Sunday, August 30, 2020

THƠ TRẦN YÊN HÒA


Hạnh phúc nghiêng. Tranh Ann Phong
Nguồn: Viêt Bao

TƯỞNG, VỌNG

Tưởng gì, vọng gì, trong đêm thâu?
Nhức nhối  lòng ta, trời khuya khoắt
Một mình, nằm nhớ những trầm, sâu
Trôi qua, cùng nắng chiều, vụt tắt

Một mình, nằm nghe, cơn mưa mau
Nhớ thiết tha, một độ xưa nào
Bên ta, một quãng trời, đơn độc
Thân như gỗ đá, đời xanh xao

Bên ta, là một trời, ly cách
Không có ai, chung một, nỗi niềm
Không có ai, chia cùng, tưởng, vọng
Một ngày xưa, rất đẹp, trong tim

Ta loay hoay, những điều không thực
Nên suốt đời, chạm mặt, cô đơn
Chẳng ai chia, những điều bực rực
Cảm thông, như vũ điệu quay vờn

Thôi thì, trong ta, toàn ảo ảnh
Toàn mây, trời, và nước, bao quanh
Như cơn mưa, lạc vào cuối tháng
Mù khơi xa, một nỗi đọan đành


NHẶT

Nhặt được từ tâm từ em
Cơn mưa mùa hạ êm đềm lướt qua
Nhặt giọt mưa mát lạnh vai
Tơ như gối nõn tình lai láng gần

Nhặt từ thân thể thanh tân
Có pha hơi ấm căn phần em trao
Chao ơi một thuở hồng đào
Vườn tơ lụa cũng đón chào ngày xanh

Nhặt từ em chút gian nan
Thân như nguồn cội đa mang sớm chiều
Nhặt từ em một chữ yêu
Cơn mơ tình ái còn phiêu linh hoài

Thôi thì thắp đuốc tình lơi
Thắp cho tôi ngọn đèn dầu hắt hiu.


VỀ

Lặng thinh nhìn quá khứ
Vò đầu ngó tương lai
Tóc tai dài đến độ
Dài ngoẵng như hình hài

Tôi đi ra đi vô
Nhìn trong gương khuôn mặt
Dấu tích chạy lô xô
Tôi nhìn tôi thắc mắc

Không thể ra ngoài đường
Không thể tụ quanh quẩn
Chỗ này hay chỗ kia
Tôi nhìn tôi hắt bóng

Giá như đi về phố
Cho vơi bớt nỗi buồn
Giá như đi về biển
Cho tan đi cô đơn

Giá như đi về núi
Núi có nghe lời chăng
Có phải mình hóa đá
Chắc đá ghi vết hằn

Còn không xe thổ mộ
Trong cuộc đời trầm kha
Còn đâu là vết tích
Còn nơi đâu là nhà
Tay, chân, thân... tạm trú
Trở về ta với ta


LỌT LƯỚI TÌNH

Tình thất tán khi em quay đi
Lòng tham vọng rập rình quá đổi
Cơn lốc bão tràn qua bùng thổi
Giăng lưới tình quỵ ngã, đôi khi

Cũng có lúc tôn em là thánh
Lúc lòng anh bề bộn trăm chiều
Anh quỳ giữa vô cùng ảo ảnh
Để lòng mình mỏi gối cô liêu

Ta đã qua những chiều vô vọng
Bến bãi buồn xe đậu lan man
Con nước lớn nước ròng lọng cọng
Tìm xanh xao nghìn nghĩa điêu tàn

Cũng có lẽ lời anh vụng dại
Không hay ho như kẻ gọi mời
Và chợt thấy một trời tê tái
 Bủa quanh mình đôi mắt xa khơi

Ta lọt lưới mà thản nhiên sống
Nhưng trong tim còn đọng tên người
Thế là chỉ còn là hình bóng
Mùa yêu em, như nước chảy xuôi

TRẦN YÊN HÒA
(những ngày nằm nhà trốn dịch Corona)






BẤT HẠNH

Nguyên Yên

Gánh xiếc trò đời – Tranh Đinh Trường Chinh

giả sử hôm nay như mọi ngày
con chim cu vẫn đến gõ vào cửa kiếng
căn phòng vừa sáng đủ
để cặp mắt trong tối tìm ra
điểm dừng

giả như bình minh vẫn mọc mỗi sớm mai
mùi cà-phê điểm tâm vẫn khuấy lên
thứ ma lực xỏ đôi chân
vào thế giới mở – khua
thức dục vọng

giả như cuộc sống vẫn tràn đầy
mùi hoa nhài đầu ngọn gió vẫn tỏa hương
nồi cơm sôi thơm ngát xới vun bát
bên nhau xùm xụp húp
chén say đầy mãn

giả như cuộc đời vẫn là
những cuộc săn đuổi tất bật
mắt mở say mê
đầu hùng hục húc
tim không sợ

giả sử niềm tin vẫn sáng soi
xác tín như bàn thờ trang nghiêm trong nhà
khói hương xì xụp vái
cầu người đã bỏ ta đi
đừng bỏ ta đi

