nguyễnxuânthiệp
Chim én ở nhà thờ
Mission
Tháng
Ba có chút nắng ấm chim bay về nhiều
Bài
này được viết từ câu thơ trên của Đinh Cường. Ôi, bạn ra đi mới đó mà đã 10
năm. Mình viết bài này cũng là để tưởng niệm bạn đây
Bây giờ là tháng Ba. Buổi sáng buổi chiều nơi
thành phố này chim bay về thành đàn. Chợt nhớ tới Phạm Công Thiện ra đi cũng
vào độ tháng Ba. Phạm Công Thiện có hai câu thơ về chim mình cũng rất thích
Ồ,
chưa bao giờ tôi thương những con chim như chiều nay.
Tôi
muốn xây lên một nghĩa địa chim giữa thành phố…
(Phạm Công Thiện – Mặt trời
không bao giờ có thực)
Đúng
là mơ mộng của thi sĩ -thật ngây thơ và dễ thương. Những cánh chim của Đinh Cường
cũng như Phạm Công Thiện gợi nhớ tới những con hải âu ngày nào đã gặp ở bãi biển
Destin xanh màu ngọc thạch. Ngoài ra còn những cánh hải âu trên hồ nước gần bên
nhà Nguyễn Xuân Phước ở Irving, Texas -những cánh chim hải âu thật đẹp mà Nguyễn
cùng hiền nội đã cùng đứng ngắm. Giờ đây, nắng Tháng Ba rạng rỡ mặt hồ và những
cánh hải âu vẫn bay lượn trên sóng nước nhưng hiền nội thì không còn nữa. Trong
chuyến đi Cali hồi Tháng Tư năm 2012, cùng với Nguyễn Đình Toàn và Lưu Na dạo
chơi ở Huntington Beach, có dịp trò chuyện với một chú hải âu, Nguyễn đã hỏi
thăm chú dọc đường bay có bao giờ gặp thấy bóng người trăm năm của Nguyễn
không, xin làm ơn chỉ đường cho mình tìm tới.
Đúng
là vớ vẩn, nhưng lúc đó lòng mình xúc động thành thật. Rồi theo một liên tưởng
kiểu “vượn chuyền cành”, chợt nhớ Tháng Ba năm 1975 – ôi, vậy mà đã ngoài 50
năm rồi đó – mình ra Nha Trang tìm mẹ tìm em di tản từ Pleiku xuống. Cũng những
con hải âu bay dưới trời: Hải âu bay xa về đâu / thùy dương dậy. chiều tà.
hung hãn… Rồi những cánh vịt trời bên bờ nước ở gần nhà lúc chiều xuống
cũng khiến lòng này thương tưởng đến những hình bóng xưa.
Nhưng
thôi. Ta trở lại với những cánh chim của buổi giao mùa. Hồi mới sang Mỹ định cư
ở Oklahoma, Nguyễn đã có dịp thấy rất nhiều chim, chúng mang cho mình bao hy vọng
mới.
tháng
tư
tôi
về lại oklahoma
ngôi
nhà. trong rừng parkwoods…
sáng
nghe chim hót trong cây
chim
tía. chim vàng. chim hồ biếc
chim
tháng tư. về theo mây
tôi theo em. về giấc mộng. của lá
hong khô nhánh buồn xưa
tôi cười. với mọi người. hoen lệ
chào buổi sáng. chào hoàng hôn. chào
mái
trăng thượng huyền
cuối một chặng đường. ta gặp lại
một niềm vui. một hy vọng…
Bây
giờ là Tháng Ba. Mùa này những con chim én có còn bay trên nóc mái nhà thờ
Mission của vùng cận duyên San Juan Capistrano như hồi mình mới đến Mỹ? Câu
chuyện được kể như sau: Ở tu viện Mission có một hiện tượng được thế giới biết
đến là hàng năm vào khoảng cuối tuần lễ thứ ba của Tháng Ba, ngày Mùa Xuân bắt
đầu ở Bắc Bán Cầu là hàng ngàn chim én trốn Mùa Đông từ Goya, Argentina (Á Căn
Đình) cách đấy hơn 6,000 miles bay về thánh đường. Loài chim thiên di này có
tên là Cliff Swallows (Petrochelidon pyrrhonota), chúng làm tổ bằng loại bùn
màu xám trên tường ngay dưới mái nhà thờ bị sụp đổ. “Đất lành chim đậu”, tu viện
nằm gần hai con sông nên có nhiều côn trùng làm thức ăn cho chim quanh năm và
làm tổ dưới mái giáo đường thì rất kín đáo và an toàn. Linh Mục O’Sullivan theo
dõi sinh hoạt của loài chim và ghi nhật ký từ Mùa Xuân cho đến Thu suốt hai thập
niên ông ở đây.
