Wednesday, October 7, 2020
Monday, October 5, 2020
KHOẢNH KHẮC
Đỗ Hồng Ngọc
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Lê Hồng Linh & tác phẩm
Lê Hồng Linh muốn tôi ghé thăm phòng triển lãm ảnh với chủ đề Thấu Cảm của anh lần này một chút- một chút thôi- và ghi lại đôi dòng cảm nghĩ. Tôi đã ở vào cái tuổi tám mươi, lại chẳng biết gì về nghệ thuật, kỹ thuật nhiếp ảnh, nhất là trong một thế giới toàn cầu hóa, mỗi người đều như sẵn có một cái máy ảnh trong tay, bấm hoài chẳng sợ hết phim như những ngày xa xưa đó!
Thấu cảm (Empathy) tôi hiểu, không phải là đồng cảm, thông cảm… mà là Gaté, gaté, paragaté…vượt qua, qua “bờ bên kia” để mà hiểu cho “thấu”, để mà cảm cho “thấu”, rồi như Quán Thế Âm Bồ-tát nghìn mắt nghìn tay làm một cái gì đó cho cõi nhân sinh.
Thế là tôi bước vào phòng triễn lãm của bạn. Và tôi cảm thấy mình bị shoc. Một nỗi buồn mênh mông xâm nhập hồn tôi. Đất nước tôi, dân tộc tôi đó ư? Sau cuộc chiến tranh đằng đẵng đầy bom đạn chết chóc, tang thương để rồi cũng chỉ là những nỗi buồn mênh mông vậy sao? Hình như nhà nhiếp ảnh muốn bày ra để mọi người thấy và muốn kêu lên để mọi người nghe.
Thấy gì? Thấy ánh mắt buồn bã của một em bé vùng quê không được đến trường. Thấy những bà mẹ quê gồng gánh con như thời khói lửa, bà mẹ chợ đèo con trên xe đạp trong hai chiếc giỏ… Thấy một người đàn ông thân cò lặn lội trên vùng nước đọng, một người đàn ông khác ráng kéo con ngựa qua dòng thác lũ… Và thấy những nụ cười ngơ ngác của già nua…, ánh mắt sợ hãi của bé thơ…
Nghe gì? Nghe một tiếng kêu thương.
Rồi cũng thấy những tà áo dài trắng tinh khôi lướt qua cây cầu khỉ, soi mình xuống dòng kênh, một “con kênh xanh xanh những chiều êm ả nước trôi…” của ngày xưa, và chiếc xe vua chở ba cô học trò vút bay trong hoa nắng. Chiếc xe vua rồi cũng mất, cây cầu khỉ rồi chẳng còn. Chút kỷ niệm ngọt ngào trong trắng kia làm sao tồn tại trong một thế giới đảo điên, tràn đây vật chất mà thiếu tình người, thiếu hồn nhiên trong sáng…
Tôi thấy dâng lên một nỗi buồn. Sự nghèo khó. Sự cô đơn. Sự bất hạnh… Có thể từ đó mà có sự “thấu cảm”, từ đó mà có ánh mắt bàn tay của Quán Thế Âm chăng? Tôi nghĩ Từ bi là không đủ. Một đống rác khổng lồ sặc sở như núi kia bao giờ sẽ thành hoa? Những người già nua kia rồi về đâu? Những bé thơ hồn nhiên nọ bao giờ sẽ bình minh? Và những người tật nguyền…
Tôi cũng chợt nhận ra cái đẹp ở “Khoảng khắc” dưới ống kính của người nghệ sĩ. Bé sợ hãi chới với níu tay mẹ. Bà cõng bé như trốn chạy với những ngón tay quíu lại một vành đai. Cái ánh mắt của con khỉ ôm chặt lấy em bé như một chỗ dựa khi thiên nhiên bị tàn phá không còn là chốn nương thân… Và chiếc xe vua bay giữa ngàn sao…
Lê Hồng Linh chia sẻ về nghề:
Máy ảnh không phát hiện được cái đẹp.
Chỉ có độ nhạy cảm con người mới nhìn thấy và sáng tạo cái đẹp.
Tâm hồn là loại ống kính tốt nhất mà nhà nhiếp ảnh phải gìn giữ sự trong sáng của nó.