giả như giấc mơ vẫn trở về
người khách lạ hàng đêm
vẫn ghé vào góc xó hiu quạnh của tâm hồn
nỉ non âm điệu
rù quến

giả như tình yêu không xảy ra
mọi thứ chân xác còn nguyên vẹn
như quê hương chưa từng chiến tranh
lịch sử chưa tranh lấn
chúng ta chưa hề khai quật

và con người lại được sinh ra
tinh khiết như bản năng
trí khôn nhắc trái tim tránh
lập lại tai họa

phải làm thế nào
người ta nói điều gì xảy ra
sẽ phải xảy ra
một ngàn đời nữa

bao giờ trần gian còn lỗi lầm
con người còn bị trừng phạt
mình còn phải
gặp nhau.

NGUYÊN YÊN


Friday, August 28, 2020

NGHE NHỮNG TÀN PHAI… *

Nguyễn Quang Chơn

Tranh Trịnh Công Sơn

Chiều cuối tuần buồn hiu, chạy xe một vòng xuống phố rồi trở về nhà. Mở kênh ca nhạc trên U tube. Tình cờ rủ rỉ một giọng ca trong veo:

“Chiều nay em ra phố về, thấy đời mình là những chuyến xe, còn đây âm vang não nề, ngày đi đêm tới trăm tiếng mơ hồ...”

Trời đất, nhạc sĩ có sống trong một thời covid nào không, mà như đang chia sẻ từng tâm tư day dứt trong lòng tôi lúc này đây vậy, hở nhạc sĩ Trịnh Công Sơn?...

Tôi đã từng nghe “Đời người là những cuộc chia ly”. Bây giờ TCS nói, “đời mình là những chuyến xe”...Những chuyến xe đi và đến, những chuyến xe tới và về...Em đang ở đây, bất chợt em đã dạt nơi nao. Ta đang ngồi đây, bất chợt ta rời rã phương nào...
Những chuyến xe đời, đôi khi vô tình, ta một lần bước lên rồi mất hút...

Tôi nghĩ, có lẽ trong một chiều lang thang nào đó, ông đã thấy một chiếc xe tang, một đoàn “convoi” ra trận, một chiếc xe cấp cứu hú còi...để chợt nhận ra rằng, đời người, là những chuyến xe, những chuyến xe đi qua thật nhanh để lại những “âm vang não nề”, những “tiếng mơ hồ” khi màn đêm buông xuống...

“Chiều nay em ra phố về, thấy đời mình là những đám đông. Người chia tay nhau cuối đường. Ngày đi đêm tới trăm tiếng hư không...”

Có phải vậy không, có phải thế không? Những đám đông mới đó, vừa tụ đã tan, gặp nhau đầu đường chưa kịp nói lời hoan hỉ, đến cuối đường đã vội chia ly, để “ngày đi, đêm tới”, khoanh tay nhìn bầu trời thẳm sâu hun hút, nhận ra rằng, mọi chuyện đã “hư không”!

Sao lại hư không? Vô lý. Anh mới đó mà, em vẫn đây mà?anh vừa thầm thì bên tai em lời yêu thương dịu ngọt, sao anh đã vội theo chuyến xe nào đi mất, để lại trong em lời “mật đắng”, thề hẹn tiêu tan, đọng lại những “hư không”?!!!

“Có ai đang về giữa đêm khuya. Rượu tàn hơi bước chân đi ơ hờ. Bàn tay quen hơi băng giá. Nhớ một người tình nào cũ. Khóc lại một đời người quá ê hề...”

Và những chuyến xe đã đưa những người thân yêu rời xa, cho ta mỏi bước đi tìm. Đêm khuya phố vắng không tiếng người. Ta ngồi bên ghế đá, nhớ bàn tay em “băng giá” chia ly. Kỷ niệm yêu thương vút cao đến vô cùng, vô tận, đọng lại thành những giọt nước mắt, mà những giọt nước mắt có vỗ về được không cho “một đời người quá ê hề”...???

“Chiều nay em ra phố về
Thấy đời mình là những quán không
Bàn im hơi bên ghế ngồi
Ngày đi đêm tới đã vắng bóng người”.

Trời đất, quả thật là kinh khủng, khi bỗng nhiên ta nhận ra “đời mình là một quán không”. Quán đời ta mới hôm qua lao xao khách Nam, khách Bắc, giai nhân tài tử dập dìu. Bỗng dưng hôm nay tất cả vụt mất, như “ mộng, huyễn, bào, ảnh” ( kệ Lục Như)....
Nỗi quạnh vắng bất ngờ làm ta rơi vào cùng cực cô đơn, lạnh lẽo muôn vàn... Quán không, “bàn im hơi bên ghế”. Một khoảng lặng mênh mông...
Người đi đâu, ở đâu, có thật người tồn tại ? (To be or not to be?)( Shakespeare)

( phải sống trong thời covid, trong nỗi cách ly, mới thấm thía nghĩa “quán không” này)

“Chiều nay em ra phố về
Thấy đời mình là con nước trôi
Đèn soi trên vai rã rời
Ngày đi đêm tới còn chút hao gầy..”

