THƠ TÔI

nguyễnxuânthiệp

 

Hoa sứ. chùa xưa

 

THƠ TÔI
 
từ mái tóc
dòng sông. và đôi mắt ấy. tôi đi
cùng với thơ
ôi. những giọt mưa
rơi. âm. trên mái cọ
tiếng chim kêu
cành hoa
trên ngôi mộ đá
cơn giông. nhiệt đới. qua trời
ngọn đèn
trong căn lều. của người chăn vịt
những lóng xương khô
nấm mồ. gió chạy. biển xa
 
ôi. thơ tôi
như cánh bướm
như nụ cười
cái chết.
 
 
HỎI HOA SỨ. CHÙA XƯA
 
mai sau
em về bên dòng sông ấy
ghé hỏi giùm tôi
những chùm bông sứ. ngủ quên. trên mái chùa xưa
có nghe mưa rơi
lời kinh bát nhã
 
 
TÌM ĐÂU. MÁI NHÀ
 
bao giờ
về
ngồi. dưới gốc cây hoa gạo. chùa xưa
nghe chiều rơi
đọc bài thơ vương phủ
nhớ
vầng trăng
mắt em
trong lá
mái tóc ngày nào
như thơ anh
ảo. quỳnh hương
 
anh đi
qua bao dốc núi
bờ truông
không tìm đâu thấy
mái nhà
 
 
TIẾNG CHIM & ĐÔI MẮT
 
tiếng chim. tiếng chim
trên cành bàng
một sáng mùa thu
ngồi bên khung cửa lớp học
cô bé chợt nhìn lên
bầu trời cổ tích
 
đôi mắt. và tiếng chim
từ đó. nằm trong bóng lá
tôi làm tên hề của tranh chagall
leo lên cây
hái được
và
mang theo
trong hành trang. rách rưới. đời mình
làm người nghệ sĩ troubadour
chiều. trên quảng trường thời đại
ngồi ôm đàn
hát
bên chiếc nón
có những đồng quarter
và tờ bạc lẻ
cùng với tiếng chim
và đôi mắt
ngày nào
 
Đầu thu 2017
 
 
TÔI NGHE. TIẾNG CÒI TÀU
 
J’entends siffler le train
tôi nghe tiếng còi tàu
ôi. cô bé với chùm hoa dại. trên sân ga
chờ tiễn ai
như em. ngày nào
ở sân ga phố biển. hồn vương. chiếc khăn tay
đưa tôi đi
một thời để yêu. một thời để chết
cô bé ngày xưa. không lớn nữa
em vẫn ở trong thơ tôi
với tiếng còi tàu
mãi âm vang
j’entends siffler le train
 
 
BẾP CHIỀU
 
cháy. trong vườn lãng quên
chiều nghiêng. đốm lửa
người tù xa. lâu năm. trở về
bên mái nhà. và bờ ao
mùa thu. tàn ố
khòm lưng. nấu bát cháo ngoài hiên
nấm mộ đá ong
dế khóc
 
Mùa thu 1982
 
 
ĐI GIữA NHữNG TỜ KINH
 
tôi đi giữa những tờ kinh
nắng. hong trên màu lá
vàng. xưa
có tiếng gọi
trời hư vô. nghiêng bóng cây
chim ơi. chim. sao không về lại
mình tôi đi giữa những tờ kinh
còn nghe. tiếng gió. trên gác chuông. chùa cũ
vị sư già. đã rời đi
con bướm. hoàng hoa. trên phương trượng 
còn thức. đợi. người
 
 
BÓNG QUẠ
 
mùa thu
trên cành phong
lẻ loi
bóng quạ
đêm
kêu
nhớ trăng. tà. nguyệt
bên cầu
basho
 
 
buổi chiều
 
chiều
những bóng quạ đen. kêu rân. bờ nước thẫm màu
bên kia sông. chú bé. chạy đuổi theo con diều giấy
trong vườn. chiều
người đàn bà nghèo đi nhặt những trái thông và cành khô.
                                                  cho bếp lửa mùa đông
từ phía sau đồi. tiếng còi tàu vọng lại
con bé đi tìm bà. bà ơi không thấy. nó hỏi thăm cánh bướm
                                                                       màu vàng
còn tôi
tôi đi tìm ai. giữa chiều lộng gió
 
