trắng cơ hồ như đã lở
ta bạc màu hối hả giữa đồi sương
chờ với nhé.  hởi bụi đường phiêu bạt
chút tình xưa trăng đứng đợi bên đường
 
 
CHIỀU MUỘN
 
Con chim nhỏ đậu cành khô ngái ngủ
nắng chiều đi.  bóng núi bỗng mơ hồ
mặt đất xám. trời âm u bất tận
sương mịt mù.  đêm gió lạnh lao xao
đời vô thường.  làm sao ai biết được
mai có còn ngái ngủ dưới trăng sao
 
 
BỤI ĐƯỜNG XA
 
Ngày trở lại hiên chiều xưa cỏ mọc
bụi đường xa còn bám áo sờn vai
hồn cát bụi ánh màu trăng rực rỡ
"nhỏ không trong mà lớn cũng không ngoài" (*)
 
NĐN 2026
 
(*) là một câu nổi tiếng trong bài hát nói "Vịnh Phật" của Uy Viễn Tướng Công - Nguyễn Công Trứ.