Và chiều nay em ra phố. Vẫn nhà cửa, vẫn ngựa xe, mà sao em nghe lòng mình hoang mang đến thế! Em vẫn cứ ngỡ bến đò xưa còn đó, cây đa cũ còn đây, là con nước mình tắm gội hôm qua còn nguyên màu hương cũ. Nhưng mà không. Có ai tắm được hai lần trên một giòng sông? Chuyến xe cuối cùng đưa anh đi một chiều muộn, cũng như con nước cuốn trôi tất cả những yêu thương hờn giận của em đi hết cả rồi. Ánh đèn đường vàng vọt trên chiếc ghế đá ngày xưa, bây chừ nhìn sao hoang vắng, nghe chừng như “những tàn phai!”...

Ôi, những lời nhạc như những lời tình tự u buồn, đến với tôi trong một cuối tuần covid, nghe như cùng nhịp đập một trái tim...

Trời âm u, lời ca rỉ rả thầm thì...Chuyến xe đời đang đưa tôi về đâu. Có về một cõi tàn phai không, anh Trịnh Công Sơn?...

NGUYỄN QUANG CHƠN
22.8.20
(Những chữ trong ngoặt kép là lời nhạc của nhạc sĩ TCS)

*Trịnh Công Sơn


MƯA SA

Khê Kinh Kha

Vườn xưa
mấy mươi năm trở lại
ngắm lại bóng đời ta
tuổi thơ mây bay mãi
ôi mắt buồn như có mưa sa

mấy mươi năm trở lại
ngẩng mặt nhìn trăng cao
một lần yêu vụng dại
nắng đường xưa nhạt mầu aó trắng
mái tóc nào rũ khắp hồn thơ tôi
ôi chút tình như có mưa rơi

mấy mươi năm trở lại
lạc loài như thú hoang
hỏi thăm từng ngọn cỏ bên đời
kỷ niệm như dao cắt lên thịt
kỷ niệm buồn như tóc trắng riêng tôi

mấy mươi năm trở lại
nhặt từng mảnh đời vỡ tan
khâu lại nụ cười xanh đã mất
ôi chút tủi hờn giữa hồn mong manh

mấy mươi năm trở lại
quì bên vườn mẹ cha
cúi hôn mặt đất lạnh
ôi tuổi đời giăng đầy mưa sa

KHÊ KINH KHA

Thursday, August 27, 2020

VIẾT GIỮA MÙA ÔN DỊCH - BÀI 7. MÊ LÀ SAO. MÊ CÁI GÌ? NÓI THỬ NGHE CHƠI!

Khuất Đẩu

Bên sông. Tranh Đinh Cường

*Viết vì nhớ Kiệt Tấn

Chữ “mê” đứng một mình ên, như cô bé bên bờ Cửu Long giang (truyện của Lữ Kiều), cô thèm đi đôi guốc mới mua, nhưng thẹn thùng nên lén chị ra bờ sông chỉ để…rửa chân. Rất hiền và rất dễ thương.
Vậy mà khi thêm đầu và thêm đuôi, thì chữ “mê”lại trở nên rắc rối. Kiểu như cô nàng bỗng dưng cởi áo ra rồi mặc áo vào, phơi cả lưng và ngực giữa đất trời bao la, chắc chắn ngòi bút của nhà văn bác sĩ phải một phen bối rối.
Thêm đầu thì có si mê, đam mê, đê mê, ba chữ này nghe rất đã, ai mà chẳng ham, nhưng gây mê để lên bàn mổ, thì xin đừng.
Thêm đuôi, như mê mẩn, mê man,  mê mệt…có vẻ như dẫn ta vào đường tình, không phải tình yêu mà tình…dục.
Thời muốn đẻ bao nhiêu có sức cứ việc đẻ, có một lão nông miền Trung đặt tên con như vầy:
Mai/Tao/Lên/Chơi/
Mê/Say/Quên/Dìa.
Cũng có “kế hoạch” đấy chứ. Tám đứa, vừa đủ 2 câu thơ bốn chữ, thì dừng!
Không như bây giờ, nhà nước vận động kế hoạch hóa gia đình, áp phích treo đầy đường:
GIA ĐÌNH/
HAI CON VỢ/
CHỒNG HẠNH PHÚC!
Nình ông quá đã, (được những hai con vợ, sao không đã!) nhưng nình bà thì quá thua thiệt, xuống đường biểu tình phản đối là cái chắc.