 
TƯỢNG*
 
hình như
có tiếng chim
trong đôi mắt
trăng
và nguyệt
mùa xuân đã về rồi
này em có hay
này em có hay
hoa
bên đá
tượng người
đâu. xưa
 
Mar 2018
 
*Khi xem hình mộ TCS

 

Hình tượng TCS

ĐI TRÊN CHIẾC XE NGỰA BALAKIREV

LẠC VÀO THẾ GIỚI PHIM MIDNIGHT IN PARIS
VÀ VÂN VÂN…
 
mùa đông
anh thấy mình
ngồi trên chiếc xe ngựa. của balakirev*
lạc vào thế giới phim midnight in paris**
đêm có hemingway. ngồi như tượng
rượu. râu. và khói thuốc
có tiếng cười của dali
cỗ xe. và những chú ngựa. gầy
băng băng. trên những phiến đá lót đường
khu làng cổ. old world village
những ngọn đèn đong đưa
tiếng quạ kêu
trên tòa tháp cao. mặt trăng như chiếc đồng hồ.
                                                       treo. lơ lửng
 
bỗng anh nhìn thấy em
rũ tóc. ngồi. dưới cây magnolia. bông trắng
 
*Mily Balakirev, nhà soạn nhạc Nga thế kỷ 19
** Phim nổi tiếng của Woody Allen
 
 
CHIỀU. VẪN SIÊU THỰC. CHIỀU
 
em có nghe
em có nghe
vẫn tiếng còi tàu
buổi chiều
âm vang qua khu rừng. natick
những cánh dã quỳ. tứa máu. run rẩy
người không còn ngồi vẽ. trong quán cà phê xưa
nơi khung cửa
con bướm monarch. nhìn thấy trong giấc mơ nào
đang vỗ cánh
gây ra những chấn động. màu hổ hoàng
trên phế tích. mùa qua
anh thấy mình ngồi
đốt lại đống lửa
lá thông khô
những khuôn mặt bạn bè. chợt hiện
đinh cường. lê uyên phương. phùng văn hưởng
thanh sâm
và tiếng ai
gọi mình trong gió
thiệp ơi. thiệp ơi
về đi
 
chiều. vẫn siêu thực. chiều
 
 
MÙA THU VÀ BẾP LỬA
 
chiều mùa thu
và một bếp lửa
để về
tôi đọc thấy. trên trang văn của ai. ngày nọ
nhưng chiều nay
thấy lạnh
hai tay. và mái tóc
tôi chợt ngộ ra
không. tôi không có một bếp lửa nào
một mái ấm nào. để trở về
mà chỉ là người hành giả
đi trên đường chiều
cô độc
một quán trọ
một ngôi chùa
bốn phương. nào thấy
thèm được vị thiền sư
tặng chiếc áo. và vầng trăng
thiền sư ơi
chiều rơi
chiều không lửa ấm
 
 
CHIỀU QUA NGÕ BLUES*
 
Chiều
georgetown
chiều của mây biển. tháng tư. và những cánh bướm
                              monarch. bay về trong trí nhớ
cùng với đinh cường
đi qua ngõ blues & jazz alley. gõ nhịp tim trên đá
tôi muốn nói. tôi muốn nói. với người nhạc công da
                   đen. đến từ new orleans
hãy thổi lên
trên chiếc kèn đồng
một tấu khúc
cho quê hương tôi một ngày của tháng tư
của đọa đày
nước mắt
của bông hướng dương tàn phai
người không dám nói với người
tiếng hàng cây kêu. bóng quạ
rạng đông. mặt trời treo cổ. trên bức tường nhà hát lớn
người ca sỹ bỏ đi
người thi sỹ bỏ đi
vỉa hè đầy lá rụng
hãy tấu lên
khúc ly biệt
cho những người không về
giờ này
khóc trong quán cà phê la ruche
trên cầu longfellow
ở quảng trường havard square
điệu kèn. của khúc elegy
cho tôi. cho nhiều người
 