Và
ngày 13 Tháng Ba năm 1939 để loan tin chim én đã trở về, chương trình phát
thanh đã trực tiếp truyền thanh từ sân nhà thờ bài nhạc “When the Swallows Come
Back to Capistrano” của Leon René đã ngẫu hứng sáng tác. Bài hát đứng đầu nhiều
tuần trên làn sóng phát thanh thời ấy. Ngày nay trong tu viện có gian phòng lưu
giữ bản chụp bản gốc nhạc phẩm trên, cây đàn dương cầm ông dùng để sáng tác và
một số đồ gỗ như bàn ghế do gia đình ông René hiến tặng. Hàng năm chính quyền
thành phố San Juan Capistrano bảo trợ 2 tuần lễ hội “Fiesta de las Golondrinas”
được tổ chức tại tu viện San Juan Capistrano vào khoảng 19 Tháng Ba (Lễ Thánh
Joseph) để đón chim trở về và 23 Tháng Mười (Lễ Thánh John) để tiễn chim bay về
Nam.
Bây
giờ thì Nguyễn mời người bạn nhỏ của Nguyễn hãy một lần ghé lại thăm giáo đường
xưa San Juan Capistrano để thấy lòng mình lắng đọng, nghe tiếng thời gian chừng
như trở lại trên từng mái ngói, tường vôi. Và bạn nhỏ hãy cầu xin những điều
mình ước nguyện với tất cả niềm tin và lòng thành. Và hãy lặng nghe dư âm vang
vọng đâu đây của ca khúc “When the Swallows Come Back to Capistrano” của Leon
René:
Hôm
xưa
khi
đàn chim én lên đường
bay
qua biển xa
em
thì thầm bên tai tôi
lời
tạm biệt
và
hứa
sẽ
về lại Capistrano
khi
đàn chim én trở về…
Nhưng
rồi, buồn thay, kể từ năm 2009 chim én đã không trở về. Một bài báo đăng trên tờ
Los Angeles Times ra ngày 22 tháng 3. 2009 ghi nhận như sau: Trong hình, Mike
Gastelum đang rung chuông ở nhà thờ Mission của thành phố San Juan Capistrano.
Chuông rung suốt tuần lễ mà không thấy những con chim én huyền thoại ngày nào
trở về
Chim
én đã không về lại nóc nhà thờ Mission. Buồn quá, phải không bạn nhỏ? Không
sao, Tim sẽ kể cho bạn nhỏ nghe một nơi nữa cũng có nhiều chim én. Đó là Đà Lạt.
Những năm trẻ tuổi làm việc ở Đài phát thanh Nguyễn cũng đã được nhiều lần chuyện
trò với chim én. Mỗi sáng mỗi chiều chúng đều bay lượn dưới mái lầu Hotel du
Parc, chúng nhiều cho tới nỗi trẻ con có thể dùng cần câu bằng tre quơ bắt. Và
em, mỗi sáng mỗi chiều đứng bên cửa sổ nhìn chim én bay, em có thương cho tuổi
mình và những ngày tháng hững hờ trôi đi. Riêng anh cho tới bây giờ vẫn thấy
như ngày nào dù đời đã qua biết mấy nhịp cầu chênh vênh:
Em
và bầy chim én
vẫn
bay trên phố xưa
những
mái nâu. cao. thấp
quán
sách. hương cà phê
Đinh
Cường ơi, có còn về lại phố có Nhà Thờ Con Gà để nhìn chim én lượn bay…
NXT
