Đỗ
Hồng Ngọc
‘Nhà Dài’, Đường Sách Saigon, ảnh ĐHN 2021
Sách cũ bên bờ sông Seine, Pháp (ảnh Internet)
*tặng Mây Hồng
Tôi
mê Sách ở trên Đường nên sau này mê cả Đường Sách.
Tuần
nào gần như tôi cũng có mặt ở Đường Sách.
Làm
gì ư? Không làm gì cả. Chỉ để dòm, để ngửi, để nghe, để ngóng…
Và…
để nhớ. Nhớ gì? Nhớ những ngày mới lên mười, sống trong một ngôi chùa nhỏ với
Cô tôi ở Phan Thiết. Cô tôi bị thương tật gãy cả hai chân vì tai nạn xe lửa
trong thời chiến tranh. Hàng ngày tôi có nhiệm vụ đi qua đò mượn sách bên kia
sông Cà Ty hoặc đến một nhà cho mướn sách nào đó ngoài phố. Cô cấm tôi đọc sách
vì con nít mê sách sẽ làm biếng học. Tôi đành vừa đi vừa đọc trên đường, hoặc
ngồi dưới bóng me, góc chùa, đọc hết cả cuốn mới về đến nhà…
Tôi
lại nợ Sách trên Đường. Một lần về Saigon, lang thang trên đường Trần Hưng Đạo,
trước rạp hát Eden, ai đó bày ra cả một… đường sách mênh mông, tôi vớ phải cuốn Kim Chỉ Nam Của Học Sinh (Nguyễn Hiến Lê,
1956), để rồi từ một cậu bé thất học, tôi… bơi vào bể học.
Tôi
biết ơn sách và đặc biệt biết ơn Sách ở trên Đường. Tôi quen Quách Tĩnh với
Hoàng Dung, Vô Kỵ Triệu Minh… trên đường Cao Thắng, Lê Văn Duyệt… Tôi biết Cửu
âm bạch cốt trảo với Giáng long thập bát chưởng, Lăng ba vi bộ, Vô chiêu thắng
hữu chiêu… từ ngày còn là một sinh viên trường thuốc.
Hàng sách cũ Đặng Thị Nhu, Saigon (ảnh Internet)
Rồi
sau 1975, đường sách cũ Đặng Thị Nhu là nơi tôi loanh quanh không mỏi mỗi chiều,
vì nơi đó, ngoài sách, tôi còn được gặp biết bao bạn bè thân thiết, nào họa sĩ
Cù Nguyễn, nào nhà thơ Trần Yên Thảo, nào… nào…
Khi
viết sách lai rai, tôi nghiệm rằng sách vốn là… thuốc, viết sách là bào chế thuốc,
bán sách là bán thuốc, đọc sách là uống thuốc, không phải chuyện chơi nhưng vẫn nhớ mãi sách trên đường…
Nên
không thể không mê Đường Sách.
Năm
năm nay có một cái Đường Sách rất dễ thương ở Sai Gòn. Nó dễ thương vì nó nhỏ
xíu, nó làm cho mọi thứ trở nên thân mật và ấm cúng. Tôi luôn coi nó là một cái
Nhà Dài nơi xứ Thượng, lợp bằng lá me, gia đình
toàn là những người kỳ cục, nam phụ lão ấu đều như bị một thứ bùa mê…
qua lại có khi va vào nhau, không cần xin lỗi vì mắt mũi cứ dòm ngó đâu đâu!
Thỉnh
thoảng có những dây con nít được mấy cô mẫu giáo xinh đẹp dẫn đi cho ngửi mùi
sách làm quen, có những bà đầm hở rún dắt ông tây bụng bự, có những người đẹp trình diễn xuyên thấu…, có cụ già
trên chín chục, xách laptop ra gõ những dòng thơ tình đắm đuối, có những bạn bè
phương xa, vừa xuống máy bay đã kéo lê cả vali túi xách chạy về Nhà Dài cho
đúng hẹn…
Còn
có những buổi trò chuyện ngoài trời ở Nhà Dài cho ông đi qua bà đi lại lõm bõm
nghe. Có nhà văn trẻ ký tên tặng sách mỏi cả tay, năn nỉ xin nghỉ vài phút để
vào restroom…!
Nhà
Dài theo tôi còn có vẻ nghiêm trang quá, bày biện trang trí kiểu cọ quá, thiếu
chút bừa bãi dễ thương như Sách ở trên Đường ngày xưa, hay như dãy nhà dài dọc
sông Seine ở Paris. Đặc biệt Nhà Dài thiếu các tủ kính bày chân dung cùng trang
sách viết tay, bản sửa morasse ngoằn ngoèo… của những nhà văn, nhà thơ, triết
gia, thi sĩ… Và còn thiếu những giỏ cần-xé to đùng đựng đầy sách… biếu tặng, mặc
ai muốn lấy cuốn nào thì lấy…
Nhắp
một ly cappuccino ở một quán café Book quen thuộc nơi Nhà Dài, lặng nhìn từng
cánh lá me bay bay và ngó những người bị “quỷ ám” lang thang, khệ nệ ôm một túi
sách trên tay đủ để hạnh phúc cho một ngày ở Đường Sách hôm nay đó vậy.
ĐỖ HỒNG NGỌC.
Sách Đỗ Hồng Ngọc cũng có mặt ở
quày sách cũ trên Đường Sách… hôm nay.