Đem chữ “mê” đặt tên con, xem ra cũng chỉ là chuyện nhỏ. Nhạc sĩ Nhật Ngân trong bản nhạc để đời  Một mai qua cơn mê, cứ tưởng là mê tình, không ngờ là mê muội vì hai miền nam bắc, suốt bao nhiêu năm cứ lao đầu vào húc nhau. Đấy mới thiệt là chuyện lớn, vì cuộc chiến vừa qua đúng là một cơn mê dài, quá ngu!
Bản nhạc được viết năm 1971, giữa lúc sắp ký kết hòa đàm Paris, nên ông mơ ước một mai hòa bình “sẽ bay đi muôn phương, sẽ hái trái đem cho mọi nhà”.
Tưởng là tỉnh táo, không u mê, hóa ra bé cái nhầm. Hòa ước ký vừa ráo mực, miền bắc liền phang tới tấp cho miền nam sụm bà chè, rồi đưa cả ngàn thi sĩ, văn sĩ và nhạc sĩ vào tù!

Tản Đà hỏi: Dân hai nhăm triệu ai người tỉnh? Có nghĩa rằng suốt đêm dài Pháp thuộc, nhiều người cứ mãi ngủ mê không chịu thức dậy. Giờ 5 triệu đảng viên, được bao nhiêu người tỉnh ngộ bỏ đảng CS? Lèo tèo, chưa đếm đủ mười đầu ngón tay! Nhưng một vài người rất đáng ngưỡng mộ.
Một người là nhạc sĩ Tô Hải, còn đươc gọi là Tô Hèn vì loạt bài ông tự thú Tôi là thằng hèn, vừa chửi mình vừa chửi đảng rất chi là phản động.
Một người nữa, là nữ nghệ sĩ Kim Chi. Bà nổi tiếng không phải vì đóng phim Cô gài Sài Gòn đi tải đạn mà vì từ chối cái rụp danh hiệu “cao quý” nghệ sĩ nhân dân mà thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng muốn ký tặng. Bà bảo tôi xấu hổ mắc cỡ khi có tên ông ta treo trong nhà. Ngon hết sẩy, chịu chơi hết sẩy. Mới đây, dù đã trên thất thập, vẫn cưới một cụ ông trên bát thập cũng bỏ đảng là tiến sĩ Mạc vân Trang. Hai người, tuy “ đã hết gân rồi còn tái giá”* vẫn được con cháu và cộng đồng mạng chúc mừng rối rít.

Nói vậy, chứ gọi cuộc chiến là cơn mê cũng chưa to chuyện bằng thêm chữ “gái” sau chữ mê!
Mê gái! Không ngờ cái đuôi “gái” này lại dài như đuôi sao chổi Halley, nó làm cho một nửa nhân loại sáng lấp lánh, còn một nửa thì tối sầm vì tím ruột bầm gan. Bài này chỉ xin nói về nửa đám nhân loại có thằng tôi trong đó.
Đúng là “chuyện bây giờ mới kể”!
Kể rằng, cái thằng tôi lúc học lớp ba trường làng, một hôm trời không nắng cũng không mưa, giữa lúc gió đồng vi vu thổi vào lớp hoc, tiếng thước kẽ thầy giáo gõ lên bàn kêu bom bóp, bỗng có một giọng con gái thỏ thẻ (và trọ trẹ nữa), dạ, trò ni đi trễ, xin thầy tha cho!
Chẳng những ông thầy nổi tiếng hung dữ (chứ không ác) quắc mắt ra nhìn, mà cả bốn chục thằng con trai hỉ mũi chưa sạch cũng trố mắt mà nhìn theo! Người bị nhìn dữ dội là một thiếu nữ chừng 13, 14 tuổi, chị của một đứa học trò tản cư chạy giặc từ Huế vào, mới học được mấy ngày. Nghe vậy, thầy cụp mắt xuống, phẩy tay cho cậu em vào. Cả lớp cũng cụp mắt theo, nhìn vào vở.
Vậy thôi. Thầy vô tư, cả lớp cũng vô tư, nhưng cái thằng tôi thì không vô tư! Suốt cả buổi học tôi cứ ngẩn ngẩn ngơ ngơ, đến nỗi bị thầy giáo đến bên cạnh nhéo tai mấy cái đau thấu trời, mới chịu tỉnh ra.
Mấy ngày sau cũng vậy! Vở sách lem luốc, chữ viết như cua bò! Suýt chút nữa bị thầy đến nhà “mắng vốn”.
Hóa ra là tại cô nàng! Không phải vì cái giọng nói trọ trẹ, mà vì mái tóc nghiêng nghiêng và đôi mắt “buồn viễn xứ khôn khuây”! Vậy là mê gái đứt đuôi con nòng nọc rồi, nói cho văn vẻ là tương tư!
Trời ạ, chưa đến mười tuổi mà đã biết tương tư. Cái bệnh này còn đáng sợ hơn cả covid 19, vì theo khảo sát của các nhà khoa học, trong số hơn 15 triệu sinh linh trên trái đất bị con covid nó hành, chưa có sinh linh nào dưới 10 tuổi bị dương tính cả.
Nhưng mà, bệnh tương tư không do virus, nên cách trị cũng khác hẳn và dễ ợt. Chỉ cần cha tôi bắt nằm úp mặt xuống phản gõ, thẳng cánh đánh 5 roi quắn đít là khỏi bệnh ngay. Tiếc thay và cũng mừng thay, ông đi làm mã tà ở cõi âm nên tôi cứ thoải mái mà mang cái bệnh ngọt ngào đó tới lúc học cấp hai.
Cũng một mái tóc nghiêng nghiêng và giọng nói trọ trẹ, nhưng không phải của học trò mà là của cô giáo, (thế mới bỏ mẹ!) Cô ấy vừa mới ra trường, lại đang fall in love một thầy giáo cùng trường, nên “mắt cô ướt và tóc cô mềm như mây mùa đông”.
Là gái Huế, vừa đoan trang (giả bộ) lại vừa diện ngầm với áo tím than và khăn quàng trắng, trông cô thướt tha yểu điệu làm sao, nên cái thằng oắt con là tôi, chết một cửa tứ, bị cô hớp mất hồn. Cha tôi dẫu có sống lại cũng khó mà chữa khỏi bệnh. (vì tôi dại gì mà khai báo, trường cũng đâu biết mà cách ly bằng cách đuổi học).
Bệnh cứ âm ỉ bên trong khiến tôi cứ mơ mơ màng màng, ngồi trong lớp mà cứ tưởng đang bay lơ lửng giữa trời cao, rồi lại nhẹ nhàng rơi xuống như lá mùa thu. Mới lỏm bỏm tiếng Anh, nhưng tôi bỗng hiểu thế nào là fall in love và thầm phục người Anh đặt tên đúng chóc!
Thế rồi, một hôm bỗng dưng cô vào lớp với mái tóc phi dê xoăn tít như râu bắp, chắc là sắp lấy chồng. Ôi chao, trời sập cũng không làm tôi kinh hãi bằng.
Trước, cô thanh cao đài các bao nhiêu, giờ cô nặng nề trần tục bấy nhiêu!
Trước, mắt cô ướt, tóc cô mềm, giờ mắt cô khô tóc cô gãy!
Tôi buồn hắt buồn hiu, không phải vì cô sắp lấy chồng, mà vì từ đây lớp học không còn ấm áp như bếp lửa chiều đông nữa!
Nhưng may quá, cũng từ đó tôi khỏi bệnh!