Quả thực, ảnh của Lê Hồng Linh là cái hồn, từ nụ cười đến ánh mắt, từ làn sóng đến cơn mưa… Với tôi, anh là một nhà thơ biết ‘tan vào nhau trong từng khoảnh khắc” khi anh viết những câu thơ cho một bức ảnh:
Anh/ như mây/ như sương
Trôi/
đến núi em/ thành thủy mặc
Tan
vào nhau/ trong từng khoảnh khắc
Tuyệt
mù
(LHL)
Tôi bỗng nhớ một bài thơ cổ:
Chàng như mây mùa thu
Thiếp như khói trong
lò
Cao thấp tuy có khác
Một thả cũng tuyệt mù…
“Một
thả”, ấy là “tan vào nhau” đó vậy.
ĐỖ HỒNG NGỌC
(Saigon, Trung thu
2020)
Sunday, October 4, 2020
THƠ TRẦN YÊN HÒA
Tôi dang tay biển ngó người
Ngó em quanh quẩn, ngó đời phù sinh
Ngó miên man, ngó chập chùng
Ngàn con nước cũng xuôi cùng biển đông
Ngó em trong cõi mông lung
Em đâu? Ta gọi còn khan tiếng người
Em về, trong biển dâu tôi
Tôi về, trong với tình đời tĩnh say
Anh dang tay biển, ngó người
Người qua, qua mãi tiếng cười còn vang
Em qua, em rất dịu dàng
Tiếng đàn kìm lỡ đa mang mất rồi
Em ơi. Em ôi. Tình ơi.
Em Đã Về, Chưa?
cho ĐTT
Em đã về chưa, hởi em?
Chung quanh ta đời đặc quánh
Chung quanh ta không trời xanh
Và tình xanh đâu chẳng thấy
Như tơ tằm rút ruột anh đau
Đời chạy dài trên vết sẹo
Yêu thương có lúc tuôn trào
Anh thất tán niềm hy vọng
Anh cắn đắng lời thương yêu
Hởi con chim hồng bé nhỏ
Ở đâu mau sớm trở về
Gặp em như định mệnh ta
Cả hai cùng phai màu áo
Cả hai cùng mộng yên hòa
Anh thắp sáng anh bên em
Lời vọng ngàn năm có một
Màu tình xanh, trái tim hồng
Cho anh niềm ân sủng nhỏ
Em thắp sáng em bên ta
Choàng vai nhau cùng ngó tới
Quãng đường xưa xa thật xa
Bỏ quên đàng sau nghe nhỏ
Trời xanh, màu xanh, tình yêu
Tình yêu sao mà rất ngộ
Đến lúc nào thật tình cờ
Một màu xanh non lá mạ
Thôi, về đi nghe em
Cùng lăn trên chuyến xe đời
Cùng lăn trên dòng sinh mệnh
Xanh, màu xanh, tình yêu
Gởi một người
(nhân ngày 1-9)
Cho Khánh...
Em về chiều nay gió lộng
Một mình em trên bến sông
Ngày sinh nhật em trống vắng
Gió đưa em về mênh mông
Phải không ngày xưa em hả
Những năm những tháng trôi qua
Ngày này anh đều chúc tụng
Yêu em không hề phôi pha
Bỗng dưng em đi đâu mất
Ngày này một mình ên anh
Uống ly rượu cay tràn mắt
Đâu rồi em con chim xanh
Mười sáu năm trôi như mây
Trong trời xanh lồng lộng gió
Anh trở về ngang qua đây
Ngôi nhà em còn nơi đó
Anh muốn nói một tiếng em
Đi qua đời anh thuở ấy
Bây giờ em có ấm êm?
Tháng ngày... qua cầu rút ván!
Ngày sinh nhật em anh nghĩ
Ngày này trong những năm xưa
Chúng ta thường ra quán nhớ
Ngồi kề kể chuyện...và mơ
Anh nay không còn em nữa
Em trở về cõi mịt tăm
Anh vẫn trăm năm nghe ngóng
Cầu mong em mãi trăng rằm
Áo Nguyệt Rằm
Anh tự nhiên muốn đổi em tên khác
Là Nguyệt Rằm có được không em?
Tại vì ngày xưa em thường đi lễ
Chùa trang nghiêm em lặng lẽ bên thềm
Em cầu nguyện gì nhìn thành kính quá
Đôi mắt lim dim như ở nơi nào
Có Phật Quan Âm ngó em đó nhé
Không được một mình, nguyện ước xa xôi
Anh cũng đi chùa mỗi lần rằm tới
Để nhìn áo vàng em về qua ngõ
Dáng nguyệt rằm có mặt nơi đâu?