chiều qua ngõ blues. hồn xanh xao
 
*Quang Ngọc đã chuyển thành ca khúc Điệu Blues Tháng Tư
 
 
ĐÊM. TRONG NGÔI NHÀ GỖ*
 
đêm. trong ngôi nhà gỗ
giấc mơ. cánh bướm
những chiếc lá bàng
cánh cổng. màu cổ thi
lại hiện về. trong trí nhớ tôi
trong thơ tôi
 
ôi. đã về đâu
những chia ly. dài bao nhiêu năm
cánh cửa thời gian khép mở. âm. dương
xin cho tôi về lại
như kẻ lãng du. về lại
nơi từ đó tôi đi
tuổi thơ
làm chú sa di đuổi quạ**
chiều
cổ tích. trăng lên
 
*cảm xúc khi nghe Camille Huyền hát
https://www.youtube.com/watch?v=wa7r-GlOeEE
**mượn ý của Vĩnh Hảo trong truyện ngắn Nghề Đuổi Quạ
 
 
THĂM VƯỜN. MÙA DỊCH
 
buổi trưa
mùa dịch
nàng đeo khẩu trang
đi thăm vườn. nắng
thăm cây magnolia. bông tím
có thấy bóng tôi. đứng tựa góc tường
cười. khóc
 
 
HƯ NGÔN. MÙA ĐÔNG
 
1.
Đêm
mùa đông
ngồi bên đống lửa
đốt bằng những trái thông khô
của thơ tôi
viết những lời này
gởi qua thung lũng gió
cảm ơn
cảm ơn mùa đông
cho tôi lửa ấm
của tình yêu
những chiếc bóng
hoàng hôn
 
em
cho tôi về lại
ngôi trường. tuổi nhỏ
và dòng sông
đôi mắt
những chiếc lá bàng
trên mái ngói. ngày nào
và bữa cơm chiều
với trách cá mẹ kho
còn mùi kỷ niệm
 
 
2.
Đêm
vẫn đêm mùa đông
gió hú. qua những tầng đá núi
wuthering heights
bếp lửa
chỉ còn trong trí tưởng
hư ngôn. mùa đông
chiếc lồng đèn
tuổi nhỏ
đong đưa. đong đưa
và tôi thấy được
những mảnh trời
của thánh ca
NXT
 
* tặng Thy Uyên
 
Hư Ngôn. Mùa Đông | Thơ: Nguyễn Xuân Thiệp | Nhạc: Việt Phương | Trình bày: Cao Huy Thế

 

 

 

 

CHIỀU. TRONG CÕI ĐÁ VÀNG

nguyễnxuânthiệp

 

Thanh Sâm & Chiều Trong Cõi Đá Vàng

                   

    *tặng thanh sâm

 

chiều rũ cánh

đêm về

thanh sâm ơi

mình chợt như thấy lại

nhánh thông khô. và mặt trăng. đong đưa. đong đưa. trên mái ngói

ngôi nhà số 3 nguyễn trường tộ

nơi vợ con mình. và bạn bè. và sâm. từng có mặt

nay đã chia xa

và con đường rose

một đêm mình chở thanh sâm tới

thanh sâm mặc áo dài trắng. không trang điểm. tóc đen phủ xuống đôi vai

nụ cười hải đường. tím

mắt mở to

nhìn đinh cường vẽ tranh. khỏa thân nâu hồng. và hoa phù dung trong vườn

hoa phù dung. ôi dung. vợ mình vừa mới ra đi. giọt nước mắt giã từ

đêm ấy. sơn ôm đàn. gào

vết lăn. vết lăn trầm

và tiếng gió. đập vào mặt trăng. và đá núi. rừng thông

còn đâu con đường rose

trịnh công sơn chết. đỗ long vân chết

anh tốn đã ra đi

và mình biết. thanh sâm bây giờ. lúc nhớ. lúc quên

 