Thời của tôi là vậy đó, mấy anh chàng mê gái trông là biết liền. Cứ xem cái cách anh ta đi lờ đờ, điên không ra điên khùng không ra khùng, lục trong túi chẳng có một đồng xu teng, mà chiều nào cũng đi bát phố (giờ là shopping), cứ đi tới đi lui, đi lên đi xuống, mỏi chưn thì vào hàng sách, giả bộ coi quyển này lật quyển kia,  chỉ để chờ một tà áo, một mái tóc, rồi xớ rớ đứng gần người sắp gieo mầm bệnh, là đủ sướng đến tê cả người!
Phải nói, thằng con trai nào mới lớn cũng đều mắc bệnh mê gái cả, không mê là coi chừng pê đê, tệ hơn nữa bị gọi là cù lần. Bệnh này không quý phái sang chảnh như bệnh tim, nhưng vẫn  rất đáng được một lần trong đời thử mang bệnh, cho ai đó nổi ghen tức chơi
Nổi danh mê gái (già), mê đến nỗi phát điên phát khùng là thi sĩ Bùi Giáng. Nào Marilyn Monroe, nào mẫu thân Kim Cương, mẫu thân Phùng Khánh. Gọi mẫu thân kính cẩn đề huề, vì các nàng đẹp thì có đẹp, nhưng chắc không hiền, láng cháng coi chừng bị oánh cho bầm mặt. Nhưng khi chỉ một mình, thì ông gọi “em ơi, em đẹp vô cùng/ vì em có cái lạ lùng bên trong”. Cái gì lạ lùng bên trong đó chỉ có ông hiểu và Trời hiểu mà thôi. (vậy nên nói nhỏ, ông khôn bỏ mẹ, điên gì mà điên).
Một thi sĩ mê gái rất mực thanh tao, là Hoàng Trúc Ly, làm thơ rất ít nhưng lại được nhiều người biết tiếng. Có thể ông mê nhiều nường, nên chẳng dại gì mà gọi tên nường nào, chỉ biết rằng nhờ mê gái mà ông để lại cho đời những câu thơ tuyệt hay. Như:
Tôi đứng bên này bờ dĩ vãng/ Trông về con nước ngại ngùng xuôi/ Những người con gái bên kia ấy/ Ai biết chiều nay có nhớ tôi?!
Hay là: Ô hay con gái bay nhiều quá/ Những cánh tay mềm như cánh chim.
Tiếc rằng, anh đau gan, anh yếu phổi, đi lớ ngớ bị xe tông, bỏ lại mẹ già không ai cõng!