Anh nguyện thế, mà nay em đi mất
Chùa vắng em trong tháng năm qua
Em bỏ bạn, bỏ chùa, bỏ nam mô Phật
Hay em đi về...với cõi phù hoa
Nên mỗi ngày rằm anh hay đến đây
Quỳ lạy Phật để thấy em thấp thoáng
Em trăng rằm lẫn bóng cỏ cây
Khắp cả mùa thu đông gió thoảng
Có ai đó mơ động hoa vàng
Còn anh chỉ còn em trong nỗi nhớ
Chỉ còn em trong tháng ngày xưa ấy
Nên đợi hoài dáng nguyệt rằm em
Em áo vàng giống như trăng thuở nọ
Áo vàng bay trong sân, ngày Vu lan
Thuở (khắp những chùa em đều có mặt)
Còn anh thương mãi Áo Nguyệt Rằm...
TRẦN YÊN HÒA
Friday, October 2, 2020
NHỚ GIÓ TUY HÒA
Lê Ký Thương
Tháp Nhạn Tuy Hòa
LÊ KÝ THƯƠNG
Thursday, October 1, 2020
GIẤC MƠ MÙA THU
nguyễn thị khánh minh
Em nhớ anh
Hạt nắng ấm của ngày xa lắc
Cuối đường kia, anh biết không. Là mùa hè. Phượng tàn. Cuối trời kia, anh biết không. Cánh cửa nắng đã đóng. Ơi giấc mơ nằm khô trang thời gian viết dở. Đêm lênh đênh mùa ước. Tìm nhau. Đồng thiếp thời gian. Hôm qua hôm nay ngày mai… Sao có điều gì như trôi ra khỏi niềm hy vọng.
Tiếng trôi đi của ánh sáng. Tiếng tỉnh mộng của chiêm bao. Tiếng xa dần của quên lãng. Tiếng nơi tôi. Im lặng. Hôm qua, hôm nay, ngày mai… Chậm chậm phút giây ơi. Tôi chỉ xin một món quà duy nhất, Hôm Nay.
Lau khô những hạt nước mắt của giấc mộng
Ô cửa sổ nắng về
Đọng thơm giọt cà phê Starbucks đầu ngày
(trích từ tập Tản Văn Thi, Văn Học Press xuất bản năm 2018)
THU & ĐÊM THU
Hoàng Xuân Sơn
Tranh Internet
T H U
rách
vệt áo thu
gầy
len tôi bóng đỏ
cùng bay với nàng
hội chứng mình chỗ lang thang
tán cây nén lá
cho vàng rụng rơi
có ai thổi nhẹ khí trời
trầm kha bông vụ còn trôi giữa dòng
liếp đời
mảnh tợ vai sông
chìm đắm chìm
đắm
nhẹ
hồng trần đau
tới hôm nào không nghe nhau
hồn thu
mệnh tuyệt
hôn nhàu quyển sương
ca khúc thổi rượi kèn đồng
đêm thả dài tóc biếng
ôm chân rượu lên đỉnh phong
bầu đêm sao đóm tóe
tĩnh vật trên bàn những nhành hoa. trạm khổ đau
nhìn suốt tâm thể vành vạnh
vũ điệu kim châm lướt kề huơng xa một nhúm
thời không việc thả rong
tay nắm vòng múa quanh đèn giăng
nghiêng tuổi thơ vời vợi
con cá chép lên bờ
me cười ngấn cổ cao che kín khuy hàn ngự
tháng chưa già đã lạnh
mắt nội lim dim hương trà mạn tiết
bé như hạt cườm chuỗi đeo
bé tèo teo con giống
sáng ướt sẫm đáy thủy
cơn mơ nửa đường hoa tán
ngủ mê đồng lúa sạ
cầm tay cánh quạt xòe
bện vào con mắt hóa hiện bù nhìn
láo liêng ngó chiều quang tạnh
thời thượng phiêu diêu mặt nước
mắt ngờ ngợ kéo trăng lên
trắng quê mùa yếm thắm
chen lục hồng nhấp nhô đường trẩy
ca xoan(g) vẳng cuối làng
vụng về giấc chiêm
ôi vụng về không nắm lấy
vết theo xe quỳnh hạnh mơ hồ
hương đãng núng na tiền kiếp
áo thư sinh chùng vạt bướm bay
ngao du không toan tính
đêm ấy tiếng kèn .
tháng ba chín tám