thì hãy về đứng

trên ngọn đồi ấy. để nhìn

và thấy lại

khánh ly còn hát. bên bờ cỏ tía

thành phố trong đêm. con tàu còn rọi đèn. sương ngủ. hồ mê linh

tôn nữ kim phượng. ôi vệt sơn còn in trên áo. màu của đất. xưa

chúng ta. đi bên nhau. tay chợt cầm tay

còn nhớ không sâm

những trái bắp nướng mỡ hành trên ngọn lửa hồng

thơm đường khuya

chúng ta đi. và trăng. gió vương đầy mặt

một thời đã xa

ôi. thanh xuân

thanh xuân của tôi. đã chết trên cánh đồng. dã quỳ khô

sâm còn thấy

chú ong non ngày nọ

về trong giấc mơ

hãy nhớ. hãy nhớ

đừng quên

chiều. trong cõi đá vàng

 

Chiều 20 tháng 1. 2012

NXT

  

A SONG. KHÚC CA

Joseph Brodsky & A song

 

A song

 

I wish you were here, dear,

I wish you were here.

I wish you sat on the sofa

and I sat near.

The handkerchief could be yours,

the tear could be mine, chin-bound.

Though it could be, of course,

the other way around.

 

I wish you were here, dear,

I wish you were here.

I wish we were in my car

and you’d shift the gear.

We’d find ourselves elsewhere,

on an unknown shore.

Or else wéd repair

to where wéve been before.

 

I wish you were here, dear,

I wish you were here.

I wish I knew no astronomy

when stars appear,

when the moon skims the water

that sighs and shifts in its slumber.

I wish it were still a quarter

to dial your number.

 

I wish you were here, dear,

in this hemisphere,

as I sit on the porch

sipping a beer.

It's evening, the sun is setting;

boys shout and gulls are crying.

What's the point of forgetting

if it's followed by dying?

 

JOSEPH BRODSKY

 

 

Khúc ca

 

em yêu

ước gì em có ở đây

ước gì em có ở đây

em sẽ ngồi xuống cái sofa. và anh ngồi cạnh

chiếc khăn tay. có thể là của em

và những dòng lệ kia. có thể là của anh. ràn rụa chảy xuống cằm

hoặc giả

cũng có thể là. ngược lại

 

này em

anh ước mong em đến nơi này

ngồi trên xe hơi anh

và em sẽ sang số

chúng ta sẽ tới một nơi nào

chẳng hạn một bờ biển. xa. chưa từng tới

hoặc là. ta đổi lại

ngược về chốn xưa

 

em yêu

anh ước ao em có mặt nơi này

anh ước ao anh không biết gì về tinh tú

không biết giờ những ngôi sao xuất hiện

và khi mặt trăng khuấy động mặt hồ

làm nước thở dài

và dạt. trôi

trong cơn mơ ngủ

anh ước ao mặt trăng là đồng quarter

để anh cho vào máy

gọi thăm em

 

ôi. giá như em ở đây. em yêu

ở bán cầu này

trong khi anh ngồi trước cửa

nhâm nhi ly bia

chiều rơi. mặt trời đang lặn

trẻ con la. và hải âu kêu thét

lãng quên ư. sao đành lãng quên

nếu rồi đây. cái chết…

NXT

 

HUY PHƯƠNG. ‘NHƯ MỘT LỜI CHIA TAY’

NGUYỄN & BẠN HỮU

 

Huy Phương & Tác phẩm cuối cùng

 