Lại một chàng trẻ ranh, nhờ mê gái mà nổi danh thi sĩ, là Nguyễn Tất Nhiên. Mới học đệ tam (lớp 10) mà đã yêu điên yêu dại cô bạn gái cùng lớp. Thơ chàng, được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc, trở thành những bài tình ca bất hủ.
Cái bệnh mê gái của chàng, mê đến chết, nên có thể gọi chàng là Trương Chi thời hiện đại, còn Mỵ Nương là người con gái tên Duyên.
Bệnh mê gái cũng đâu có tha những nhà sư chưa thoát tục. Như Phạm Thiên Thư, dù khoác áo nâu sồng, vẫn cứ mê mải theo chân Ngọ về rồi làm thơ ướt át suốt cả đêm, tu mà như thế đến Phật Thích Ca cũng phải chịu thua.
Các nhạc sĩ thì khỏi phải nói, mê gái có từ trong máu, không mê gái thì không cách gì làm ra nhạc được. Nhạc đây là nhạc tình. Trịnh Công Sơn mê Diễm viết Diễm xưa, mê Thanh Thúy viết Ướt mi,…Vũ Thành An mê đến mấy chục nường, biết gọi tên ai, thôi thì không gọi tên cho chắc ăn, Không tên số một, Không tên số hai… đến Không tên cuối cùng! Nhờ thế, các nường “bỏ anh em đi” đều lẩm nhẩm hát thầm, trong khi đức ông chồng nằm bên cạnh cứ ngáy khò khò, chẳng biết trời trăng gì ráo!
Nhà văn đương nhiên lại càng mê gái hơn. Như Đoàn Thế Nhơn mê cô vợ tên Viễn Phố, bèn lấy bút hiệu là Võ Phiến. Rồi Mai Thảo yêu tiếng hát và người hátThái Thanh, chung tình đến nỗi đến chết vẫn chỉ yêu một người có “tiếng hát vượt thời gian” mà thôi.

Nhưng mê gái như Kiệt Tấn thì đến cả tổ sư G.Marquez ở Nam Mỹ cũng phải gọi bằng ngài, tức Don Kiệt! Cứ thấy gái là mê, tôi mê gái thì học dở còn ngài càng mê càng học giỏi, thế mới lạ. Từ gái quê bồng em, bán nước mía, đến gái phố thị đài các kiêu sa, từ gái nhà lành đến gái đĩ, từ gái ta đến gái tây, từ gái viết sai chính tả tùm lum đến gái thuộc thơ J. Prévert, từ gái không điên đến gái điên…, ngài mê tuốt. Không cần biết xấu đẹp sang giàu, có gái là mê, không mê chết sướng hơn!

Còn nửa nhân loại kia thì sao? Gái có mê trai không? Có đấy! Mà mê bạo hơn, điên dại hơn, ngu muội hơn. Mê nghiêng mê ngửa, mê đứng mê ngồi, mê như bị bỏ bùa.
Một nàng Thôi Oanh Oanh cha chết chưa chôn còn để nằm trong hòm, mà mê Trương Quân Thụy ở Mái Tây đến nỗi dám sai nữ tỳ mang cả chăn chiếu sang chung chăn với chàng. Ngày xưa mà như thế, phải nói là gan cùng mình! Mê đến thế không còn gọi là dại trai nữa,  mà phải nói là chết vì trai!
Lại thêm một gái góa tên Trác văn Quân, chưa hết tang chồng cũng đã bỏ nhà theo trai vì mê tiếng đàn của Tư mã Tương Như!
Nổi đình nổi đám nhất là Vương Thúy Kiều, vừa mới gặp Kim Trọng mà “tình trong như đã”, nên tuy kín cổng cao tường vẫn lén dòm sang bên kia nhà, rồi đó ra vườn dạo chơi, giả bộ đánh rơi chiếc trâm cài tóc trên cây!
(sao lại rơi trên cây mà không rơi trên cỏ, ấy là để chàng Kim dễ nhìn thấy, có cớ mà làm quen! Vẽ đường cho hươu chạy còn oan nỗi gì!).
Mới quen buổi sáng bên hàng dậu, mà  buổi tối  đã “băng lối vườn khuya một mình”, thì chỉ thua mỗi Thôi Oanh Oanh là không dám mang chăn gối theo mà thôi!

Đó là chuyện mê trai của các người đẹp xưa, còn chuyện mê trai của các người đẹp nay, thì dẫu có cho kẹo tôi cũng không dám nói, vì sợ bà chủ tịch Gia hội và “nhóm lợi ích” của bà!
Chỉ có điều, trộm nghĩ (tức là nói trộm đờn ông mí nhau ) rằng, thì là, xem ra, mê gái hay dại gái, nửa đám nhân loại “vinh dự có tôi đi hàng đầu”kia, cũng chỉ làm đẹp cho dời, chứ có làm chết thằng tây đen nào đâu.
Nào thơ hay như Hoàng Trúc Ly, nào nhạc mê đắm bao thế hệ như Phạm Duy, Trịnh Công Sơn… nào tranh của L. Da Vinci với nụ cười bất tuyệt của La gioconda … chứ mê trai hay dại trai thì sao nào, dù không hại đời cũng hại nhà, như Thôi Oanh Oanh, Trác Văn Quân, bằng không thì hại mình như Thúy Kiều! Mười lăm năm mà sao không tan tác khi phải “thanh lâu hai lượt thanh y hai lần”, nên các cụ xưa cấm con gái xem Thúy Vân Thúy Kiều, cũng đâu có sai!

