THƠ HAIKU. BASHO

Hoa Văn

 

Haiku. Basho

   

               Đêm mùa hạ rung động vì tiếng vỗ của một bàn tay,

              cũng như thiên nhiên tự nghìn xưa cất tiếng vì cái nhảy 

             của một con ếch. Và Basho đã “nghe” tiếng vang của nước,

             tiếng vỗ của bàn tay mà giác ngộ được Thiền

     Bài haiku vỏn vẹn ba dòng thơ nhưng mở ra một không gian đầy thiền vị, nơi thời gian dường như ngừng lại để người đọc lắng nghe nhịp thở tinh tế nhất của thiên nhiên:

"Cỏ mờ sương
Nước tĩnh lặng
Ánh chiều tà"
    Bài thơ haiku của Basho mang đến một khoảnh khắc tinh khiết, nơi thiên nhiên và con người như tan vào nhau trong sự tĩnh lặng tuyệt đối. "Cỏ mở sương", "nước tĩnh lặng", "ánh chiều tà" - ba hình ảnh không lớn lao, kì vĩ nhưng lại gợi lên một bức tranh thiên nhiên với nhịp sống âm thầm, sâu lắng, nơi từng chuyển động nhỏ của tự nhiên cũng trở nên thiêng liêng. Ẩn sau lớp vỏ giản dị ấy là cảm quan triết lý đậm chất Thiền: mọi sự vật hiện tượng đều tồn tại trong mối tương giao hài hòa, cái hữu hạn của đời người giao thoa với cái vô hạn của vũ trụ. Như thơ tượng trưng phương Tây từng nhận ra mối “tương giao” giữa âm thanh, màu sắc và mùi hương, thơ haiku cũng hé mở những kết nối thầm lặng giữa vạn vật. Thơ Basho gợi nhắc người đọc rằng cái đẹp không nằm ở sự riêng lẻ mà ở mối liên hệ hài hòa giữa các tồn tại. Khi đọc thơ, ta không chỉ ngắm cảnh mà còn được nhắc nhở về vị trí của mình trong dòng chảy vô tận của vũ trụ – một mắt xích khiêm nhường nhưng không thể thiếu.
HV