Tác phẩm cuối cùng của Huy Phương gởi lại cho đời là Tuyển Tập Huy Phương với lời ghi Như Một Lời Chia Tay. Tuyển tập in xong vào những ngày cuối năm 2020 và đã được Nhà xuất bản Nam Việt phát hành. Trong Lời Tựa, Huy Phương viết "Như Một Lời Chia Tay", nói đúng hơn là như những lời trăn trối, và ông chia sẻ: "Theo luật đời, ở tuổi ngoài 80, chúng tôi đi vào giai đoạn già yếu, bệnh tật, và mang một chứng bệnh nan y, chắc sắp cũng phải đến lúc "xuống tàu", giã từ đời sống, chúng tôi không có của cải tài sản gì để lại , ngoài "HUY PHƯƠNG TUYỂN TẬP" tuyển chọn trong 14 tác phẩm, văn thơ qua 50 năm, để gửi đến bằng hữu và bạn đọc như là một món quà chia tay".

Bây giờ thì chúng ta đã thật sự chia tay với nhà văn Huy Phương thân yêu. Ông mất vào lúc 4 giờ chiều ngày 25 tháng 2, sau hơn hai năm chống chọi với cơn bệnh ung thư cổ họng.

 

Trước hết thiết tưởng cần có đôi lời về nhà văn của chúng ta. Huy Phương, tên thật là Lê Nghiêm Kính, sinh năm 1937 tại cố đô Huế. Nguyên giáo sư Trường Trung học Nguyễn Hoàng, Quảng Trị. Tốt nghiệp Khóa 16 Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức và Khóa Sĩ quan Thông tin Báo chí tại Hoa Kỳ. Biên tập viên báo chí, phát thanh quân đội, nguyên Trưởng phòng Tâm lý chiến và Chính huấn, Trung tâm Huấn luyện Quang Trung. Định cư tại Hoa Kỳ năm 1990 sau 7 năm trong lao tù Việt Cộng. Tính tới đầu năm 2021, ông đã 84 tuổi. Ngoài tuổi đời khá cao ông lại đang mắc bệnh nan y.

 

Với nhiều người ở vào tuổi của ông không còn làm được việc gì nữa, có người mắc bệnh mất trí nhớ, nói trước quên sau; có người đang sống như một thực vật trong viện dưỡng lão chờ ngày ra đi. Nhưng với Huy Phương, ông là một tấm gương lớn cho những người cao tuổi, nhất là những người chẳng may mang trong người chứng bệnh nan y. Ông say mê viết lách và bình thản trước căn bệnh hiểm nghèo, không tỏ ra buồn rầu, chán nản, không than trời trách đất. Ông luôn vui cười, sống hạnh phúc bên vợ con và mãi giữ tình bạn bè thân thiết như ngày nào… Một người có ý chí phấn đấu và bản lãnh như Huy Phương, ông không thể ngồi yên một chỗ được. Một người bạn đã viết như trên về Huy Phương.

 

Tôi là bạn cố tri của Huy Phương cũng đã có lời chia tay. Xin ghi lại.

 

Lời gởi Huy Phương ở ga cuối

 

trong ngôi nhà gỗ bên đồi

old town

một ngọn nến đang cháy

một ngọn nến không tắt

đêm cổ thi

và thơ haiku

còn ai mơ

bản sonate ánh trăng

mùa qua

chim đã bay đi

trên cây

chiếc lá bàng nhớ nắng

sông xưa

thuyền neo. bến đợi

tôi tự thấy mình. ngồi viết bài thơ tặng bạn

ôi. con đường ta đã đi chung. dài bao nhiêu năm

sân ga. đoàn tàu. chuyến cuối

cây magnolia. vẫn nở. nhớ người. một bông hoa trắng.