Sau chữ “mê” còn dài đến cả cây số. Như mê bài bạc, mê đánh số đề, mê xóc đĩa, mê xì phé, mê xì ke, mê mua sắm, mê nhà lầu xe hơi, mê địa vị chức tước, mê quyền lực, mê võ thuật, mê bóng đá, mê chơi games,…còn nhiều thứ mê lắm.
Thôi thì mê gì cũng được, ít nhiều trong mê đều có ngu, có dại, nhưng mê cọng sản thì đáng đem bắn bỏ chứ không “cải tạo” gì được, vì đó là cái mê ngu nhất, dại nhất, chẳng những hại riêng một người, mà còn hại đến nhiều người, chẳng những không lợi nhà mà còn hại nước, phải không phe ta, hả ngài Don Kiệt?!

KHUẤT ĐẨU
Tháng bảy, mùa ôn dịch

*Đã hết gân rồi còn tái giá là vế một câu đối của bà hàng phở nạ dòng. Tức là hết phở gân rồi chỉ còn phở tái và giá sống thôi. Được một ông sồn sồn đối lại nhưng không chỉnh: thì đem xíu quách nhậu cùng anh.

NHỚ

Hoàng Xuân Sơn

Trên cầu

Không dưng
nhớ lụa màu ngà
nhớ da màu trắng
nhớ
tà hương bay
nhớ một đời               nhớ
quắt quay
chút mơn man sóng
chút bày biện sông
chút khuê dung đã tân tòng
chút xa như nhớ chút gần gụi đau

Không dưng
chiều đứng trên cầu
vàng rơi một chút thương nâu bạc lòng

H O À N G X U Â N S Ơ N
25.8.20
@ 1:24 AM

Tuesday, August 25, 2020

MÙA ĐÔNG QUA PHỐ

nguyễn xuân thiệp

Phố mùa đông. Đinh Cường

Em lên ngày mai
đường gió trăng cài
mong em từng giây
rộn ràng như ngây
ô hay mùa đông
mà xuân đã lâng lâng…

Câu hát Lê Uyên mở đầu ca khúc Một Ngày Vui Mùa Đông trong một chương trình ở Sài Gòn vừa nghe lại, giúp mình làm một cuộc phiếm du qua những con phố mùa đông với biết bao cảm xúc. Nay xin ghi ra đây vài đoạn ngắn gởi đến bạn bè và người thơ bên trời.

Mùa đông đã đến trong thành phố. Đêm, những ngôi nhà sáng đèn. Mọi người quây quần quanh bàn ăn hoặc bên lò sưởi. Vậy mà có gã làm thơ điên điên khùng khùng đi tìm một vầng trăng (điều này có thiệt, chứ không phải người viết phịa ra cho có vẻ cảm động và thêm phần lãng mạn).

Vâng. Đêm mùa đông, có gã làm thơ đi tìm vầng trăng. Và gã đã gặp. Ngày xưa ở Vương phủ -Vỹ Dạ,, gã thường thấy trăng trên ngọn sầu đông. Và rồi đạp xe qua nhà một người con gái để được nhìn mái tóc nàng thấp thoáng dưới ánh đèn. Chỉ có chừng nớ thôi mà về cảm động muốn chết.