 

**

 

huy phương ơi,

kính ơi

tôi vừa đọc lại bài thơ khóc tô thùy yên

và còn nghe tiếng con họa mi. mỗi sáng. hót.

       trên đầu ngọn suối. cẩm khê

bạn còn nhớ…

 

hôm nay. tôi ngồi viết cho huy phương. kẻo mai kia mốt nọ

chân mây. cuối trời. thành ra có lỗi với bạn bè

buổi sáng. trời chưa có nắng

nhưng sao tôi vẫn nhớ nắng trên dòng sông hương.

    thời niên thiếu. của chúng mình

thuở chúng ta. cùng học trường nguyễn tri phương

và cùng làm thơ. viết văn. đăng báo đời mới

rồi chiến tranh. rồi nhập ngũ

thời gian lớp lớp trôi qua. nước chảy dưới chân cầu

mây bay đi. người rồi cũng xa người

bạn chúng ta. kẻ sống người chết

bây giờ. ở xứ người

tôi và bạn

cùng nhìn trăng

mà lệ ứa

 

Và trong buổi chiều bạn ra đi, tôi cũng đã có thơ:

 

Huy Phuơng ơi

 

huy phương ơi

kính ơi

bạn ra đi

bỏ lại vợ con. bạn bè

những cuốn sách một đời

ở đâu

khu vườn tuổi nhỏ. trái chin cây

mái trường. ngói xưa

nơi đâu

con sông. chiếc cầu. nghiêng. cánh chim

những con đường. sạn đạo. mây trắng

chiều nay

tôi nghe. tiếng còi tàu. từ sân ga cuối

xin chào nhau. chào nhau. ở cuối đường

nơi có cây magnolia. bông tím

NXT

Ngày Huy Phương đi 25.2.2022

 

Nhiều bạn khác cũng đã viết lời chia tay Huy Phương. Cho tới hôm nay ta đọc được:

 

Hoàng Đình Báu, bạn của Huy Phương từ năm đầu tiên Trung Học 1950

    Vẫy tay chào Huy Phương. Tiếng còi tàu đã cất lên, con tàu giảm tốc độ, thở những hơi dài não nuột, chậm rãi vào sân ga. Rồi tiếng két của cái thắng, đoàn tàu dừng lại.

Được tin bạn xuống sân ga lúc 4 giờ chiều ngày 25-2-2022. Tôi lại nhớ 4 câu cuối của bài “chúc thư” của bạn:

Chiến hữu tôi chết đầu sông cuối biển

Ngày tan hàng đành nằm lại quê hương

Không ai thổi cho khúc kèn truy điệu

Không có ai phủ giúp ngọn cờ vàng.

 

Bạn ra đi nhưng hình ảnh bạn luôn bên mọi người yêu quê hương và yêu tự do cho một Việt Nam sáng ngời nay mai. Tỉnh như bạn, nở nụ cười trên môi vì bạn đã sắt son đời lính, nghĩa đồng bào.Bạn không còn nuối tiếc gì cả vì bạn đã làm được những điều bạn muốn. 

Chúng tôi  còn lại cũng  đang chuẩn bị để xuống ga sau. Chỉ một điều không biết, nào có ai dưới kia chờ đón chúng ta, nhưng chắc chắn chúng ta sẽ đến cõi vĩnh hằng.

Chân thành chia buồn cùng chị  Huy Phương và các cháu.

 

Phan Nhật Nam, nhà văn, khóc Huy Phương với lời tiễn đưa:

 

Thôi nhé Huy Phương…

Dẫu sao cũng còn một phương trời trở lại

Ngôi trường xưa đầm thấm những dạng người

Lớp học lắng im, bóng cây bàng mát rượi

Bên giòng Sông Đá rạn giọt Mồ Hôi (*)

Nơi trường ấy, anh dạy Người Tử Tế

Hãy Yêu Thương – Hãy Chân Thật tràn trề

 

Nên tôi biết…

Thế nào anh cũng về nơi ấy,

Trên chuyến tàu cuối cuộc nha anh

PNN

 

*Sông Thạch Hãn Trường Nguyễn Hoàng, Quảng Trị – Nơi Huy Phương dạy học buổi

đầu đời

 

Chắc chắn sẽ còn nhiều người nữa khóc chia tay Huy Phương. Xin nhìn mây trắng bay, ở đó mãi còn lời Huy Phương vọng lại.

NGUYỄN & BẠN HỮU

(Tổng Hợp)