Những năm còn là sinh viên trường Luật ở Sài Gòn, lòng chưa yêu ai, chỉ mơ màng theo một cô gặp trên chuyến xe buýt từ nhà thờ Tân Định về tới ngã tư Phú Nhuận. Hồi đó Nguyễn tôi nghèo lắm, ở nhờ nhà chú thím Lữ trong xóm Nguyễn Ngọc Sương, đâu có xe cộ gì, đi học bằng xe buýt. Do đó mà gặp được người đẹp. Nàng lớn hơn tui cỡ một hai tuổi. Đẹp ơi là đẹp. Tóc dài, mắt nâu lóng lánh, miệng như hoa hồng. Còn Nguyễn tui, trời ơi, chỉ là một thư sinh, mặt mày xanh lướt. Mỗi chiều, khoảng 5 rưỡi 6 giờ ở trường ra đón xe buýt về Phú Nhuận là gặp nàng trên xe. Hôm nào không gặp được là ngẩn ngơ buồn. Rồi đi lang thang qua những con phố không đèn để tìm một vầng trăng (?). Hạnh phúc đó rồi buồn khổ đó. Những hôm xe buýt chật, hai người được đứng sát nhau. Ôi, phê ơi là phê. Mùi tóc, mùi hương phấn da người đủ ngây ngất cho đêm về làm thơ. Ui, những chuyến xe buýt của thời xa xưa ấy sao mà êm đềm thơ mộng thế. Qua nhiều lần gặp nhau trên xe, nàng bắt đầu chú ý tới mình, mắt chớp chớp mỗi khi nhìn nhau. Thiệt đó, đúng như nàng Lâm Phi Anh (Lê Uyên) và ông Lộc trong bài hát: Vì trót yêu anh áo vai gầy không nỡ để quên mùa xuân, mùa xuân ái ân!...Và rồi cũng biết tên nàng là Hiền, làm ở bưu điện Sài Gòn. Có hôm len lén xuống xe theo Hiền vào trong ngõ xóm. Nàng đi tui theo sau/ tui không dám đi mau (thơ Nguyễn Nhược Pháp?) Thiệt là thơ mộng, phải đi qua cây cầu bắc ngang ao rau muống mới tới nhà nàng. Nhà thường thôi nhưng bởi có Hiền trong đó nên mình xem là thiên đường để đêm đêm học bài chưa xong cũng đi ngang qua tìm vầng trăng. Kết quả của những cơn mơ mộng và biếng nhác tụng cours là mình rớt ở năm thứ hai Luật, phải theo bạn về Mỹ Tho dạy học kiếm cơm. Một cuối tuần từ Mỹ Tho theo xe đò về vội vã tới nhà Hiền thì thấy nhà giăng đèn kết hoa đề hai chữ Vu Quy và Hiền thì mặc áo cô dâu đầu đội vương miện rực rỡ như Dương Quý Phi (nhưng không béo mập bằng). Thôi, thế là thôi, đêm đêm mình lại đi lang thang qua phố mùa đông và hát một mình: Thuở đó có em anh chưa từng buồn / chưa đi lang thang ngoài đường phố đêm khuya… (Thuở Đó Có Em. Huỳnh Anh). Chuyện tình mùa đông thật lãng xẹt vậy mà khi bị động viên vào quân trường mình viết thành truyện ngắn, giặm thêm mắm muối và phịa thêm là sau khi thất tình Nguyễn đã tình nguyện vào lính để tìm quên trong khói lửa. Truyện được đăng trên Nguyệt San Thủ Đức chớ bộ! Một bạn còn rất trẻ dáng bặm trợn cùng khóa tên Đức đọc xong khen nức nở sao giống chuyện tình và chuyện đời em thế!

Các bạn ơi, còn nhiều còn nhiều nữa những chiều những đêm qua phố mùa đông tìm một vầng trăng và hơi ấm. Ở Sài Gòn, Mỹ Tho, Đà Lạt. Như một con bệnh, gã làm thơ lưu lãng này đúng là kẻ mộng du. Bây giờ, ở xứ người, nơi vùng đồng cỏ Texas, đêm mùa đông như đêm nay trăng hiện ra trên hàng cây maple rụng lá. Trời thật trong, và giá rét căm căm. Gã quấn chặt chiếc khăn quàng cổ và  thầm đọc một câu thơ của mình để tìm hơi ấm: Hỡi ôi. đốm lửa từ sinh diệt / cháy. tàn đông. mùa tuyết sắp qua...
Và quả nhiên, gã đã tìm thấy hơi ấm ấy, không chỉ trong thơ của mình, mà cả trong âm nhạc của Lê Uyên Phương và tiếng hát Lê Uyên.

Ở đây, xin được nói một chút về ca khúc Một Ngày Vui Mùa Đông của Lộc. Ca khúc mà Lê Uyên nhắc lại khi nói về chàng. Câu chuyện xảy ra ở một nhà ga. Ga Đà Lạt. “Nhưng trên thềm ga / Chờ đến trăng tà...”  Đây là cuộc hội ngộ của hai người yêu nhau. “Ai như người yêu / Màu áo mây chiều...” Một cuộc tình vui, một khúc hát vui, cho dẫu sau này hai người chia tay nhau. Như âm vang  của nhạc Joseph Kosma và thơ Jacques Prévert trong Les Feuilles Mortes.

C’est une chanson qui nous ressemble.
Toi, tu m’aimais et je t’aimais
Et nous vivions tous deux ensemble,
Toi qui m’aimais, moi qui t’aimais.
Mais la vie s’épare ceux qui s’aiment,
Tout doucement, sans faire de bruit

Một khúc hát vui, như chúng ta, ôi những ngày xa xưa ấy, em yêu anh và anh yêu em. Hai chúng ta cùng vui sống. Nhưng rồi cuộc đời chia cách những kẻ yêu nhau, thật nhẹ nhàng, không gây một tiếng động nào.

Mùa đông qua phố. Tới đây, thế nào rồi cũng yêu cầu một nàng ca sỹ trong nhóm ở đây (Anh Thư nha?) hát Một Ngày Vui Mùa Đông cho nghe để mình được sống lại một thời tuổi trẻ ở Huế, Sài Gòn và Đà Lạt. Ôi, mùa đông qua phố, đi tìm vầng trăng. Nhưng còn không vầng trăng ngày ấy. Có ai cho tôi xin lại vầng trăng.
NXT

Mời các bạn cùng nghe Một Ngày Vui Mùa Đông. Lê Uyên & Phương hát một ngày xa xưa.